اندیشکده «چتمهاوس» مطرح کرد؛
آزمون دیپلماسی مرحلهای در بنبست مذاکرات
اندیشکده «چتمهاوس» بااشارهبهاینکه «بعید است آمریکا ازطریق محاصره بتواند به هدف راهبردی خود، یعنی وادارکردن ایران به دادن امتیازات قابلتوجه در پای میز مذاکره، دست یابد»، نوشت: تنها راه خروج از بنبست، دیپلماسی مرحلهای است. بهگزارش ایرنا، در هفتههای اخیر گمانهزنیهای زیادی درباره احتمال حملات تازه واشنگتن علیه تهران پس از اتمام انتخابات میاندورهای آمریکا، مطرح شده بود. بااینحال، اکنون باتوجهبه پایان انتخابات، اقدام بعدی واشنگتن همچنان در هالهای از ابهام است. دونالد ترامپ (رئیسجمهوری آمریکا) بهتازگی درگفتوگوبا برنامه «دقیقه» شبکه سیبیاسنیوز، مدعی شد که دلیلی برای تشدید جنگ نمیبیند. ایناحتمال وجود دارد که تصمیم ترامپ اینباشدکه عملیات نظامی علیه ایران را از سر نگیرد و (با امید واهی به تسلیمشدن تهران)، به سیاست کنونی یعنی فشار اقتصادی ادامه دهد؛ اما حتی درچنینشرایطی هم نمیتوان احتمال بازگشت به درگیری نظامی را منتفی خواند. بهادعای چتمهاوس؛ اینکه تهران درحالیکه با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکند، فشارهای آمریکا را بدون واکنش تحمل کند، غیرمحتمل بهنظر میرسد و بهباور نگارنده؛ «این همان طنز (بهاصطلاح) محاصره دریایی ایران ازسوی آمریکاست. برخی گزارشها مدعی هستند ایران در سپتامبر هیچ محموله نفتی به نفتکشها بارگیری نکرده است». بهنوشته این اندیشکده؛ «بااینحال، بعید است محاصره بتواند به هدف راهبردی خود؛ یعنی وادارکردن تهران به دادن امتیازات قابلتوجه در پای میز مذاکره، دست یابد. درعوض، ایناقدام ممکن است تهران را خشمگین کرده و به واکنشی تهاجمی وادارد که درنتیجهآن، همه طرفها به خانه اول بازخواهند گشت». آنچه آمریکا محاصره صادرات نفت ایران ازطریق تنگه هرمز میخواند، طی چندماهگذشته دستخوش تغییراتی شده است. واشنگتن اینعملیات (ادعایی) را در آوریل آغاز کرد، پس از توافق با ایران در تفاهمنامهای که در ژوئن امضا شد و (زمینه بازگشایی تنگه را فراهم میکرد)، از شدت آن کاست و سپس با فروپاشی این توافق (در پی عدمپایبندی واشنگتن به تعهداتش)، در ۱۴ جولای این محاصره را دوباره برقرار کرد. ایران خواستار لغو محاصره و برآوردهشدن شروطش است و میگوید پیش از بازگشایی تنگه هرمز، این خواستهها «باید» محقق شوند. در سوی مقابل، واشنگتن میخواهد پیشازآن که هرگونه مذاکره درباره امنیت دریانوردی را از سر بگیرد، ایران دررابطهبا برنامه هستهایاش امتیازاتی بدهد. بهباور نگارنده؛ این یک «بنبست» است؛ اما اینوضعیت شاید چندان دوام نیاورد. بیاعتمادی عمیق میان دو طرف، باعث شده تهران (منطقاً) دربارهاینکه امتیازات آمریکا بهاندازهای پایدار باشند که بتوانند به بهبود بلندمدت وضعیت اقتصادی ایران منجر شوند، تردید داشته و درنتیجه نظام سیاسی ایران بهایننتیجه رسیده باشد که بهتر است باتکیهبر محاسبات و شرایط خود، به مقاومت و مبارزه ادامه دهد. خلاف دوران جنگ ایران و عراق، ایران اکنون در مقاومت و مبارزه از حمایت بازیگران خارجی برخوردار است. مهمترین منبع این حمایت، چین است. جای تعجب نیست طبق گزارشها؛ مقامات آمریکایی از پکن خواسته باشند برای پایاندادن به درگیریها نقشی سازندهتر ایفا کند. تهران همچنین نیک میداند که کشورهای حاشیه خلیجفارس خواهان پایان محاصره هستند. ادامه وضعیت کنونی خسارتهای اقتصادی گزافی به اینکشورها وارد میکند و کشورهایی ازجمله عربستان، امارات، قطر و کویت که از این بحران اقتصادی بیشترین زیان را میبینند، فشار بیشتری بر واشنگتن وارد خواهند کرد راهی برای خروج از بنبست پیدا کند.