• شماره 3754 -
  • 1405 شنبه 25 مهر

توسعه زیرساخت‌ها، مقابله با ساخت‌وسازهای غیرمجاز و پیگیری مسائل زیست‌محیطی؛ در دستورکار مدیریت روستای همدانک

حمید سلمانی توسعه روستاها زمانی به بهبود کیفیت زندگی مردم منجر می‌شود که در کنار برنامه‌ریزی کالبدی، موضوعاتی همچون تأمین زیرساخت‌ها، ایمنی معابر، رعایت ضوابط ساخت‌وساز و حفاظت از محیط‌زیست نیز به‌طور ویژه موردتوجه قرار گیرند. روستای همدانک در شهرستان بهارستان نیز در مسیر توسعه با مطالبات و نیازهای متعددی روبه‌روست؛ از بازنگری طرح هادی و افزایش محدوده بافت روستایی گرفته تا بهسازی مسیرهای دسترسی، جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز و رسیدگی به چالش‌های زیست‌محیطی پیرامون رودخانه شادچای. در‌همین‌راستا، طی گفت‌وگویی اختصاصی با آقای لطفی‌طلب (دهیار همدانک)، چهار محور مهم توسعه‌ای روستا را به بحث و بررسی گذاشته‌ایم. در این گفت‌وگو، موضوع الحاق ۱۳‌هکتار زمین به بافت روستایی، جدول‌گذاری و زیرسازی آسفالت مسیر منتهی به مدرسه آیت‌الله رئیسی، مقابله با تخلفات ساختمانی و آغاز مطالعات احداث تصفیه‌خانه در پایین‌دست همدانک و محدوده رودخانه شادچای مورد تبادل‌نظر قرار گرفته است.

*محور نخست؛ الحاق ۱۳‌هکتار زمین به بافت روستایی همدانک در بازنگری طرح هادی
الحاق ۱۳‌هکتار زمین به بافت روستایی همدانک از موضوعات کلیدی در حوزه توسعه این‌منطقه به‌شمار می‌رود. این‌اقدام چگونه پیگیری شد و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟
یکی از ارکان مهم در مدیریت روستا، پیش‌بینی نیازهای آینده و فراهم‌سازی زمینه توسعه اصولی و قانون‌مند است. باتوجه‌به مطالبات به‌حق اهالی و ضرورت‌های توسعه‌ای همدانک، افزایش محدوده بافت روستایی در چارچوب بازنگری طرح هادی پیگیری شد. این فرایند، مستلزم بررسی‌های کارشناسی دقیق، هماهنگی با دستگاه‌های مرتبط و طی مراحل قانونی بود که درهمین‌راستا، الحاق ۱۳‌هکتار زمین به بافت روستا دنبال شد تا ظرفیت مناسبی برای برنامه‌ریزی‌های آتی منطقه ایجاد شود. نگاه ما به این‌طرح، صرفاً افزایش محدوده جغرافیایی روستا نیست؛ بلکه هدف اصلی، مدیریت بهینه توسعه، ساماندهی ساخت‌وسازها و برنامه‌ریزی متناسب با نیازهای واقعی ساکنان است.

 

الحاق این اراضی چه تأثیری بر آینده روستا خواهد گذاشت و شهروندان چه انتظاری باید از این‌اقدام داشته باشند؟
افزایش محدوده بافت روستا زمانی دستاوردهای مثبتی به‌همراه خواهد داشت که با برنامه‌ریزی همه‌جانبه و توجه هم‌زمان به زیرساخت‌ها همراه شود؛ بنابراین در کنار الحاق اراضی، نیازمند تأمین خدمات عمومی، بهبود راه‌های دسترسی و رعایت الزامات توسعه‌ای هستیم. بدیهی است که الحاق اراضی به بافت روستایی به‌معنای صدور خودکار مجوز ساخت‌وساز نخواهد بود و هرگونه اقدام در این محدوده باید صرفاً مطابق با ضوابط قانونی و اخذ مجوزهای لازم صورت پذیرد. هدف ما استفاده بهینه از ظرفیت ایجادشده است تا توسعه آینده همدانک ضمن پاسخ‌گویی به نیازهای مردم، مانع از بروز مشکلات جدید در حوزه‌های خدماتی و ساخت‌وساز شود.

 

در ادامه این مسیر، چه موضوعاتی باید در اولویت کاری قرار گیرد؟
پایش نیازهای محدوده جدید، تقویت زیرساخت‌های خدماتی، تعامل مستمر با دستگاه‌های خدمات‌رسان و رعایت دقیق ضوابط طرح هادی از اهم امور است. توسعه پایدار هرگز با صرفِ افزایش محدوده محقق نمی‌شود؛ بلکه نیازمند ایجاد تعادل منطقی میان توسعه کالبدی، تأمین خدمات و انتظام‌بخشی به ساخت‌وسازهاست.

 

*محور دوم؛ جدول‌گذاری و زیرسازی آسفالت مسیر منتهی به مدرسه آیت‌الله رئیسی
بهسازی مسیر مدرسه؛ گامی مؤثر درجهت ارتقای ایمنی و تسهیل تردد
یکی دیگر از پروژه‌های عمرانی همدانک، جدول‌گذاری و زیرسازی آسفالت مسیر منتهی به مدرسه آیت‌الله رئیسی است. اهمیت اجرای این‌طرح را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
معابر منتهی به مدارس به‌دلیل تردد روزانه دانش‌آموزان، اولیا و کادر آموزشی از حساسیت ویژه‌ای برخوردارند و بهسازی آن‌ها باید در صدر برنامه‌های عمرانی روستا قرار گیرد. اجرای اصولی جدول‌گذاری و زیرسازی آسفالت، علاوه‌بر ساماندهی منظر معبر، موجب روانی ترافیک و فراهم‌سازی بستر ایمن‌تر برای تردد شهروندان می‌شود. در اجرای چنین پروژه‌هایی، صرفِ آسفالت‌ریزی نباید هدف غایی باشد؛ بلکه زیرسازی استاندارد، اجرای صحیح جدول‌ها، مهندسی هدایت آب‌های سطحی و رعایت اصول فنی از اهمیت بالایی برخوردارند، چراکه کیفیت این مراحل، تضمین‌کننده دوام پروژه و پیشگیری از مشکلات آتی است.

 

باتوجه‌به حضور کودکان و دانش‌آموزان در این محدوده، چه ملاحظاتی در حین اجرای عملیات عمرانی مدنظر قرار می‌گیرد؟
اولویت نخست ما تأمین ایمنی کامل دانش‌آموزان و شهروندان است. در معابر پرتردد، مدیریت دقیق تردد حین اجرای کار و به حداقل رساندن مخاطرات برای عابران الزامی است. همچنین توجه به روان‌آب‌های ناشی از بارندگی و کیفیت زیرسازی تضمین می‌کند که پروژه کارایی بلندمدتی داشته باشد. غایت این اقدامات، صرفاً زیباسازی معبر نیست، بلکه خلق فضایی امن و استاندارد برای تردد خانواده‌ها و فرزندانمان است.

 

شهروندان همواره انتظار اجرای سریع و باکیفیت پروژه‌های عمرانی را دارند؛ دراین‌خصوص چه نکته‌ای را ضروری می‌دانید؟
بی‌شک سرعت اجرای پروژه اهمیت دارد، اما سرعت نباید به بهای افت کیفیت فنی تمام شود. اجرای اصولی زیرسازی و جدول‌گذاری، سدی در برابر تحمیل هزینه‌های گزاف مجدد در آینده است. رویکرد مدیریت روستا در این‌پروژه‌ها، تلفیق نیازسنجی دقیق مردمی، پایبندی به استانداردهای اجرایی و نظارت مستمر بر حسن انجام کار است.

 

*محور سوم؛ جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز و برخورد قاطع با تخلفات ساختمانی
صیانت از ضوابط ساخت‌وساز؛ ضرورت التزام به قانون
پدیده ساخت‌وسازهای غیرمجاز از چالش‌های دیرینه مناطق روستایی است. دهیاری همدانک چه رویکردی در قبال پیشگیری و مقابله با این تخلفات دارد؟
پایبندی به ضوابط قانونی، سنگ بنای توسعه اصولی روستاست. ساخت‌وسازهای خارج از محدوده قانونی، بدون رعایت ضوابط فنی و مقررات مربوطه، آینده خدمات‌رسانی، ایمنی و مدیریت روستا را با بحران مواجه می‌سازد. ازاین‌رو، پیشگیری پیشدستانه از تخلفات ساختمانی و پیگیری جدی موارد عدول از قانون، در دستورکار مستمر ما قرار دارد؛ چراکه راهبرد ما حمایت از ساخت‌وساز قانون‌مند و پیشگیری از تحمیل خسارت‌های سنگین به اهالی و مدیریت روستاست.

 

درمواجهه‌با تخلفات اثبات‌شده، چه سازوکار قانونی اعمال می‌شود؟ آیا توقف عملیات ساختمانی متخلفان در دستورکار است؟
درمواجهه‌با تخلف، گام نخست، بررسی کارشناسی پرونده براساس ضوابط جاری است. درصورت احراز تخلف، مراتب منحصراً از مجاری قانونی و با رعایت کامل تشریفات و حدود اختیارات پیگیری می‌شود. توقف عملیات ساختمانی در موارد منطبق با قانون، ابزاری بازدارنده برای جلوگیری از استمرار تخلف است و اقدامات اجرایی نیز همواره باید مستند به قانون و در صلاحیت مرجع مسئول باشد. بی‌تردید هزینه پیشگیری و آگاهی‌بخشی حقوقی به شهروندان، به‌مراتب کمتر از مواجهه با پیامدهای پرهزینه بعدی است.

 

برخی شهروندان می‌پرسند آیا الحاق اراضی به بافت، مجوزی برای آزادی ساخت‌وساز در تمامی این اراضی است؟
خیر؛ به‌هیچ‌وجه نباید این دو مقوله را خلط کرد. الحاق زمین به بافت روستایی به‌معنای آزادی مطلق ساخت‌وساز نیست، بلکه ضوابط طرح هادی، کاربری اراضی، اخذ پروانه‌های ساختمانی و سایر الزامات قانونی همچنان به قوت خود باقی است. توصیه اکید داریم که مالکان و سازندگان پیش از هرگونه اقدام، وضعیت حقوقی و ثبتی ملک را از مراجع ذی‌صلاح استعلام نمایند تا از بروز چالش‌های حقوقی و مالی پیشگیری شود.

 

نقش مشارکت مردمی را در مهار ساخت‌وسازهای غیرمجاز چگونه ارزیابی می‌کنید؟
همکاری آگاهانه شهروندان، پشتوانه‌ای بی‌بدیل در پیشگیری از تخلفات است. آشنایی با مقررات، احترام به حقوق همسایگان و پرهیز از اقدامات غیرقانونی، به حفظ نظم عمومی و توازن توسعه کمک شایانی می‌کند و همراهی مردمی در کنار نظارت نهادهای مسئول، ضامن پیشگیری از گسترش این معضل است.

 

*محور چهارم؛ آغاز مطالعات احداث تصفیه‌خانه در پایین‌دست همدانک و رودخانه شادچای
بوی نامطبوع؛ معضلی زیست‌محیطی که نیازمند راهکار ریشه‌ای است
معضل بوی نامطبوع در محدوده رودخانه شادچای و پایین‌دست همدانک، از دغدغه‌های جدی زیست‌محیطی منطقه است. دراین‌زمینه چه اقداماتی کلید خورده است؟
سلامت محیط‌زیست و آرامش روانی شهروندان خط قرمز ماست. استمرار بوی نامطبوع در پیرامون رودخانه مایه نارضایتی شدید اهالی شده و ضرورت ریشه‌یابی علمی و چاره‌اندیشی اساسی را دوچندان کرده است. درهمین‌راستا، مطالعات تخصصی احداث تصفیه‌خانه در پایین‌دست همدانک و حریم رودخانه شادچای کلید خورده است؛ هنجاری که هدف آن دستیابی به راهکارهای فنی و اتخاذ تصمیمات کارشناسی جهت مدیریت اصولی فاضلاب و بهبود شاخص‌های زیست‌محیطی است. برای رسیدن به نقطه مطلوب، وضعیت موجود، کانون‌های آلاینده احتمالی، ظرفیت‌سنجی موردنیاز، مکان‌یابی دقیق تأسیسات و الزامات اکولوژیک منطقه به‌دقت بررسی می‌شود.

 

احداث تصفیه‌خانه تا چه میزان می‌تواند در کاهش بوی نامطبوع و ارتقای کیفیت زیست‌محیطی مؤثر باشد؟
بهره‌برداری از تصفیه‌خانه با طراحی مهندسی‌شده، بی‌شک یکی از راهبردی‌ترین ابزارها برای مدیریت پساب‌ها و مهار آلودگی‌های زیست‌محیطی‌ست؛ اما میزان اثربخشی آن به خروجی مطالعات تخصصی، شناسایی دقیق منایع آلاینده و کیفیت اجرای پروژه گره خورده است. نگاه ما به این‌طرح، صرفاً یک پروژه‌ عمرانی زودگذر نیست، بلکه ابعادی فنی، اکولوژیک و اجرایی آن به‌صورت هم‌زمان واکاوی می‌شود تا درنهایت، محیطی پاک‌تر و سالم‌تر برای زیست شهروندان فراهم گردد.

 

برای فرآیند تبدیل این مطالعات به پروژه اجرایی، طی چه مراحلی الزامی است؟
این دست پروژه‌ها نیازمند مطالعات تخصصی فاز صفر و یک، ارزیابی‌های زیست‌محیطی، تعیین ظرفیت استاندارد، هم‌افزایی دستگاه‌های متولی و تأمین اعتبارات پایدار مالی است. پس از اتکا به نتایج مطالعات و گزینش بهترین سناریو، درباره مکان اجرا، الزامات اجرایی و نحوه بهره‌برداری تصمیم‌گیری خواهد شد. دراین‌مسیر، همگرایی بین‌بخشی دستگاه‌های مسئول بسیار راه‌گشا خواهد بود و امیدواریم با تحقق این‌مهم، گامی ماندگار در حوزه صیانت از محیط‌زیست برداریم.

 

باتوجه‌به آزاردهنده بودن این معضل برای ساکنان، انتظار برحق مردم از روند پیگیری‌ها چیست؟
مطالبه شهروندان برای داشتن هوای پاک و محیطی بهداشتی، کاملاً منطقی و محترم است. مسائل زیست‌محیطی باید با جدیت تمام و مبتنی‌بر شواهد کارشناسی پیگیری شوند. در کنار پروژه‌های کلان بلندمدت نظیر تصفیه‌خانه، شناسایی عوامل محرک و کنترل مقطعی منابع بو نیز در دستورکار قرار دارد تا پیش از اتمام طرح‌های بزرگ، از آلام اهالی کاسته شود. امید است با هم‌افزایی دستگاه‌های ذی‌ربط، شاهد ارتقای کیفیت زیست‌محیطی و افزایش رضایت‌مندی اهالی محترم باشیم.

 

*جمع‌بندی؛ چهار محور بنیادین در افق توسعه همدانک
برآیند مباحث مطرح‌شده در این گفت‌وگو گویای آن است که پویایی و توسعه روستای همدانک در گروی نگاهی کل‌نگر، جامع‌الاطراف و متوازن به زیرساخت‌ها، انضباط ساختمانی، ایمنی معابر و پایداری محیط‌زیست است: الحاق ۱۳‌هکتار زمین به بافت روستایی: فرصتی مغتنم برای توسعه متوازن که تحقق اثرات مثبت آن در گروی صیانت از ضوابط قانونی و برنامه‌ریزی دقیق خدماتی است. جدول‌گذاری و زیرسازی آسفالت مسیر مدرسه آیت‌الله رئیسی: گامی درجهت ارتقای استابلیتی معابر، تسهیل عبورومرور و صیانت از ایمنی دانش‌آموزان و اهالی. پیشگیری از ساخت‌وسازهای غیرمجاز: ضرورت صیانت از حقوق عامه، ترویج قانون‌گرایی و برخورد بازدارنده با تخلفات ساختمانی. مطالعات احداث تصفیه‌خانه در پایین‌دست همدانک و رودخانه شادچای: تلاشی بنیادین برای رفع دغدغه‌های زیست‌محیطی، ریشه‌یابی آلودگی‌ها و تأمین سلامت عمومی جامعه. درنهایت، آنچه خروجی ملموس برنامه‌های توسعه‌ای همدانک را تضمین می‌کند، پیوند ناگسستنی میان تصمیم‌سازی کارشناسی، اجرای دقیق قانون، تأمین منابع مالی و پاسخ‌گویی شفاف به مطالبات برحق مردم است. توسعه پایدار روستا زمانی به بار می‌نشیند که کالبد روستا با زیرساخت‌های ایمن، انضباط قانونی و صیانت پایدار از محیط‌زیست پیوند بخورد.

ارسال دیدگاه شما

روزنامه در یک نگاه
ویژه نامه
بالای صفحه