...
خبرهای مرتبط .................................
RELATED NEWS
کد خبر: 138822 | تاریخ مخابره: ۱۳۹۹/۴/۹ - 07:31
هرآنچه باید درموردِ «باب اسفنجی» بدانیم

دارودسته خرابکار زیر دریا!

«باب اسفنجی شلوارمکعبی» (SpongeBob SquarePants)، عنوان یک سریال کمدی انیمیشنی محصول شبکه نیکلودئون (Nickelodeon) آمریکاست که پخش آن از سال ۱۹۹۹ آغاز شده و به‌خاطر استقبال زیاد و محبوبیت پایدارش، ساخت آن همچنان ادامه دارد. تا امروز بالای ۲۶۰قسمت آن به‌نمایش درآمده و حتی کارتون «باب اسفنجی» با دوبله فارسی بارها از تلویزیون ایران هم پخش شده است. این انیمیشن که به بیش از ۵۰ زبان دنیا دوبله شده، در رده پنجم انیمیشن‌های آمریکایی با طولانی‌ترین دوره زمانی پخش قرار دارد و طی گزارشی تنها تا سال ۲۰۱۷ بیش از ۱۳میلیارددلار برای شرکت نیکلودئون درآمد داشته است. این سریال تاکنون سوژه ساخت سه فیلم سینمایی بوده است و در قالب کمیک، بازی‌های ویدئویی و سایر محصولات جانبی هم حضور فعالی دارد. همچنین بعد از فیلم تلویزیونی Atlantis SquarePants در سال ۲۰۰۷ دو فیلم ویژه تلویزیونی هم به‌مناسبت دهمین و بیستمین سالگرد تولید مجموعه در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۹ باعنوان SpongeBob›s Truth or Square و SpongeBob›s Big Birthday Blowout پخش شده است. باب اسفنجی حالا وارد سومین دهه پخش خود شده است و همچنان برای تداوم این محبوبیت تلاش می‌کند.

باب اسفنجی؛ شخصیت اصلی داستان، یک اسفنج دریایی مکعب‌شکل است که در شهری زیر دریا به‌نام «بیکینی باتم» داخل یک آناناس زندگی می‌کند و هرروز ماجراهای مختلفی در رستوران خرچنگ و تعامل با سایر ساکنین شهر دارد. عنوان بیکینی باتم در واقعیت از یک جزیره مرجانی به‌اسم Bikini Atoll متعلق به جزایر مارشال در اقیانوس آرام گرفته شده است و به زندگی زیر آب کنار آن اشاره دارد. شهروندان آنجا، آبزیانی هستند که بین زباله‌های دریایی مثل دودکش کشتی، سطل و فانوس غرق‌شده زندگی می‌کنند. اجزای پس‌زمینه هم با همین قطعه‌ها و لوازم دریانوردی آشنایی مثل تخته، طناب، لنگر، دیگچه، صفحه‌های پرچ شده، پنجره و سکان کشتی حال‌وهوای یک محیط دریایی نزدیک اسکله را زنده می‌کند. همچنین گل‌های دریایی یکی از موارد تکرارشونده در پس‌زمینه هستند که به‌گفته کنی پیتنگر؛ یکی از طراحان محیط انیمیشن، همان کارکرد ابر را برای دنیای زیر آب بیکینی باتم دارد و از طرح پیراهن‌های هاوایی گرفته شده است. یکی از مهم‌ترین جذابیت‌های این‌مجموعه را باید در طراحی خلاقانه شخصیت‌ها و نیز محیط زندگی آن‌ها توسط هیلنبرگ و همکارانش جست‌وجو کرد. شخصیت‌های مهم داستان نیز بیش‌ازاینکه از بین ماهی‌های رنگارنگ انتخاب شوند، موجودات متنوعی مثل ستاره دریایی، خرچنگ، اختاپوس، پلانکتون و حتی سنجاب هستند. شخصیت‌های اصلی مجموعه باب اسفنجی به‌نوعی برگرفته از هفت گناه کبیره‌اند؛ باب اسفنجی از هوس، پاتریک از تنبلی، آقای خرچنگ از طمع، پلانکتون از حسادت، سندی از غرور، گری از شکم‌پرستی و اختاپوس از خشم. البته این همگرایی در قالب کمدی بزن‌وبکوب رنگارنگ مجموعه شدتی درجهت منفی ندارد و حتی اغلب به نتایج اخلاقی مثبتی ختم می‌شود. به‌هرحال برای شخصیت‌هایی که سازنده‌اش کمدی آن‌را با الهام‌گرفتن از «لورل و هاردی» خلق کرده، این ویژگی‌ها به‌درستی در شکل‌گیری لحظه‌های کمدی موفق آن استفاده شده است. با این تأثیرپذیری، مجموعه باب اسفنجی هم مملو از لحظه‌های کوتاه بامزه همراه با دیالوگ‌های ساده ولی خنده‌دار است. باب اسفنجی شلوارمکعبی در رستوران آقای خرچنگ به‌عنوان سرآشپز به کار سرخ‌کردن همبرگر مشغول است و در خانه‌ای آناناسی به‌همراه حیوان خانگی‌اش که یک حلزون به‌اسم گری‌ست، زندگی می‌کند. وی شخصیتی درراستای سادگی و اداهای بی‌غل‌وغش کودکان دارد و با روحیات سرخوش و حس پرانرژی ذهن شکلاتی خود در لحظه مشغول بازی‌کردن است. تمام دغدغه‌های او مثل علاقه‌اش به ساختن حباب‌های صابونی ساده و گذرا هستند. در قسمت‌های اولیه تاریخ تولد باب‌اسفنجی ۱۴ ژوئیه ۱۹۸۶ ذکر شده است؛ هرچند درکل فضای سریال سن مشخصی برای او تعیین نشده است. تام کنی وظیفه صداپیشگی باب‌اسفنجی را برعهده دارد. تام کنی که غیر از باب‌اسفنجی صدای گری را هم دراین‌مجموعه ساخته است، متولد ۱۳ ژوئیه ۱۹۶۲ آمریکاست و در انیمیشن‌های زیادی گویندگی کرده است که می‌توان به نقش سگ در «گربه‌سگ» یا خرگوش در «وینی پو» هم اشاره کرد. سبک عینک‌زدن این شخصیت در مواقع تفکر هم از شخصیت کنی گرفته شده. به‌اعتقاد بسیاری؛ صدای خنده باب بسیار گوش‌خراش است و درواقع، هدف کنی این‌بودکه این خنده هرکسی را دیوانه کند. موضوعی که بارها در لحظه‌های کمدی مجموعه مورداستفاده قرار می‌گیرد و حتی سوژه یکی از سکانس‌های فیلم دوم می‌شود که خرچنگ به‌کمک صدای خنده باب‌اسفنجی، پلانکتون را شکنجه می‌کرد. پاتریک؛ صمیمی‌ترین دوست باب‌اسفنجی (با صداپیشگی بیل فیجرباک)، یک ستاره دریایی خنگ و خل است که به‌خوبی نشان می‌دهد مثل یک ستاره دریایی واقعی، مغز ندارد؛ زیر تخته‌سنگ زندگی می‌کند و به‌راحتی جایزه انجام هیچ‌کاری طولانی‌تر از دیگران را تصاحب می‌کند. آقای خرچنگ (با صداپیشگی کلنسی براون) صاحب رستوران «کراستی کرپ» است که ساختمان آن شبیه به یک تله صید خرچنگ در دنیای واقعی به‌نظر می‌رسد. آقای خرچنگ بسیار پول‌دوست است و برای کسب آن از هیچ‌کاری دریغ ندارد. خرج‌کردن را زیاد دوست ندارد؛ ولی برای خوشحال‌کردن دخترش هرکار می‌کند. همبرگرهای رستوران او به‌خاطر یک دستور پخت سری، مشتری‌های زیادی دارد. در یکی از قسمت‌ها دیده می‌شود که تاریخ تولد آقای خرچنگ در کارت شناسایی او ۳۰ نوامبر ۱۹۴۲ درج شده است. اختاپوس (راجر آلبرت بومپاس) صندوقدار بی‌حوصله، بداخلاق و خودخواه رستوران آقای خرچنگ است که دل خوشی از شوخی‌های همسایه‌های دو طرف خانه‌اش؛ یعنی باب‌اسفنجی و پاتریک ندارد و برای همین گاهی به نقش منفی ماجرا تبدیل می‌شود. اختاپوس به‌تنهایی در خانه‌ای شبیه‌ِ مجسمه‌های موآی جزیره ایستر زندگی می‌کند و به نقاشی و نواختن کلارینت علاقه دارد. به‌نظر می‌رسد اختاپوس از آن‌دسته افرادی‌ست که برخلاف استعدادی که دارند، در شغل اشتباهی فعالیت می‌کنند و همین به تغییر اخلاقی او دامن می‌زند. در طراحی شخصیت اختاپوس برای انیمیشن‌سازی راحت‌تر به‌جای هشت‌پا از ترکیب چهار پا و دو دست استفاده شده است. پلانکتون (با صداپیشگی مستر لارنس) هم یک موجود تک‌سلولی و صاحب رستوران
Chum Bucket (سطل دوستی) روبه‌روی رستوران خرچنگ است که ساختمانش به‌شکل یک سطل صید ماهی‌ست؛ این شاید بزرگ‌ترین نماد رستوران بدون مشتری پلانکتون باشد. پلانکتون در قالب شخصیت منفی ماجرا همیشه برای دزدیدن فرمول همبرگرهای پرطرفدار آقای خرچنگ نقشه می‌کشد. همسر پلانکتون، یک کامپیوتر فوق‌هوشمند ضدآب به‌نام کارن است که پلانکتون آن‌را در زمان تحصیل؛ وقتی هنوز با خرچنگ دوست بود، ساخت. جیل تالی؛ صداپیشه کارن، در واقعیت همسر تام کنی‌ست. سندی (کارولین لارنس) سنجابی دانشمند، باهوش و مغرور اهل تگزاس است که به ورزش علاقه دارد و در کاراته استاد است. با استفاده از محفظه هوا در زیر آب زندگی می‌کند و به انجام تحقیقات خود مشغول است. از دیگر شخصیت‌های سریال باب‌اسفنجی می‌توان به خانم پاف؛ معلم مدرسه قایقرانی، مرد دریا و پسر صدفی که ابرقهرمان‌های ازرده‌خارج برنامه‌های تلویزیونی دلخواه باب‌اسفنجی هستند، سم؛ خواهر بزرگ‌تر و قلچماق پاتریک، پرل که دختر لوس آقای خرچنگ و یک نهنگ عنبر است، لری خرچنگه، پیرمرد جنگیر و نپتون‌شاه اشاره کرد. استیون هیلنبرگ به‌عنوان خالق دنیای انیمیشنی باب‌اسفنجی ابتدا به‌خاطر علاقه به اقیانوس، سال ۱۹۸۴ در ۲۳سالگی مدرک کارشناسی منابع طبیعی دریایی را از دانشگاه هامبولت کالیفرنیا دریافت کرد و تا سال ۱۹۸۷ به‌عنوان زیست‌شناس دریایی مشغول فعالیت و تدریس شد. هیلنبرگ در کنار این‌کار همیشه به هنر علاقه‌مند بود و همان‌زمان یک کمیک‌بوک آموزشی به‌زبان طنز به‌اسم
The Intertidal Zone (منطقه جزر) برای شاگردان خود طراحی کرده بود. این کتاب درمورد زندگی موجودات دریایی یک صخره کنار دریا بود که نقش اصلی داستانش را هم یک اسفنج برعهده داشت. طراحی همین کمیک بعدها جرقه تولید سریال باب‌اسفنجی را در ذهن هیلنبرگ ایجاد کرد. او درادامه در سال ۱۹۸۹ به‌صورت حرفه‌ای به‌سمت علاقه بزرگ‌ترش «انیمیشن» رفت و مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال ۱۹۹۱ در رشته انیمیشن‌های تجربی از مؤسسه هنرهای کالیفرنیا (CalArts) دریافت کرد. بعد از موفقیتش با دو انیمیشن کوتاه The Green Beret و Wormholes در سال ۱۹۹۲ که حاصل دوران تحصیل او در دانشگاه بود، به استخدام نیکلودئون درآمد و به‌عنوان یکی از کارگردان‌های مجموعه Rocko›s Modern Life (زندگی مدرن روکو) فعالیتش را آغاز کرد. در سال ۱۹۹۴ بود که او تصمیم گرفت کتاب کمیک خود را با تغییراتی در شخصیت‌ها و طراحی برای تولید یک سریال انیمیشنی استفاده کند. برای‌همین و درجهت بامزه‌ترشدن فضای آن، ابعاد شخصیت اسفنج را از حالت طبیعی به مکعب تبدیل کرد. هیلنبرگ بعد از متوقف‌شدن سریال «زندگی مدرن روکو» ابتدا طراحی هنری خود را به همکار قدیمی‌اش مارتین اولسون (یکی از نویسندگان زندگی مدرن روکو) نشان داد و به‌پیشنهاد او تصمیم گرفت داستان را به‌عنوان نمایشی سریالی؛ ولی این‌بار در محیط زندگی موجودات ساکن زیر دریا بنویسد. او بعد از این تصمیم در سال ۱۹۹۶ با کمک همکاران قدیمی خود جدی وارد پروسه تولید انیمیشنی با محوریت یک کاراکتر اسفنجی شد. از حقایق عجیب باب‌اسفنجی می‌توان به این‌موضوع اشاره کرد که اسم این شخصیت ابتدا قرار بود پسر اسفنجی (SpongeBoy) و سریال هم تحت‌عنوان !SpongeBoy Ahoy باشد؛ اما چون پسر اسفنجی قبلاً ثبت تجاری شده بود، این انتخاب منتفی شد و هیلنبرگ که به‌خاطر اشتباه‌گرفته‌نشدن آن با قالب پنیر در نگاه اول، اصرار داشت حتماً از کلمه اسفنج در نام‌گذاری استفاده کند، با استفاده از نزدیک‌ترین مشابه آن‌را به SpongeBob تغییر داد و برای منحصربه‌فردشدن بیشتر هم نام خانوادگی SquarePants (شلوارمکعبی) را برایش انتخاب کرد. برای ساخت هر قسمت آن، حدود ۵۰نفر با یکدیگر همکاری می‌کنند. مقدمات ساخت انیمیشن و تهیه استوری‌بورد در داخل استودیوی انیمیشن نیکلودئون واقع در بربنک کالیفرنیا و مراحل انیمیشن‌سازی آن در شعبه واقع در کره جنوبی استودیو Rough Draft انجام می‌شود و درنهایت هم مراحل ویرایش نهایی، صداگذاری و اضافه‌شدن موسیقی در کالیفرنیا صورت می‌گیرد. فصل اول به‌کمک تکنیک سل انیمیشن ساخته شد؛ اما از سال‌های بعد برای افزایش سرعت تولید، ساخت انیمیشن با رنگ‌آمیزی دیجیتال صورت گرفت. از سال ۲۰۰۸ و اپیزود
Pest of the West از فصل پنجم هم به‌جای قلم و کاغذ معمولی از قلم نوری Wacom Cintiqs استفاده شد. به‌مرور تغییراتی در جزئیات طراحی کاراکترها به‌منظور افزایش جذابیت آن‌ها اعمال شده. نیز در فصل نهم و یازدهم اپیزودهای ویژه‌ای به‌مناسبت کریسمس
(It›s a SpongeBob Christmas) و هالووین (The Legend of Boo-Kini Bottom) با استفاده از تکنیک استاپ‌موشن توسط Screen Novelties، با زمان تولید حدود یک‌سال برای هرکدام، ساخته شده است. تم آهنگ تیتراژ ابتدایی باب‌اسفنجی توسط مارک هریسون و بلیز اسمیت روی شعری از استیون هیلنبرگ و درک دریمون ساخته شد. ملودی این آهنگ از یک نغمه‌سرایی معروف دریایی به‌اسم
Blow the Man Down الهام گرفته شده. هیلنبرگ نقاشی دزد دریایی استفاده‌شده برای آن‌را چندسال‌قبل از یک فروشگاه خیریه تهیه کرده بود. پاتریک پینی گویندگی دزد دریایی را انجام داد، هیلنبرگ لب و دهن خودش را هنگام خواندن ترانه روی نقاشی قرار داد و نتیجه نهایی کار با فضای مجموعه به‌خوبی چفت و ماندگار شد. اولین قسمت این انیمیشن در تاریخ ۱ می ۱۹۹۹ از نیکلودئون پخش شد و درادامه نظر مثبت منتقدین را برانگیخت و با استقبال مخاطب‌ها روبه‌رو شد؛ به‌طوری‌که تا می ۲۰۰۲ تعداد بینندگان آن به بیش از ۶۱میلیون‌نفر رسید که حدود ۲۰میلیون‌نفر از آن‌ها بین ۱۸ تا ۴۹سال سن داشتند. استقبالی که خود هیلنبرگ هم هرگز انتظار آن‌را نداشت؛ اما غافلگیرکننده‌ترین اتفاق ممکن درطول ساخت این‌مجموعه محبوب، بیماری و مرگ هیلنبرگ در ۵۷سالگی بود. هیلنبرگ سال ۲۰۱۷ اعلام کرد به بیماری ALS (اسکلروز جانبی آمیوتروفیک؛ مشابه بیماری استیون هاوکینگ) مبتلا شده است؛ اما تا جای ممکن در ساخت سریال باب‌اسفنجی شرکت می‌کند؛ زمانی‌که چندان طولانی نشد و استیون هیلنبرگ سال بعد در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۸  به‌خاطر نارسایی قلبی ناشی از این بیماری درگذشت. فصل دوازدهم باب‌اسفنجی، آخرین‌باری‌ست که حضور هیلنبرگ را تجربه کرد. حالا باید منتظر ماند و دید که بعد از مرگ او آیا میراثش همچنان در مسیر قبلی به راهش ادامه می‌دهد یا فرمول ساخت باب‌اسفنجی نیز مثل فرمول تهیه همبرگرهای کاراکتر خرچنگ، فقط وابسته به یک حس شخصی غیرقابل‌برداشت است.
مرتضی صوفی/ زومجی

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد