دبیر کارگروه اقتصاد چرخشی مطرح کرد؛
فناوری‌های دانش‌بنیان؛ ابزار حل چالش‌های محیط‌زیستی
محیط‌زیست در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جهانی و ملی تبدیل شده. افزایش آلودگی هوا، انباشت پسماندهای شهری و صنعتی، بحران منابع آب و تغییرات اقلیمی زنگ خطرهایی هستند که نشان می‌دهند بی‌بهره از علم و فناوری‌های نوین نمی‌توان آینده‌ای پایدار برای کشور رقم زد. دراین‌میان شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآوران زیست‌محیطی نقش پررنگی در ارائه راهکارهای علمی و عملیاتی دارند؛ که از مدیریت شیرابه و تصفیه آلاینده‌های نفتی گرفته تا کمپوست‌های خانگی و صنعتی را دربرمی‌گیرد. البته تحقق این راهکارها نیازمند همکاری دستگاه‌های اجرایی به‌ویژه سازمان حفاظت محیط‌زیست و فرهنگ‌سازی در جامعه است. به‌گزارش زهرا وجدانی (برنا)؛ درادامه مهم‌ترین محورهای سخنان ماهرو شایق؛ دبیر کارگروه اقتصاد چرخشی و محیط‌زیست ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، درباره نقش فناوری نوین در حل معضلات زیست‌محیطی و ضرورت فرهنگ‌سازی عمومی را می‌خوانیم. وی بااشاره‌به ظرفیت فناوری‌های نوین برای حفاظت از محیط‌زیست گفت: بسیاری از این فناوری‌ها در عین سادگی اثرگذاری بالایی دارند و می‌توانند بخشی از مشکلات زیست‌محیطی کشور را به‌شکل علمی و عملی برطرف کنند. شایق گفت: سال گذشته نشستی با سازمان حفاظت محیط‌زیست برگزار شد و از سازمان خواستیم از فناوری‌های ارائه‌شده توسط دانش‌بنیان‌ها بهره‌برداری کند. به‌گفته وی؛ فناوری‌ها طیفی گسترده را شامل شده و می‌توانند در حل مسائل زیست‌محیطی کشور کارساز باشند. شایق باتأکیدبر نقش فرهنگ‌سازی در حفاظت از محیط‌زیست افزود: آموزش از کودکی اهمیت بالایی دارد. اگر کودکان یاد بگیرند محیط‌زیست را دوست داشته باشند، در بزرگ‌سالی کمتر به شکار گونه‌های جانوری روی می‌آورند. او پیشنهاد کرد فعالیت‌های جایگزینی مانند پرنده‌نگری ترویج شود تا ارتباط عاطفی کودکان با طبیعت تقویت گردد. وی یادآور شد: براساس باورهای دینی ما شکار بدون نیاز غذایی توصیه نمی‌شود؛ بنابراین باید از همان دوران کودکی، آموزش احترام به حیوانات و زیست‌بوم در دستورکار قرار گیرد. دبیر کارگروه اقتصاد چرخشی و محیط‌زیست گفت: تاکنون پروژه مشخصی برای استفاده از این فناوری‌ها در سطح ملی اجرا نشده، زیرا نیازمند تقاضا و آمادگی سازمان محیط‌زیست هستیم. به‌گفته وی؛ شرکت‌های توانمندی معرفی شده‌اند که می‌توانند نقش مؤثری دراین‌زمینه ایفا کنند، اما آغاز اجرای پروژه‌ها درگرو اقدام سازمان است. شایق در بخش دیگری از سخنان خود به نمونه‌ای از پروژه‌های شاخص اشاره کرد و گفت: مدیریت شیرابه سال‌ها یکی از مشکلات جدی کشور بوده و فناوری‌های کافی برای آن وجود نداشت. اکنون با حمایت معاونت علمی و فناوری سه روش مختلف برای حل این‌معضل در شهرهای مختلف کشور مورد آزمایش قرار گرفته است؛ روش پلاسما در شیراز، روش بیولوژیک در اصفهان و روش تبخیری در قزوین. وی تأکید کرد که هدف انتخاب بهترین روش و تعمیم آن در سطح ملی است. دبیر کارگروه اقتصاد چرخشی افزود: یکی از پروژه‌های مهم و برای نخستین‌بار در کشور، تصفیه کاستیک مستمر است؛ ماده‌ای آلاینده و سرطان‌زا که در صنعت نفت و پالایشگاه‌ها کاربرد دارد. این ماده به‌وسیله شرکت‌های دانش‌بنیان تصفیه شده و درصورت اجرای فراگیر آن در تمام پالایشگاه‌ها گام بزرگی در کاهش آلاینده‌های صنعتی برداشته خواهد شد. شایق همچنین به ورود ستاد به بخش پسماندهای کشاورزی و صنعتی اشاره کرد و گفت: معضلات زیست‌محیطی تنها در شهرها خلاصه نمی‌شود. درتعامل‌با پالایشگاه‌ها و صنایع، شرکت‌های دانش‌بنیان معرفی شده‌اند تا با فناوری‌های نوین از پسماندها بهره‌برداری بهینه شود. به‌عنوان‌مثال بخشی از پسماندهای کشاورزی که معمولاً روی زمین باقی می‌مانند و گاه خودبه‌خود آتش می‌گیرند، اکنون به‌عنوان منابع ارزشمند در اقتصاد چرخشی شناخته شده و می‌توان محصولات متعددی از آن‌ها تولید کرد. وی به پروژه‌های دیگری نیز اشاره کرد که شامل کمپوست‌های خانگی و صنعتی، طراحی و اجرای خانه‌های فاضلاب نوین، مدیریت آلاینده‌های هوا و هوشمندسازی ناوگان حمل‌ونقل است. به‌گفته وی این‌طرح‌ها با همکاری سازمان‌های مرتبط درحال‌پیگیری است و هدف نهایی، گسترش و اجرای سراسری آن‌ها در کشور خواهد بود. وی تأکید کرد: تمام تلاش ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان آن‌است‌که با بهره از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، چالش‌های محیط‌زیستی کشور علمی و عملیاتی حل شود و نتایج آن به‌شکل ملموس در زندگی مردم و صنایع کشور نمایان گردد. امروز بیش‌از‌هر‌زمان دیگر ابزارهای علمی و فناوری‌های نوین برای حفاظت از محیط‌زیست کشور مهیاست. شرکت‌های دانش‌بنیان توانسته‌اند در حوزه‌هایی، چون مدیریت شیرابه، تصفیه آلاینده‌های نفتی، بازیافت پسماندهای کشاورزی و صنعتی و کاهش آلاینده‌های هوا راهکارهای عملی و اثرگذار ارائه دهند. این ظرفیت‌ها فرصتی استثنایی برای ایران است؛ که اگر جدی گرفته نشود، بحران‌های زیست‌محیطی هرروز گسترده‌تر خواهد شد. پرسش اصلی اینجاست: چه‌زمانی سازمان‌های مسئول می‌پذیرند راه‌حل‌های سنتی دیگر پاسخگو نیست و تنها باتکیه‌بر نوآوری و دانش می‌توان بحران‌های محیط‌زیستی را مهار کرد؟