...
خبرهای مرتبط .................................
RELATED NEWS
کد خبر: 127837 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۸/۷/۶ - 08:26
حضور هنرمندان عرصه موزیک در خط مقدم جبهه

سمفونی روزهای عشق و حماسه

39سال از آغازِ جنگِ تحمیلی علیه ایران گذشت؛ جنگی که اگرچه هشت‌سال به‌طول انجامید؛ اما می‌توان تبلورِ عشق را در تمامی لحظاتِ آن مشاهده کرد؛ اما این رخداد تأثیرات بسیار بر هنرِ ایران و به‌ویژه موسیقی گذاشت و سبب شد تا آثاری مهم و ماندگار دراین‌حوزه خلق شود. در جنگ، کسانی بودند که موزیسین نبودند؛ اما نوحه‌خوان بوده و در آنجا موسیقی حماسی و مذهبی اجرا می‌کردند که شناخته‌ترین‌شان صادق آهنگران و غلام کویتی‌پور هستند. چهره‌هایی که نقش مهمی در قوام و شکل‌گیری این‌نوع موسیقی حماسی داشتند و در اشعار آنان، موتیف‌ها و تم‌های موسیقی عزاداری بومی (مناطق جنوبی ایران) کاملاً آشکار است. البته در دورانِ بعدازانقلاب، باوجودآنکه موسیقی چندان مورد وثوق نبود؛ اما بسیاری از هنرمندانِ این حوزه که نام‌های بزرگی نیز در میان‌شان پیدا می‌شود، در خطِ مقدم جبهه حضور پیدا کردند.

ارکستر سمفونیکِ تهران بارها در خطِ مقدمِ جبهه حضور یافت. اعضای این ارکستر، در نخستین سفرشان، در چهار اتوبوس رهسپارِ اهواز شدند که در همان شهر ماندگار شده و نتوانستند جلوتر بروند. بعدازآن، راهِ بهتر را در این دیدند که ارکستر را جمع‌وجور کرده و ارکستر را تنها سازهای بادی و مسی که قدرت صدای‌شان بیشتر است، همراهی کند. اجراهای ارکستر در قلب جبهه‌ها بود و نوازندگان چندقدمی تا خط مقدم فاصله داشتند؛ این امر، تا سال ۱۳۶۷ تداوم داشت. رهبران ارکستر در این اجراها نادر مرتضی‌پور و ابراهیم نظری بودند و در جبهه‌های «حاج‌عمران»، «فاو»، «شلمچه» و چند منطقه دیگر حضور یافتند. تنها در یکی از برنامه‌های این ارکستر، هزار رزمنده به‌تماشا نشستند. آخرین اجرای ارکستر، در «حلبچه» بود و محمدرضا جعفری (صدابردار) و مهرداد کاظمی، در آن برنامه شیمیایی شدند.
کیخسرو پورناظری نیز دیگر هنرمندی‌ست که در سال‌های جنگ، به خط مقدم رفت و در اردوگاه‌ها و سنگرهای رزمندگان به اجرای برنامه پرداخت. او با همراهی گروه «شمس»، به جبهه کرمانشاه و غرب (پادگان‌های قلعه‌شاهین و اسلام‌آباد غرب و سنگرهای نزدیک سومار و سرپل‌ذهاب) رفتند و در سال‌های آغازین جنگ، قریبِ 20 کنسرت اجرا کردند. بسیاری از آن قطعات، بعدتر در آلبوم «صدای سخنِ عشق» منتشر شد؛ هرچندکه شهرام ناظری گروه را در آن اجراها همراهی نمی‌کرد. از جمله قطعاتِ اجراشده این گروه درآن‌سال‌ها می‌توان به «مردانِ خدا» اشاره کرد. شادروان سید خلیل عالی‌نژاد، علی‌اکبر مرادی، گل‌نظر عزیزی، عبدالرضا رهنما و خودِ کیخسرو پورناظری به‌همراهِ  کیهان و کامرانِ کلهر، نوازندگان این گروه بودند. سید مرتضی شریفیان هم خواننده‌شان بود. کیخسرو پورناظری درباره این اجراها می‌گوید: «ما تمرینات‌مان را در اداره ارشاد کرمانشاه انجام می‌دادیم. با مدیریت همان مرکز، موضوع را مطرح کردیم؛ آنها هم تماس گرفتند و با مسئولین وزارت ارشاد در تهران صحبت کردند. بعد به ما گفتند که مجوز آماده شده است. مینی‌بوس و راهنما دراختیارمان گذاشتند و سفرهای‌مان شروع شد». کیهان کلهر و برادرش هم در  گروه «شمس» حضور داشتند. کیهان کلهر در خاطره‌ای از آن دوران گفته است: «ما را خط اول نمی‌بردند؛ پادگان‌هایی می‌رفتیم که به خط مقدم نزدیک بود و آنجا سربازان یا کسانی‌که می‌خواستند به مرخصی بروند، جمع می‌شدند. البته صدای توپ و تانک را می‌شنیدیم». او تعریف می‌کند که با رزمندگان، غذای سربازی می‌خوردند و شب در پادگان‌ها می‌ماندند. کامران کلهر بعدتر شهید شد؛ حسین علیزاده قطعه «سوگ» را که در تیتراژ سریال «زیر تیغ» نیز مورداستفاده گرفته، به او تقدیم کرد.
با آغاز جنگ تحمیلی، ساز محمدرضا لطفی هم رنگ‌وبوی جنگ به‌خود گرفت. خودش دراین‌باره گفته بود: «می‌خواستم حال‌وهوای جنگ را از نزدیک ببینم. به اهواز رفتم. در این شهر پنج،شش‌نفر بیشتر نمانده بودند. یک ساندویچ‌فروشی هم بود که فقط برای همان افراد، کالباس و ساندویچ داشت. اگر کسی آنها را می‌خرید، دیگر در شهر غذا هم نبود. می‌خواستم در اهواز کنسرت بگذارم و دراین‌باره با شجریان هم صحبت کردم؛ او هم راضی بود. آن‌موقع، مقام معظم رهبری، اگر اشتباه نکنم مسئولیتی در جهاد سازندگی داشتند و امام‌جمعه تهران هم بودند. بنده نامه‌ای به ایشان نوشتم که دستور دهند تا از کنسرت ما حمایت کنند و تمام حکایت‌ها را برای ایشان نوشتم. اتفاقاً یادم هست که زیر همان نامه خطاب به رئیس دانشگاه تهران نوشتند که اقدام شود». او همچنین گفته است: «یکی از دوستان ما در همان سفر، با شهید چمران شهید شد. اول پنج‌نفر بودیم؛ ناصر پلنگی و دو نفر دانشجو هم بودند. خودم هم که رانندگی می‌کردم. یک‌دفعه هواپیماهای توپولف پائین آمد. گفتم که بچه‌ها کارمان تمام شد؛ اما با فاصله شاید کمتر از ۱۰متری از بالای ماشین ما بی‌صدا رد شد».
زمانی‌که جنگ شروع شد، حسین زمان  تحصیلاتِ خود در خارج‌ازکشور رها کرده و به جبهه می‌رود. او تمامِ هشت‌سالِ جنگ را در جبهه ماند و تعدادی از دوستانِ مشترکِ خود را نیز از دست داد. خودش خاطره آن‌روزها را این‌گونه یاد می‌آورد: «یادم می‌آید که یک‌ماه در جزیره مجنون محاصره شده بودیم و من، تنها یک ضبط‌صوت کوچک داشتم که هرروز با صدای استاد شجریان خلوت می‌کردم و بعد از بارش خمپاره و گلوله توپخانه‌ها، با موسیقی و صدای ایشان آرامش پیدا می‌کردم».
مهرداد کاظمی؛ یکی از خوانندگان اصلی ارکستر سمفونیک در زمانِ جنگ بود که به‌سختی شیمیایی شده و ۹۰درصد شُش‌هایش از بین رفت. در «سومار» یکی از رزمندگان سربندش را باز کرد و به سرِ مهرداد کاظمی بست و گفت: «تو از من رزمنده‌تر هستی و موجب بالارفتن روحیه ما می‌شوی».
محمد گلریز نیز جز معدود هنرمندانی‌ست که به‌شکلی مداوم در جبهه حضور داشت. خودش تعریف کرده که گاهی برای رزمندگان می‌خوانده و یک‌بار یکی از رزمندگان با تعجب به دوستش می‌گوید: «چقدر خوب ادای گلریز رو درمیاره!».
مهران مدیری هم که این‌روزها مشغول کنسرت در خارج‌ازکشور است؛ یکی‌دیگر از هنرمندانی‌ست که در جبهه حضور داشت. او در سال 64 در شهر پاوه هم می‌جنگید و هم تئاتر اجرا می‌کرد. مدیری گفته است: «تک‌تک بچه‌های جنگ عجیب بودند؛ آنچه که من از نزدیک دیدم، بسیار شگفت‌انگیز بود. آنها باور واقعی به کاری که می‌کردند، داشتند. در عملیات مرصاد هرکاری از دستم برمی‌آمد کردم؛ زدن آرپی‌جی، اجرای نمایش برای رزمنده‌ها در سنگر و حتی زدن سنگ از راه دور به دشمن!»
در انتها می‌رسیم به سعید شهروز؛ خواننده مطرح موسیقی پاپ که در 14سالگی و با دست‌کاری شناسنامه‌اش، به جبهه رفت. او که در همان‌زمان در جبهه‌ها می‌خواند، تا سال‌ها این حضورش را مخفی کرد؛ چون اعتقاد دارد: «وقتی شما بگویید که جنگ بودم، یا تبصره‌ای برای‌تان اتفاقی رخ می‌دهد و شاید اغماضی در حق‌تان کنند. هیچ‌وقت نخواستم که از حضورم در جبهه، رانت‌خواری کنم؛ چون نمی‌خواهم از آن فضای پاک و پرافتخار، برای خواندن یک تیتراژِ بیشتر یا اجرای چند کنسرت بیشتر، سوءِاستفاده کنم». او حالا جانباز جنگی‌ست و غیر از ترکش‌هایی که در بدن دارد، ازلحاظِ روحی نیز با آسیب روبه‌روست.
سما بابایی/ موسیقی ما

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد