...
خبرهای مرتبط .................................
RELATED NEWS
کد خبر: 127355 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۸/۳/۷ - 07:39
چند درصد زنان ایرانی «خانه‌دار» هستند؟

آمارهایی از یک شغل مغفول و دشوار

فعالیت و درآمدزایی؛ دو عنصر اساسی مفهوم شغل محسوب می‌شود و همین مسئله موجب شده که زنان خانه‌دار با وجود حساسیت و سنگینی مسئولیتی که بر‌عهده دارند، جزو دایره افراد شاغل محسوب نشوند. گرچه کار خانه‌داری زنان که شامل نگهداری، تداوم منابع انسانی و مراقبت از کیان خانواده است، دارای ارزش اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی‌ست اما عمدتاً انجام این‌کار از‌نظر زنان، پنهان و نامحسوس مانده و چندان توجهی به آن نمی‌شود. نگاهی به آمارهای اطلس وضعیت زنان و خانواده که بر‌مبنای سرشماری سال ۹۵ تهیه شده؛ در‌خصوص وضعیت زنان خانه‌دار کشور نشان می‌دهد که به‌طور‌میانگین حدود ۶۲.۱‌درصد از زنان ۱۰‌ساله و بیشتر به جمعیت در سن کار، خانه‌دار هستند. همچنین ۵۹.۷‌درصد زنان ۱۰‌ساله و بیشتر در نقاط شهری کشور و ۶۸.۳‌درصد زنان نقاط روستایی کشور، خانه‌دار هستند اما یکی از ابهاماتی که در این نمودار وجود دارد اینکه چرا برای نرخ‌گیری جمعیت خانه‌داری، سن زنان را از ۱۰‌سال محاسبه می‌کنند؟ دراین‌باره شهلا کاظمی‌پور (جمعیت‌شناس) می‌گوید: «در سرشماری آمار، در جدول وضع فعالیت، سن از 10سال به‌بالا محاسبه می‌شود که براساس‌آن؛ افراد به دو گروه فعال و غیرفعال تقسیم می‌شوند. در این جدول‌ها، گروه فعالان به شاغل و بیکار و غیر‌فعالان به محصلان و خانه‌داران تفکیک می‌شود.
براساس آمارهای اطلس وضعیت زنان و خانواده که بر‌مبنای سرشماری سال ۹۵ تهیه شده؛ استان همدان بیشترین تعداد و استان سیستان و بلوچستان کمترین تعداد زنان‌خانه‌دار را بین استان‌های کشور در‌خود جای داده؛ به‌طوری‌که استان همدان با نرخ ۶۹.۲۳‌درصد در زمینه خانه‌داری از میان ۳۱ استان کشور رتبه اول و استان سیستان و بلوچستان با نرخ ۴۹.۶۳‌درصد رتبه آخر را به‌خود اختصاص داده است. همچنین به‌تفکیک سنی از کل جمعیت زنان جوان ۱۵ تا ۲۹‌ساله استان‌های کشور، حدود ۵۰.۱‌درصد خانه‌دار هستند. در‌این‌میان، استان همدان با نرخ ۵۹.۱۴‌درصد دارای بیشترین زنان جوان خانه‌دار و استان کهگیلویه و بویر‌احمد با نرخ ۴۰.۱۵‌درصد دارای کمترین زنان جوان خانه‌دار است.
کاظمی‌پور در‌پاسخ‌به‌‌اینکه چرا تعداد زنان خانه‌دار استانی مانند سیستان و بلوچستان که در حوزه آموزشی چندان پیشرفتی نداشته‌اند، نسبت به سایر استان‌ها از کمترین تعداد زنان خانه‌دار برخوردار است؟ می‌گوید: «هر استانی را باید با‌توجه‌به ساختار همان استان مقایسه کرد؛ استان سیستان و بلوچستان نسبت به سایر استان‌های کشور از باروری بالایی برخوردار است». وی با‌بیان‌اینکه زنان خانه‌دار در گروه غیر‌فعالان (طفل، محصل، دارای درآمد بدون کار و بازنشسته) محاسبه می‌شوند، گفت: «زمانی‌که در جامعه‌ای تعداد طفل یا محصل بیشتر باشد، به‌تبع تعداد زنان خانه‌دار کاهش می‌یابد که در این نمودار، ساختار سنی در‌نظر گرفته نشده است».
اما مروری بر وضعیت زنان خانه‌دار نقاط شهری نشان می‌دهد که حدود ۵۹.۷‌درصد زنان ۱۰‌ساله و بیشتر به جمعیت در سن کار در نقاط شهری استان‌های کشور، خانه‌دار هستند؛ از‌این‌میان، استان قم با نرخ ۶۶.۴۸‌درصد بیشترین زنان خانه‌دار و استان کهگیلویه و بویراحمد با نرخ ۵۱.۱۶‌درصد، کمترین زنان خانه‌دار را در‌ خود جای داده است. همچنین از میان کل جمعیت زنان جوان ۱۵ تا ۲۹‌ساله ساکن در نقاط شهری کشور حدود ۴۵.۹‌درصد خانه‌دار هستند که قم با نرخ ۵۴.۷۰‌درصد دارای بیشترین تعداد زنان جوان خانه‌دار و کهگیلویه و بویر‌احمد با نرخ ۳۴.۸۴‌درصد دارای کمترین تعداد زنان جوان خانه‌دار است.
وضعیت زنان خانه‌دار نقاط روستایی کشور نیز حاکی‌از‌آن‌است‌که ۶۸.۳‌درصد زنان خانه‌دار ۱۰‌ساله و بیشتر به جمعیت سن در کار در نقاط روستایی کشور، خانه‌دار هستند که از‌این‌میان، استان همدان با نرخ ۷۹.۱۸‌درصد دارای بیشترین زنان خانه‌دار و استان سیستان و بلوچستان با ۴۸.۴‌درصد دارای کمترین تعداد زنان خانه‌دار نقاط روستایی‌ست که طبق رتبه‌بندی جمعیت زنان جوان ۱۵ تا ۲۹‌ساله ساکن در نقاط روستایی کشور، استان همدان با نرخ ۷۶.۸۹‌درصد بیشترین تعداد زنان جوان خانه‌دار و استان سیستان و بلوچستان با نرخ ۴۷.۲۲‌درصد کمترین تعداد زنان جوان خانه‌دار را در خود جای داده است. دراین‌راستا، کاظمی‌پور درباره نحوه تقسیم‌بندی تعداد زنان خانه‌دار براساس نقاط شهری و روستایی نیز می‌افزاید: «همان‌طور‌که گفتیم؛ در سرشماری، جدولی تحت‌عنوان جدول وضع فعالیت وجود دارد که براساس‌آن جمعیت 10‌سال به‌بالا به دو گروه فعال و غیرفعال تقسیم می‌شوند؛ در این جد‌ول‌ها، گروه فعالان به دو گروه شاغل و بیکار و غیر‌فعالان را نیز به محصلان، خانه‌داران، دارای درآمد بدون کار و بازنشستگی تقسیم می‌شوند». وی با‌بیان‌اینکه حدود ۱۳‌درصد شاغل و بیکار (گروه فعالان) هستند و ۸۷‌درصد را گروه غیرفعالان تشکیل می‌دهند، یادآور می‌شود: «این ۸۷‌درصد را ۱۰۰ در‌نظر می‌گیرند؛ از‌این‌مقدار، حدود ۶۰‌درصد خانه‌دار و ۳۰ تا ۴۰‌درصد محصل، از‌کار‌افتاده و بازنشسته هستند. به‌عبارتی، حدود دو‌سوم از جدول افراد غیر‌فعال خانه‌دار و یک‌سوم آن محصل و دانشجو، تعداد کمی سالخورده و بازنشسته و از‌کار‌افتاده هستند. وقتی این میزان بین شهر و روستا مقایسه می‌شود، تعداد زنان خانه‌دار در شهر کمتر و در روستا بیشتر است».
پس چرا زنان شاغل ایرانی خود را «خانه‌دار» معرفی می‌کنند؟ کاظمی‌پور تصریح می‌کند که زنان روستایی کشاورز، خود را شاغل معرفی نمی‌کنند؛ این‌درحالی‌ست‌که از‌نظر ما بسیاری از آنها شاغل هستند و درآمدزایی دارند. اگر آنها خود را شاغل معرفی کنند، شاغل محاسبه می‌شوند اما هنگام سرشماری خود را خانه‌دار معرفی می‌کنند؛ درصورتی‌که در دامداری، کشاورزی و صنایع‌دستی مشارکت دارند. به‌همین‌دلیل این آمارها چندان مطلوب نیست؛ حتی در شهرها نیز که آمار رسمی اشتغال وجود دارد، نشان می‌دهد که حدود ۱۳‌درصد از جمعیت زنان شاغل هستند که در‌حال‌حاضر این رقم به ۱۷‌درصد ارتقاء یافته است؛ یعنی ۱۷‌درصد از زنان ۱۰‌ساله به‌بالا در کشور فعال هستند. این‌درحالی‌ست‌که تعداد زیادی از زنانی‌ که در زمینه کار غیر‌رسمی مشغول‌به‌کار هستند، به‌دلیل نپرداختن مالیات خود را شاغل معرفی نمی‌کنند. طبق محاسبه‌ای که در سال ۸۵ در‌این‌زمینه انجام دادم، به‌طور قانونی سطح فعالیت زنان ۱۷‌درصد نیست؛ بلکه بیش از ۳۰‌درصد است».
تأمین آینده و پس‌انداز قابل‌اتکاء همواره از دغدغه‌های زنان خانه‌دار به‌شمار می‌رود. این‌درحالی‌ست‌که طبق سرشماری سال ۹۵ به‌طور‌میانگین ۳۰۱۵ زن خانه‌دار تحت‌پوشش بیمه سازمان تأمین اجتماعی هستند که استان کردستان با تحت‌پوشش‌گرفتن ۱۴‌هزار و ۵۸۳ زن خانه‌دار، بیشترین تعداد زنان خانه‌دار بیمه‌شده سازمان تأمین اجتماعی را در خود جای داده و استان البرز با تحت‌پوشش‌گرفتن هشت زن، رتبه آخر را در‌این‌زمینه کسب کرده است. کاظمی‌پور درباره اینکه چرا استان کردستان نسبت به سایر استان‌ها دارای بیشترین تعداد زنان خانه‌دار بیمه‌شده سازمان تأمین اجتماعی‌ست؟ این‌طور پاسخ می‌دهد: «ممکن است که برخی استان‌ها در زمینه بیمه اطلاع‌رسانی بیشتری انجام داده باشند یا از سیستم‌های حمایتی بیشتری برخوردار باشند. به‌دلیل‌اینکه استان کردستان انسجام قومی بالایی دارد ممکن است که افراد به این مسیر رفته‌ باشند که زنان خانه‌دار بیمه و از تأمین آتیه برخوردار شوند و به‌احتمال قوی در استان‌های دیگر، این موضوع اطلاع‌رسانی نشده است».
نجمه محمودی‌نیا/ ایسنا

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد