گزارش
برگزاری نشست رسانهای بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت
نشست رسانهای بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت با حضور محمد کاظمتبار (دبیر رویداد) و جمعی از متصدیان آن در تالار مشاهیر مجموعه تئاترشهر برگزار شد و طی آن، جزئیات بخشهای مختلف جشنواره، تعداد آثار راهیافته، برنامههای اجرایی، بخش بینالملل، بودجه و رویکردهای ایندوره تشریح شد.
محمد کاظمتبار با گرامیداشت یاد رهبر شهید و شهدای انقلاب و دفاع مقدس، درباره همزمانی برگزاری ایندوره از جشنواره با شرایط جنگی گفت: جشنواره تئاتر مقاومت از ابتدا با مفهوم مقاومت و شرایط جنگی پیوند داشته و بیستمیندوره آن نیز در شرایطی برگزار میشود که کشور شاهد جنگ تحمیلی دوم و سوم بوده است. وی بااشارهبه برنامههای برگزارشده پیش از آغاز رسمی جشنواره افزود: در هفته مقاومت، رویداد نمایشی «امتداد مقاومت» با هدف حمایت از برگزیدگان دوره نوزدهم برگزار شد. بخش «افق مقاومت» نیز طبق برنامه در ۱۱ استان و طی ۲۰دوره برگزار شد. وی ادامه داد: حاصل برگزاری کارگاههای تولیدمحور بخش «افق مقاومت»، تولید ۴۷ نمایش بود که در ۹ استان و طی ۷۰ نوبت روی صحنه رفتند. این اجراها از گیلان آغاز شد و در مدرسه شجره طیبه بهپایان رسید. وی باتأکیدبراینکه مهمترین ویژگی ایندوره، برگزاری در شرایط جنگیست، گفت: چندروز پس از پایان مهلت فراخوان بخش صحنهای، جنگ تحمیلی سوم آغاز شد اما فعالیت جشنواره متوقف نشد و تلاش کردیم «سنگر تئاتر» را دراینشرایط حفظ کنیم. بیش از ۷۰درصد آثار ایندوره به موضوع جنگ تحمیلی دوم و سوم اختصاص دارد و اینمسئله نشان میدهد هنرمندان نسبت به اتفاقات روز واکنش نشان دادهاند. کاظمتبار درباره تولیدات شکلگرفته در جریان جنگ نیز توضیح داد: یکی از خروجیهای این نگاه، تولید هشت نمایشنامه باعنوان «۸ صحنه از جنگ رمضان» است که در هفته آینده رونمایی خواهد شد. همچنین ۲۵۵ روایت از جنگ رمضان با تلاش منوچهر اکبری تولید شده که باعنوان «این مردم مبعوث» رونمایی میشود. دبیر جشنواره تئاتر مقاومت با ارائه آماری از آثار دریافتشده در بخشهای مختلف گفت: در بخش صحنهای ۴۳۱ اثر دریافت شده. در بخش «سردار آسمانی» نیز ۳۱۸ اثر ثبت شده و تعداد آثار ثبتشده در مسابقه نمایشنامهنویسی تاکنون به ۳۴۵ اثر رسیده است. وی افزود: در بخش «افق مقاومت» ۵۵۲ ثبتنام انجام و در بخش سمینار علمی و پژوهشی نیز ۷۸ اثر دریافت شده است. در بخش بینالملل تاکنون ۱۱۰ اثر دریافت شده و رایزنیها برای تکمیل اینبخش ادامه دارد. کاظمتبار بااشارهبه زمان ادامه دریافت آثار در بخش نمایشنامهنویسی و بینالملل گفت: مهلت ارسال آثار بخش مسابقه نمایشنامهنویسی تا ۲۰ مهر و مهلت ارسال آثار بخش بینالملل تا ۱۵ مهر ادامه دارد. دبیر جشنواره ادامه داد: در بخش صحنهای، درمجموع ۳۵ اثر در دو بخش مسابقه و مهمان حضور دارند که این آثار از ۲۳ استان هستند. بخش «روایت حماسه» از ۳۱ شهریور آغاز میشود و ۷۰ اثر در ۲۶ استان اجرا خواهند داشت. کاظمتبار گفت: درمجموع بخشهای جشنواره ازجمله افق مقاومت، روایت حماسه، سردار آسمانی و بخش صحنهای، تلاش شده گستره جغرافیای جشنواره در سراسر کشور حفظ شود و استانهای مختلف میزبان آثار باشند. دبیر بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت درباره ارتباط آثار جشنواره با مخاطب و اجرای عمومی آنها گفت: آثار حاضر در جشنواره صرفاً برای یک اجرا تولید نشدهاند و قرار است در قالب اجراهای عمومی در استانهای مختلف روی صحنه بروند. بسته به ظرفیت استانها، برخی آثار مهمان بین پنج تا ۱۰ اجرا و در استانهای دارای ظرفیت بیشتر بین ۱۰ تا ۱۵ اجرا خواهند داشت. تهران نیز میزبان اجراهای عمومی خواهد بود. کاظمتبار بااشارهبه تجربه دوره گذشته گفت: در دوره گذشته، طبق آمار رسمی اعلامشده ازسوی ادارات فرهنگوارشاد اسلامی و سازمانهای مربوط در استانها، مجموعاً ۲۷هزار مخاطب از اجراهای جشنواره دیدن کردند. وی درباره بودجه ایندوره گفت: بودجه جشنواره حدود ۱۴میلیاردتومان است. بودجه نسبت به دوره قبل افزایش داشته و این افزایش حدود ۴۰ تا ۵۰درصد است؛ اما نگاه ما صرفاً مالی نیست و تلاش کردهایم با وجود شرایط موجود، برنامه جشنواره را در ابعاد پیشبینیشده اجرا کنیم. کاظمتبار افزود: جشنواره یک رویداد یکساله است و برگزاری متمرکز آن حدود ۶۰روز بهطول میانجامد؛ بنابراین اجرای آن دراینابعاد و در سراسر کشور، نیازمند همراهی و مشارکت هنرمندان و مجموعههای مختلف است. یکی از محورهای مطرحشده درایننشست، موضوع سفارش آثار و میزان آزادی هنرمندان در انتخاب موضوع بود. وی گفت: نگاه سفارشیسازی در جشنواره وجود نداشته. آنچه انجام شده، هدایت و معرفی برخی متون و آثار منتخب به هنرمندان بوده است تا افرادیکه از فراخوانها جا ماندهاند، درصورتتمایل بتوانند این متون را انتخاب کرده و طرح اجرایی ارائه دهند. تمام آثار در چارچوب مقررات جشنواره و براساس فراخوان دراینرویداد حضور دارند و اثری خارج از این فرایند وارد جشنواره نشده است. دبیر جشنواره افزود: نگاه ما «هدایتپذیر» بوده و نه «سفارشپذیر». تلاش کردیم با اطلاعرسانی و فراخوانها، زمینه حضور هنرمندان و شکلگیری آثار متنوع را فراهم کنیم. وی بااشارهبه تنوع موضوعی آثار گفت: آثار ایندوره تنها به جنگ هشتساله محدود نمیشوند و از تاریخ مقاومت ایران تا وقایع جنگهای اخیر و حتی حوادث دیماه، موضوعات مختلفی در آثار دیده میشود. کاظمتبار درباره حضور هنرمندان باسابقه و تلاش برای بازگشت چهرههای مطرح حوزه تئاتر مقاومت نیز گفت: نگاه جشنواره درایندوره ترکیبی است؛ یعنی «احترام به پیشکسوت و حمایت از جوانان». ترکیب آثار جشنواره شامل هنرمندان باتجربه، جوانان و استعدادهای جدید است و تلاش شده است از ظرفیت هنرمندان باسابقه اینحوزه نیز استفاده شود. او به گستردگی مشارکت هنرمندان اشاره کرد و گفت: در جریان جنگ، حدود ۱۰۰ اثر تنها برای بخش صحنهای درحالتمرین بودند و مجموع آثار در دو بخش صحنهای و سردار آسمانی به حدود ۱۷۰ اثر در مرحله تمرین رسید. وی اینمیزان مشارکت را حاصل همراهی هنرمندان خواند و گفت: این، حاصل عزم، وطندوستی، همراهی و وقتشناسی هنرمندان است. دبیر جشنواره درباره بخش بینالملل و معیار انتخاب آثار خارجی گفت: مهلت ارسال آثار اینبخش تا ۱۵ مهر ادامه دارد و جمعبندی نهایی انجام نشده. تاکنون آثاری از عراق، کشورهای شمال آفریقا، عمان، لبنان و ترکیه دریافت شده است. کاظمتبار بااشارهبه تفاوت نگاه کشورها به مفهوم مقاومت افزود: برگزاری بخش بینالملل با موضوع مقاومت دشواریهای خاص خود را دارد؛ زیرا مفهوم مقاومت در کشورها و جوامع مختلف، تفاوتهایی در نگرش و موضوع دارد و همین، جامعه هدف جشنواره را محدودتر میکند. وی ادامه داد: باتوجهبه شرایط جنگی و محدودیتهای ایجادشده برای سفر و فعالیتهای بینالمللی، ممکن است بخش بینالملل ایندوره درمقایسهبا دورههای قبل محدودتر باشد اما تلاش ما برایناستکه برای اولینبار اینبخش بهشکل رسمی و بینالمللی برگزار شود. کاظمتبار درباره جایگاه تئاتر مقاومت در فضای عمومی تئاتر کشور گفت: اینموضوع تنها مربوط به یک یا دوسال نیست و جشنواره اکنون بیستمیندوره خود را پشتسر میگذارد. نخستیندوره این جشنواره باعنوان جشنواره تئاتر دفاع مقدس در سال ۱۳۷۳ برگزار شد. مسئله تئاتر مقاومت تنها به جشنواره محدود نمیشود و مجموعهای از نهادها، انجمنها و هنرمندان سالهاست در حوزه تئاتر دفاع مقدس و مقاومت فعالیت میکنند.: تلاش ما ایناستکه با افزایش تولید و اجرای عمومی آثار، فراوانی آثار موضوعی را بیشتر کنیم. در دوره گذشته ۲۹ اثر در جشنواره حضور داشتند و درایندوره اینتعداد به ۳۵ اثر رسیده است؛ ضمناینکه این آثار تکاجرا نیستند و درمجموع بیش از ۵۰۰ نوبت اجرا در سراسر کشور خواهند داشت.
سهیلا انصاری