نگره
راز جوانی مغز با مطالعه کتاب!
دانشمندان با بررسی تأثیر سبک زندگی بر سلامت ذهن دریافتند مغز تا سنین بالا انعطاف‌پذیر باقی می‌ماند و با ادغام سرگرمی‌هایی مثل کتاب‌خوانی و حل جدول در زندگی روزمره، می‌توان روند پیری شناختی را کاملاً معکوس کرد. به‌گزارش الهه شمس (ایبنا)؛ تصور عمومی از پیری، مسیری یک‌طرفه به‌سوی فرسایش است؛ فرآیندی که در آن سلول‌های خاکستری مغز چاره‌ای جز تسلیم در برابر گذر زمان ندارند؛ اما یافته‌های پژوهش جدید و بزرگ، این انگاره جبرگرایانه را به‌چالش می‌کشد. تحقیق بر روی 11500نفر در بازه سنی ۶۰ تا ۸۵سال نشان داد: ذهنِ انسان، برخلاف تصور، حتی در دهه‌های پایانی عمر نیز «انعطاف‌پذیر» باقی می‌ماند و مشتاقانه به محرک‌های محیطی پاسخ می‌دهد. خبر خوب اینجاست که برای بازگرداندن سلامت به مغز، نیازی به ماراتن‌های پیچیده تمرینی نیست؛ بلکه همین فعالیت‌های ساده‌ای که ما در بطن «فرهنگ» و «ادبیات» می‌شناسیم، قدرتمندترین ابزار برای محافظت از سلامت شناختی هستند. نکته غافلگیرکننده این مطالعه، اثرِ عمیقِ رفتارهای ساده است. پژوهشگران دریافتند که صرفِ «حضور در اجتماع»، «گوش‌دادن به موسیقی» و ازهمه‌مهم‌تر «کتاب‌خوانی و حل جدول»، می‌تواند روند اختلالات شناختی را نه‌تنها متوقف، بلکه در بسیاری‌ازموارد معکوس کند. تفاوت میان گروه کنترل (که تنها توصیه‌هایی دریافت کردند) و گروه‌های تحت‌مراقبت ویژه، بسیاراندک بود؛ این یعنی صرفِ «آگاهی از ضرورت فعالیتِ ذهنی»، خود به‌عنوان یک کاتالیزور عمل کرده و شرکت‌کنندگان را به تغییر رفتار واداشته. در جهانی که فناوری‌های دیجیتال، گاه ما را به انفعال می‌کشانند، این مطالعه تلنگری جدی به مخاطبان کتاب است. خواندن، صرفاً یک سرگرمی برای پرکردن اوقات فراغت نیست؛ نوعی «تمرینِ شناختی» است که استدلال، درک مطلب و حافظه را در سطحی فعال نگه می‌دارد. وقتی یک فرد سالمند کتابی به‌دست می‌گیرد یا در یک محفل دوستانه به‌گفت‌وگو می‌پردازد، درواقع در حال «بازسازیِ پل‌های عصبی» مغزش است. پیام این مطالعه روشن است: ظرفیت یادگیری مغز با بازنشستگیِ جسم پایان نمی‌یابد. هر کتابی که خوانده می‌شود، هر جدول کلماتی که حل می‌شود و هر مکالمه پویایی که شکل می‌گیرد، سپری در برابر زوالِ توانایی شناختی است. ما برای حفظِ هویتِ فردی‌مان در کهن‌سالی، بیش‌ازآنکه به معجزات پزشکی نیازمند باشیم، به تداومِ عادت‌هایِ فرهنگیِ خود نیاز داریم.