صنایعدستی مازندران در مسیر صادرات؛ از آلمان تا ازبکستان
عباسعلی کوشکی
معاون صنایعدستی ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مازندران گفت: ۴۵۰۰ قطعه ظروف چوبی پذیرایی و آشپزخانه تولیدشده با تکنیک خراطی و نازککاری چوب و نیز محصولات مرتبط با دکوراسیون داخلی، بهارزش تقریبی ۲۵۰هزاردلار به کشورهای ازبکستان و آلمان صادر شد. عاطفه شعبانی در نشست شورای اقتصادی مازندران در ساری افزود: این محموله بخش نخست این فرآیند صادراتیست و درراستای توسعه صادرات صنایعدستی استان، اینمسیر همچنان ادامه خواهد داشت. او بااشارهبهاینکه این محموله ازطریق گمرک دوغارون در مرز ایران و افغانستان ارسال شده، ادامه داد: با تحقق این صادرات، ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مازندران از مبلغ عملکردی تعهد در برنامه هفتم توسعه در بخش صادرات صنایعدستی نیز فراتر رفته است. وی گفت: حمایت از تولیدکنندگان، تسهیل فرآیندهای صادراتی و گسترش بازارهای هدف از جمله برنامههای جدی این ادارهکل در راه تقویت جایگاه صنایعدستی مازندران در بازارهای بینالمللیست. صنایعدستی استان مازندران مانند سایر مناطق کشور، پیشینه و سابقهای چندینهزارساله دارد که علاوهبر پرشماربودن تعداد رشتههای صنایعدستی مازندران، ازلحاظ کیفی نیز این آثار موردتوجهاند؛ بهطوریکه تعداد قابلتوجهی از رشته صنایعدستی استان تاکنون موفق به کسب مهر اصالت سازمان جهانی آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) شده و برخی رشتههای مهم نیز در فهرست دریافت این مهر قرار دارند. بیش از ۷۰نوع محصول صنایعدستی هماکنون توسط هنرمندان اینخطه ساخته و برای فروش راهی بازارهای کشور و خارجازکشور میشود که اینمقوله هم درحد انتظار و ظرفیت پیشبرد ندارد. طبق آمارها رسمی؛ بیش از ۲۰هزارنفر در مازندران در رشتههای صنایعدستی فعالیت میکنند که اقلامی همچون لاکتراشی، حصیربافی، گلیم، چرم، نمد، جاجیم، بافتههای ابریشمی، پوستیندوزی، صنایع فلزی، صنایع سنگی، سفال، البسه محلی و سوزندوزی را تولید میکنند. شهرت برخی از این صنایع درحدیستکه از میان آنها لاکتراشی، رودوزی الحاقی، نمدمالی و سفالگری مازندران مهر اصالت ملی و بینالمللی دریافت کردهاند. مهر اصالت بینالمللی یونسکو، گواهینامهایست که ازطرف دفاتر منطقهای یونسکو به موضوعات صنایعدستی اصیل و باکیفیت هنرمندان و صنعتگران برای حفظ٬ احیا و تداوم فعالیت حرفهها و ارزشهای بومی و سنتی اعطا میشود. آثار کسانیکه موفق به دریافت مهر اصالت یونسکو میشوند و با اسم و امضای هنرمند در جهان شناخته میشود. صنایعدستی از دیرباز نهتنها یکی از بخشهای درآمدی مردم بومی استان؛ بلکه حاوی سنت و فرهنگ البرزنشینان و مردم نواحی ساحل دریای خزر است؛ اما متأسفانه امروزه این گنجینههای ارزشمند یا در کنج خانهها خاک میخورد یا بهصورت پراکنده یا ازطریق دلالان بهفروش میرسد. مشکلاتی؛ از نبود نمایشگاه دائمی تا کاهش استادکاران این هنر و عدمانگیزه برای استقبال جوانان امروزه سدمعبر صنایعدستی استان برای ادامه حیات است. طبق آمار؛ افزونبر ۵۰ رشته صنایعدستی در استان فعال است و تنها ۱۶ رشته بومی و سنتی مازندران و بقیه رشتههای صنایعدستی دیگر نقاط کشور هستند. نمدمالی، لاکتراشی، کوببافی (نوعی بافت با حصیر)، رودوزی الحاقی و جاجیمبافی از رشتههای صنایعدستی مختص استان مازندران هستند که استادکارانی دراینرشتهها فعالیت میکنند؛ اما فرتوتی استادکاران امروز دغدغهای بهنام مرگ برخی از این صنایع را رقم زده است.