...
خبرهای مرتبط .................................
RELATED NEWS
کد خبر: 138329 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۸/۱۱/۱۵ - 07:53
چندوچون تلاش برای حذف «کوله‌بری»

شوی تبلیغاتی با جان مرزنشینان؟!

آیا تنها با به‌کارگیری یک سامانه که درنهایت چیزی جز بوروکراسی الکترونیکی و فضاسازی مجازی نیست، می‌توان به حذف پدیده کوله‌بری امیدوار بود و انتظار داشت شغلی که هیچ سنخیتی با سیاست‌های اصل سوم قانون اساسی ندارد، روزی دیگر تنها گزینه دردسترس صدها شهروند غرب کشور نباشد؟! آیا این سامانه که فقط محملی برای ثبت‌نام مجازی‌ست و لاغیر؛ می‌تواند مردان و حتی زنانِ کوله‌بر را از بار بر پشت نهادن، معاف کند؟!

«کوله‌بری» شغلی‌ست که تمام زوایا و ابعادش آغشته به مرگ است؛ کوله‌بر از فرط ناچاری، بار چندده‌کیلویی را بر دوش می‌گذارد و شانه‌های نحیف را زیر زورِ بار خم می‌کند تا بتواند با گذشتن از ستیغ کوه‌ها و شیب دره‌ها، لقمه‌نانی به‌دست آورد؛ تلاشی تا پای جان برای «نان». کوله‌بری طبق هیچ تعریفی «شغل» محسوب نمی‌شود؛ کوله‌بر نه دستمزد مکفی دارد، نه امنیت جانی و شغلی، نه بیمه و آینده؛ اما بااین‌وجود، صدهانفر در استان‌های غربی کشور، راهی به‌جز کوله‌بری برای گذران زندگی ندارند. همین اجبار و استیصال که از فقدان فرصت‌های شغلی شایسته برمی‌آید، «کول‌بُردن» را برای جمع کثیری از مرزنشینان کشور تبدیل به تنها گزینه پیش‌رو کرده است.
دراین‌بین، ابلاغیه‌ها و بخشنامه‌های نصفه‌نیمه بسیاری برای ساماندهی اشتغال کوله‌بران و رفع خطرهای فراوان این شغل، رسانه‌ای شده؛ بخشنامه‌هایی که هیچ‌یک‌ازآنها تا امروز تأثیری ملموسی در زندگی کوله‌بران نداشته است. آخرین‌نمونه ازاین‌نوع تسهیلگری‌ها، رونمایی از «سامانه جامع تجارت» و امکان ثبت‌نام کوله‌بران در این سامانه است. پنجم بهمن‌ماه، مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات وزارت صمت درباره ثبت‌نام کوله‌بران در سامانه جامع تجارت گفت: «کوله‌بران می‌توانند به فرمانداری‌های مناطق خود مراجعه کنند و پس‌ازاینکه موردتائید قرار گرفتند، اسامی آن‌ها در سامانه بارگذاری می‌شود. پس‌ازآن بارگذاری اسامی، کوله‌بران می‌توانند وارد سامانه جامع تجارت شوند و ثبت‌نام اصلی را انجام دهند». سعید عباسپور گفت: «کوله‌بران می‌توانند براساس سهمیه‌ای که در سامانه برای آن‌ها بارگذاری شده درخواست‌های خود را اعلام کنند و کالاهایی که مشمول واردات می‌شوند را تعیین و کارها را به‌راحتی انجام دهند». او درباره مزایای این طرح، تصریح کرد: «کوله‌بران تاکنون ساختار منظم و منسجمی نداشتند که این‌کار موجب می‌شود تا از تسهیلات و تخفیف‌هایی که برای آن‌ها دیده شده، بهره‌مند شوند».
از قرار معلوم، ثبت‌نام از دوم بهمن‌ماه شروع شده و هیچ محدودیت زمانی هم ندارد. همان پنجم بهمن‌ماه، بابک دین‌پرست (معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منطقه‌ای وزارت کشور) درارتباط‌با ثبت‌نام کوله‌بران در سامانهٔ مذکور، گفت: «درراستای انجام این طرح، کوله‌برانی که پیش‌تر کارت دریافت کرده‌اند، با مراجعه به فرمانداری‌های محل سکونت خود و تائید مراحل اداری آن، در سایت جامع تجارت ثبت‌نام نمایند». در سامانه جامع تجارت، اطلاعیه‌ای درج شده که شرایط و پیش‌فرض‌های ثبت‌نام در آن ذکر شده است؛ در این اطلاعیه آمده است: به اطلاع کاربران محترم می‌رساند، امکان ثبت آماری تعرفه‌های مجاز برای واردات کوله‌بران در سامانه جامع تجارت فراهم شده است.
۱. کوله‌بران محترم از مورخ 02/10/98 می‌توانند با ثبت‌نام در سامانه جامع تجارت و اخذ نقش «کوله‌بر حقیقی»، اقدام به ثبت پرونده برای کالاهای وارداتی کنند.
2. پس از ثبت پرونده در سامانه جامع تجارت، پرونده جهت بررسی ضوابط تجاری، به‌صورت برخط به سامانه ضوابط تجاری ارسال می‌شود.
3. پس از بررسی ضوابط، پرونده جهت اخذ کد هشت‌رقمی ثبت آماری به بانک مرکزی ارسال خواهد شد. با اخذ کد هشت‌رقمی، پرونده به وضعیت «ثبت نهایی» منتقل خواهد شد.
۴. پس از ثبت نهایی پرونده، کوله‌بران بایستی برای تکمیل عملیات واردات خود اقدام به «ثبت منشاء ارز» کنند.

۵. کاربران در پرونده‌های متعلق به نقش «کوله‌بر حقیقی»، تنها کالاهای با تعرفه‌های مجاز برای ثبت سفارش کوله‌بران که قبلاً در همین کانال اطلاع‌رسانی شده است را می‌توانند ثبت کنند.
۶. نوع عملیات ارزی برای این پرونده‌ها «غیربانکی» و از محل «تسهیلات کوله‌بران/ ارز با منشاء خارجی»ست.
۷. مدت اعتبار پرونده‌های ثبت آماری، یک‌ماهه خواهد بود و امکان تمدید آن‌ها وجود نخواهد داشت.
۸. این پرونده‌ها قابل‌ویرایش نیستند و درصورت نیاز به اصلاح پرونده، بایستی پرونده ثبت آماری جدید ایجاد شود.
حال سؤال اینجاست که آیا این سامانه می‌تواند گامی درجهت مطالبه اصلی فعالان کارگری و دغدغه‌مندان کوله‌بران که همان «حذف کامل پدیده خطرناک و نامتناسب کوله‌بری»ست، بینجامد؟! براساس آنچه از اظهارات مسئولان برمی‌آید؛ کوله‌بران در اولین‌گام باید از دوم بهمن‌ماه به فرمانداری محل سکونت خود مراجعه و نسبت به‌ثبت نام در سامانه اقدام می‌کردند؛ اما میکاییل صدیقی (رئیس هیئت‌مدیره کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی استان کردستان) که پیگیر مشکلات و مطالبات کوله‌بران است، می‌گوید: «روز هفتم بهمن‌ماه به فرمانداری مریوان مراجعه کردم؛ اما هیچ اطلاعی از این سامانه و نحوه ثبت‌نام در آن نداشتند!» به‌گفته او؛ فقط سایت به مردم معرفی شده و ظاهراً طبق شنیده‌ها، فقط کوله‌بران که تا شعاع ۱۵کیلومتری مرز زندگی می‌کنند، می‌توانند ثبت‌نام کنند و گویا ۸۱۲قلم کالای قانونی برای واردات وجود دارد. صدیقی درارتباط‌با کارایی و عملکرد این سامانه و مکانیسم ثبت‌نام و ورود قانونی کالا توسط کوله‌بران می‌گوید: «همه‌چیز به نحوه اجرا بستگی دارد؛ اگر خوب و درست و بدون بوروکراسی طولانی و با حذف موانع موجود اجرایی شود و بتواند به حذف کوله‌بری به‌شیوه فعلی که فرد بار را پشتش می‌گذارد و پای پیاده از مرز عبور می‌کند، بینجامد، خیلی‌خوب است؛ اما ظاهراً مقامات محلی چیزی نمی‌دانند؛ جلسه‌ای درمورد سازوکارش ترتیب نداده‌اند و تصمیمی گرفته نشده». او ادامه می‌دهد: «ما کوله‌بری را شغل نمی‌دانیم؛ فقط نوعی استثمار است. هر طرحی برای حذف کوله‌بری باید با مشارکت جامعه کارگری و نمایندگان کوله‌بران طرح و تدوین شود تا خود جامعه هدف که دغدغه‌ها و مطالبات را می‌داند، بتواند تأثیرگذار باشد. باید هدف هر طرح اصلاحی، حذف کامل کوله‌بری باشد. هرچیزی جز این، رسمیت‌بخشیدن به یک شغل پرخطر و غیررسمی‌ست». او درپایان یک نگرانی جدی را مطرح می‌کند: «این سامانه هم ممکن است فقط به‌خاطر نزدیکی به انتخابات مجلس مطرح شده باشد تا به‌این‌طریق بتوانند جلب اعتماد کرده و رأی کوله‌بران و کارگران را جمع کنند».
برای ثبت‌نام در سامانه، هیچ زمان‌بندی، مکانیسم و چارت اجرایی و همچنین هیچ نقشه راهی تعریف نشده؛ مشخص نیست که آیا همه کسانی‌که در غرب کشور ازطریق کوله‌بری روزگار می‌گذرانند، می‌توانند از این سامانه مجوز کار بگیرند یا خیر؛ مشخص نیست که ثبت‌نام و پالایش چقدر طول می‌کشد؛ مشخص نیست چه ابزار کار و تسهیلاتی به افراد تائیدِصلاحیت‌شده داده می‌شود؛ آیا بازهم قرار است کوله‌بر از جسم نحیف خود برای باربری مایه بگذارد؟! درنهایت، این نگرانی بسیارمهم و برجسته وجود دارد که این سامانه هم به سرنوشتِ تمام طرح‌های بدون پشتوانه اجراییِ قبلی دچار شود؛ طرح‌هایی مثل «کارت پیله‌وری» و «بیمه کوله‌بران». فقط کافی‌ست سرنوشت «بیمه کوله‌بران» را به‌عنوان یک نمونه متأخر مرور کنیم. 22 اسفندماه ۹۵، نماینده پیرانشهر گفت که با موافقت وزیر کار، کوله‌بران از نیمه دوم فروردین‌ماه بیمه تأمین اجتماعی می‌شوند؛ اما یک‌سال‌وسه‌ماه‌بعد، در خردادماه ۹۷، مدیرکل امور مرزی کشور اعلام کرد ازآنجاکه کوله‌بری یک شغل موقت است، بیمه آن منتفی‌ست! شهریار حیدری (مدیرکل امور مرزی وزارت کشور) درخصوص بیمه کوله‌بران و تعیین‌تکلیف این موضوع در آئین‌نامه‌های جدید گفت: «کوله‌بری، فعالیتی موقت است و یک فعالیت پایدار محسوب نمی‌شود؛ درواقع، امتیازات درنظرگرفته‌شده نیز برای مردم مرزنشین موقت است؛ بنابراین، بحث بیمه برای آنها منتفی‌ست». 23 خردادماه ۹۷، همان نماینده مجلس که یک‌سال‌وسه‌ماه‌قبل، از طرح بیمه کوله‌بران رونمایی کرده بود، از اجرایی‌نشدن آن انتقاد کرد؛ رسول خضری گفت: «بیمه کوله‌بران مصوبه دولت بود. متأسفانه جای تأسف دارد که دولت مصوبات خود را هم اجرایی نمی‌کند؛ پس بی‌ثباتی‌ها در سیاست‌های موردنظر برای حل مشکل کوله‌بران و به‌ویژه بیمه، بزرگ‌ترین ضربه به سیاست‌های اصل سوم قانون اساسی‌ست که می‌گوید همه آحاد جامعه باید از مسکن، شغل، بیمه، بهداشت و درمان و آموزش و پرورش برخوردار باشند».
باتوجه‌به تجربیات ناکام قبلی و نیز باتوجه‌به ابهامات و زوایای نامشخص طرح فعلی یا همان سامانه جامع تجارت، چندان نمی‌توان به آینده و استقرار تغییرات بنیادین در فضای اشتغال کوله‌بران امیدوار بود. سؤال اینجاست؛ آیا تنها با به‌کارگیری یک سامانه که درنهایت چیزی جز بوروکراسی الکترونیکی و فضاسازی مجازی نیست، می‌توان به حذف پدیده کوله‌بری امیدوار بود و انتظار داشت شغلی که هیچ سنخیتی با سیاست‌های اصل سوم قانون اساسی ندارد، روزی دیگر تنها گزینه دردسترس صدها شهروند غرب کشور نباشد؟ آیا این سامانه که فقط محملی برای ثبت‌نام مجازی‌ست، می‌تواند مردان و حتی زنانِ کوله‌بر را از «بار بر پشت نهادن»، معاف کند؟!
نسرین هزاره مقدم/ ایلنا

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد