...
خبرهای مرتبط .................................
RELATED NEWS
کد خبر: 138468 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۸/۱۲/۲۵ - 07:11
نگاهی مختصر به انواع خشونت علیه زنان و مقابله با آن‌ها

سکوت نمی‌کنم؛ پس هستم!

اولین گامی که یک زن خشونت‌دیده باید بردارد این‌است‌که در مقابل خشونت واکنش نشان دهد. درواقع، یک زن باید انواع خشونت را بشناسد، مصادیق آن‌را ببیند و برای‌اینکه به چرخه خشونت پایان دهد، باید واکنش نشان داده و سکوت خود را بشکند. در چندروزگذشته انتشار فیلم کوتاهی از یک دوربین مداربسته که نشان می‌داد زنی جوان توسط مردی ناشناس در خیابان مورد ضرب‌وشتم قرار می‌گیرد، خیلی‌ازافراد را متأثر کرد؛ تاجایی‌که موجی از بازنشر این فیلم کوتاه راه افتاد و کلیپ موردنظر برای پیداشدن فرد خاطی که بی‌هدف زن جوان را مورد ضرب‌وجرح قرار داده بود، در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌چرخید؛ تااینکه درنهایت، مراجع قضایی به پخش این کلیپ واکنش نشان دادند: در ۲۳ اسفندماه دادستان عمومی و انقلاب شهرری درپی انتشار این فیلم در فضای مجازی، اعلام کرد: «این فیلم، قدیمی و متهم در تاریخ چهارم آذرماه ۹۸ بازداشت و تحویل مرجع قضایی مربوطه شد». دادستان درادامه بااشاره‌به‌اینکه شخصی که از جزئیات این پرونده مطلع بوده، با سوءنیت و باهدف ایجاد التهاب در جامعه در شرایط کنونی اقدام به‌انتشار این کلیپ در فضای مجازی کرده است، افزود: «تحقیقات تکمیلی درخصوص انتشار این کلیپ در فضای مجازی، توسط پلیس فتا انجام خواهد شد».

اگر بخواهیم از سوءنیت منتشرکننده این فیلم فاکتور بگیریم؛ اما نقطه‌عطف این ماجرا همبستگی و واکنش مردم به رفتار خشونت‌آمیز فرد خاطی بوده است. منظور از نقطه‌عطف درواقع، منفعل‌نبودن جامعه نسبت به رفتارهای خشونت‌آمیز فردی نسبت به فردی دیگر، حساس‌شدن دستگاه قضا و پیگرد قانونی مجرمان است؛ افرادی‌که با رفتارهای ناهنجار و غیراجتماعی اقدام به آسیب‌رساندن به دیگران و پایمال‌کردن حقوق انسانی آنها می‌کنند. بی‌شک این افراد، در دسته مجرمان بوده و با بی‌تفاوت نسبت به خشونت‌هایی که اعمال می‌کنند، امنیت یک خانواده یا جامعه را زیرسؤال می‌برند. دراین‌میان، فرقی ندارد قربانی و فردی‌که مورد آزار قرار گرفته، یک زن بوده یا یک مرد؛ کودک بوده یا سالخورده؛ همه افراد، نیاز به امنیت و حقوق برابر دارند؛ اما در چرخه خشونت، زنان سهم بیش‌تری دارند؛ طوری‌که گاه در چهارچوب خانه یا خارج‌ازآن مورد آسیب و آزار و اذیت رفتارهای مزدورانه و قلدرانه جنس مخالف خود قرار می‌گیرند. واکنش‌هایی که گاه ممکن است امنیت جانی آن‌ها را تهدید کرده و به‌خطر اندازد.
به‌گفته دکتر زهرا افتخارزاده؛ مدیرعامل مؤسسه آتنا (ارتقای کیفیت زندگی زنان آتنا) تنها علاج برای مقابله با انواع رفتارهای خشونت‌آمیز و پایان‌دادن به چرخه خشونت علیه زنان در خانه، محل کار یا محیط‌های بیرون، این‌است‌که «سکوت نکنیم!». او خشونت علیه زنان را به چهار دسته کلی تقسیم می‌کند: «اولین‌نوع خشونت، فیزیکی‌ست؛ شامل ضرب‌وجرح، کتک‌زدن، خفه‌کردن، سوزاندن و ...؛ متأسفانه در مراجعات خیلی از خانم‌ها به خانه امن آتنا ما شاهد افرادی هستیم که اغلب قربانی خشونت‌های فیزیکی در خانه شده‌اند». وی ادامه می‌دهد: «دسته دیگری از خشونت‌ها، روانی و کلامی‌ست؛ ازجمله تحقیر، توهین، فحاشی و ... که هدف از این‌کار، تضعیف روحیه فرد و فشار روانی بر روی اوست. تحقیر و توهین‌های مداوم ازطریق گفتار و کلام مثل بی‌احترامی‌کردن، بهانه‌جویی و بداخلاقی، باعث ایجاد فشار روانی بر روی فرد (زن) شده و بی‌شک این رفتارها درگذرزمان تأثیر مخربی به‌همراه دارد. نوع دیگری از خشونت‌ها، اقتصادی‌ست؛ به‌این‌شکل‌که برخی از آقایان اقدام به ایجاد محدودیت‌های مالی و اقتصادی برای زن یا زنان زندگی‌شان (همسر، خواهر، مادر، دختر) خود کرده یا اجازه خروج از خانه را به وی نمی‌دهند یا فعالیت‌های مالی و اقتصادی آنها را به اشکال مختلف سلب می‌کنند که این نیز نوع دیگری از خشونت است. شکل دیگر، خشونت جنسی‌ست. بی‌توجهی به رضایت و خواست طرف مقابل در ارتباط جنسی یا تقاضاهای نامعقول و نامتعارف و درواقع، هرگونه عمل جنسی که در آن اجبار باشد و رضایت طرف مقابل در آن درنظر گرفته نشود، خشونت جنسی محسوب می‌شود؛ محدودکردن اجازه بارداری یا استفاده زن از روش‌های پیشگیری نیز می‌تواند جزئی ازاین‌نوع خشونت باشد».
افتخار زاده افزود: «در تقسیم‌بندی انواع خشونت‌های خانگی می‌توان همه این‌نوع اشکال خشونت را موردتوجه قرار داد؛ اما براساس موقعیت رخ‌داد خشونت می‌توان دسته‌بندی دیگری نیز انجام داد؛ خشونت خانگی که در چهارچوب خانه و توسط پدر، همسر، برادر یا فرزند پسر رخ می‌دهد یا در بیرون از خانه. درواقع، نوع دیگری از خشونت این‌است‌که همین خشونت‌ها می‌تواند در موقعیتی مثل محل کار یا فضای بیرون از خانه و در خیابان رخ دهد. نوع دیگری از خشونت که متأسفانه در جامعه ما رایج بوده و بسیاری خانم‌ها (فارغ از طبقه اقتصادی و اجتماعی) تجربه‌اش کرده‌اند، آزار خیابانی‌ست؛ مثل خشونت‌های کلامی نظیر متلک‌گویی، خشونت‌های جنسی که حتی ممکن است در مواردی به آزار و اذیت ختم شود یا حتی خشونت‌هایی که سیستم جهت کنترل رفتار زن در قالب گشت‌های ارشاد اعمال می‌کند و به‌این‌طریق سعی دارد زن را با تهدید یا خشونت تحت‌کنترل درآورد. وقوع این اتفاق‌ها باعث می‌شود هر فردی به خودش اجازه دهد وارد حریم خصوصی فرد دیگری شده و تذکر کلامی دهد که گاه در مواردی این رفتارها به خشونت‌های کلامی، تهدید، توهین یا خشونت فیزیکی می‌انجامد». افتخارزاده با بیان این جملات درباره خشونت خیابانی ادامه می‌دهد: «فکر می‌کنم یک‌بخش از مبارزه با این‌نوع خشونت‌ها، مبارزه فرهنگی‌ست. در گام اول لازم است خود زنان در مقابل این خشونت‌ها سکوت نکرده و برخورد کنند. بخش دیگر، ترویج و اطلاع‌رسانی‌ست؛ مثل وقتی‌که در قالب پویش و در شبکه اجتماعی عده‌ای از زنان از تجربیات ناخوشایند خشونت‌های خیابانی تعریف و سایرین را به برای پیوستن به این‌نوع پویش‌ها دعوت کردند تا سکوت خود را شکسته و مرد و زن کنار هم در زمان اعمال خشونت مداخله کرده و بی‌تفاوت نباشند». به‌گفته مدیرعامل مؤسسه آتنا؛ این کمک می‌کند تا بخش بزرگی از جامعه نسبت به خشونت‌های عریانی که در خیابان نسبت به زنان اعمال می‌شود، آگاه شوند؛ البته این خشونت‌ها ارتباطی به نوع پوشش فرد ندارد؛ بلکه تلاشی‌ست درجهت تهدید حضور زنان در اجتماع. هدف این خشونت‌ها، راندن زنان از حیطه اجتماعی و فضای مدنی‌ست.
وی در بخش دیگری از صحبت‌هایش بااشاره‌به کلیپ پخش‌شده از حمله یک مرد به زن عابر در خیابان ادامه می‌دهد: «درست است که پس از وقوع این رفتار خشونت‌آمیز، زن جوان واکنش نشان داده؛ اما نکته قابل‌تأمل، عابرانی هستند که شاهد این صحنه‌اند؛ اما سکوت کرده و ترجیح می‌دهند مداخله نکنند. وظیفه رسانه است که جامعه را آگاه سازد که خود را موظف بدانند تا در زمان خشونت نسبت به یک زن در اماکن عمومی و خیابان‌ها واکنش نشان داده و خودشان را مسئول بدانند؛ درحالی‌که بخش عمده‌ای از وظیفه ان‌جی‌اُها این‌است‌که ما مردم چه‌کاری دراین‌باره می‌توانیم انجام دهیم؟» این فعال مدنی دراین‌باره می‌افزاید: «موضوعی که در این مبحث مغفول مانده است، نقش مهم دولت و سیستم در مبارزه با خشونت علیه زنان یا کودکان است که دچار خلاء دراین‌زمینه هستیم؛ برای‌مثال لایحه جامع منع خشونت علیه زنان نتیجه‌ای دربرنداشت و به جایی نرسید. همچنین قانون مدونی نیز دراین‌رابطه وجود ندارد؛ پس مردم با مطالبه خود می‌توانند کمک به تصویب قوانینی دراین‌باره شوند».
به‌گفته افتخارزاده؛ صحبت درباره انواع خشونت علیه زنان باید بحث داغ روز باشد و به مناسبت‌ها اختصاص نیابد. فشار اجتماعی و صحبت مکرر دراین‌باره می‌تواند به وضع قوانینی برای تأمین امنیت جانی، روانی و جنسی و جسمی زنان و دختران این مرزوبوم بیانجامد و درنتیجه، آن‌زمان می‌توانیم شاهد جامعه سالم‌تری باشیم. خشونت‌های اقتصادی، روانی، کلامی و جنسی، بخشی از خشونت‌ها در محل کار هستند. وی افزود: «در محیط کار، کم‌تر شاهد خشونت فیزیکی هستیم؛ اما تیکه‌انداختن، تحقیرکردن براساس جنسیت، اشارات و حرف‌هایی براساس جنسیت انجام شده و به فرد فشار روانی وارد می‌کند، بخشی از خشونت‌های روانی و کلامی در محیط کار هستند. گرفتن دستمزد نابرابر برای زنان در ازای انجام کار برابر با مردان، ایجاد شرایط ناعادلانه در محیط کار نیز نوعی از خشونت علیه زنان است». افتخارزاده ادامه می‌دهد: «خشونت جنسی نیز نوع دیگری از خشونت در محیط کار است. در محیط کار به‌خاطر موقعیتی که افراد بالادست دارند، گاه ممکن است به‌خود اجازه دهند که خواسته‌ای نامتعارف و نامعقول از همکار یا کارمند زن داشته یا اقدام به سوءاستفاده جنسی به اشکال مختلف کنند. این‌درحالی‌ست‌که خشونت علیه زنان لزوماً در خانه و توسط افراد نزدیک اعمال نمی‌شود و گاه این خشونت‌ها در روابط دوستی زن و مرد یا ازدواج سپید نیز شاهدش هستیم. فرد، وارد رابطه‌ای می‌شود و پس‌ازآن، وابستگی عاطفی شکل می‌گیرد و رابطه منجربه‌این می‌شود که دختر موردسوءاستفاده مالی قرار گرفته و مثلاً جنس مخالف از او پول بگیرد یا موردسوءاستفاده جنسی و ... قرار گیرد. این‌درحالی‌ست‌که فرد هیچ تعهدی دررابطه‌با دختر ندارد و در مواردی احساسی و عاطفی سعی می‌کند، دختر را تحت‌فشار قرار دهد تا مطابق خواسته وی عمل کند».
به‌گفته مدیرعامل مؤسسه آتنا؛ همه انواع خشونت می‌تواند در همه طبقات اجتماعی و حتی در بیرون از فضای خانه یا محل کار شکل بگیرد. او افزود: «درموردِ مواردی‌که به خانه امن ما مراجعه می‌کنند، تمام این انواع خشونت را می‌بینیم و البته مواردی‌که به ما مراجعه می‌کنند، موارد حاد هستند که اغلب تمام این موارد چهار خشونت را شامل می‌شود؛ یعنی فرد در مراجعه اولیه مورد خشونت فیزیکی قرار گرفته. نمونه‌ای از شکل کلاسیک و سنتی خشونت که وی را درحالی مشاهده می‌کنید که صورت و بدنش دراثر ضرب‌وجرح، کبود و زخمی شده است؛ اما وقتی شروع به صحبت از مشکلاتش می‌کند، متوجه می‌شویم فرد مورد خشونت‌های دیگر مثل کلامی و روانی یا اقتصادی و مالی و جنسی نیز قرار گرفته است. فرد خشونت‌کننده اولین هدفش این‌است‌که اعتمادبه‌نفس زن را نشانه برود و شخصیتش را خرد و وی را برده خواسته‌ها و رفتارهای قلدرمآبانه‌اش کند؛ ولی وقتی همه تلاش‌ها برای مشاوره، زوج‌درمانی و برگشت فرد به زندگی این‌بار به‌دوراز رفتارهای خشونت‌آمیز صورت می‌گیرد، شاهد این هستیم که گزارش‌ها از فرد خاطی و خشونت‌گر و مراجعه فرد قربانی برای احقاق حقوقش باعث نتیجه بازدارنده دارد و باعث می‌شود فرد خشونت‌گر در رفتارهایش دقت کند و از خشونت به‌عنوان یک ابزار برای پیشبرد اهدافش علیه زنان استفاده نکند».
به‌گفته افتخارزاده؛ مهم است که زنان درمواجهه‌با رفتارهای خشونت‌آمیز در داخل و خارج از خانه سکوت نکنند و ازطریق مسیرهای قانونی و درست، حقشان را مطالبه کرده و به چرخه خشونت پایان دهند. وی درپایان افزود: «فرد خشونت‌دیده باید در مقابل خشونت واکنش نشان دهد. درواقع، یک زن باید انواع خشونت را بشناسد، مصادیق آن‌را ببیند و در مقابل خشونت سکوت نکند. اگر در مقابل اولین خشونت سکوت کند و نظاره‌گر باشد، به‌طورقطع مصادیق و نشانه‌های بیش‌تر و شدیدتری از خشونت را تجربه خواهد کرد؛ برای‌اینکه این چرخه تکرار نشود و تداوم نیابد، باید سکوتش را بشکند و واکنش نشان دهد».
فاطمه شیری/ ایرنا

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد