دستاورد
ایران؛ رتبه هفته دنیا در «پزشکی بازساختی»
درپی دریافت مجوز شش محصول جدید پیشرفته سلول درمانی (ATMP) در دولت چهاردهم جایگاه جهانی ایران در حوزه پزشکی بازساختی از رتبه ۱۲ به ۷ ارتقا یافت. بهگزارش معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری؛ درپی استقرار مدیریت جدید در معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری و همزمان با ادغام ستادهای «توسعه اقتصاد دانشبنیان سلامت»، «توسعه زیستفناوری» و «توسعه فناوریهای پزشکی بازساختی و سلولهای بنیادی»، طراحی و اجرای زنجیره ارزش پزشکی بازساختی و محصولات پیشرفته درمانی (ATMPs) بهصورت منسجم در دستورکار قرار گرفت. اینرویکرد یکپارچه، تمامی ارکان زیستبوم شامل منابع انسانی، زیرساختهای تحقیقاتی و تولیدی، تنظیمگری، تأمین مالی و توسعه بازار را پوشش داده و منجر به دستاوردهای کمسابقه ملی و بینالمللی شده. در حوزه توسعه محصولات و خروجیهای فناورانه، یکی از مهمترین دستاوردهای ایندوره، جهش کمسابقه در تعداد محصولات دارای مجوز رسمی است؛ بهگونهایکه تا پایان سال ۱۴۰۳ تنها یک محصول پزشکی بازساختی دارای مجوز در کشور وجود داشت، اما اینتعداد در سال ۱۴۰۴ به ۷ محصول پیشرفته درمانی افزایش یافته است. اینمحصولات، حوزههای راهبردی سلولدرمانی، مهندسی بافت و کارتیسلدرمانی را دربرگرفته و پاسخگوی نیازهای درمانی حیاتی کشور در بیماریهایی نظیر ویتیلیگو (پیسی)، بیماری پیوند علیه میزبان (GVHD)، فلج مغزی (CP)، سوختگی، زخم پای دیابتی، آرتروز و سرطان خون (B-ALL) هستند؛ ضمناً برخیازآنها دارای ماهیت فناوری مرزی و ظرفیت صادراتیاند. همزمان با رشد کمیوکیفی محصولات، جایگاه بینالمللی ایران در پزشکی بازساختی نیز بهطور معناداری ارتقا یافته است. براساس آخرین آمارهای جهانی سال ۲۰۲۵، از مجموع ۱۴۸ محصول ATMP دارای مجوز در جهان که تحتنظارت ۱۲ نهاد رگلاتوری معتبر بینالمللی صادر شدهاند، ۷ محصول متعلق به ایران است. این دستاورد موجب ارتقای رتبه کشور از جایگاه دوازدهم به جایگاه هفتم جهانی شده و ایران را در کنار کشورهای پیشروی اینحوزه قرار داده است. این موفقیتها در کنار توسعه زیرساختهای تحقیقاتی و تولیدی، راهاندازی سامانه ملی استفاده تحتنظارت محصولات پیشرفته درمانی IranATMP.com تسهیل فرآیندهای تنظیمگری با همکاری سازمان غذاودارو و معاونت درمان وزارت بهداشت و طراحی ابزار نوین تأمین مالی نظیر صندوقهای تخصصی و CVC ها، بستر لازم برای تداوم تولید، تجاریسازی و توسعه بازار داخلی و صادراتی اینمحصولات را فراهم کرده است. طبق برنامهریزی انجامشده، دستاوردهای ملی پزشکی بازساختی کشور، شامل محصولات دارای مجوز، سامانههای ملی و ابزارهای جدید تأمین مالی، در دهه فجر سالجاری و با حضور مقامات عالی، نهادهای سیاستگذار، شرکتهای دانشبنیان و جامعه علمی و بالینی کشور رسماً رونمایی میشود؛ دستاوردهایی که نشان میدهد پزشکی بازساختی به یکی از پیشرانهای راهبردی نظام سلامت و اقتصاد دانشبنیان کشور تبدیل شده و جایگاه ایران را بهعنوان یکی از بازیگران اثرگذار اینحوزه در سطح منطقه و جهان تثبیت کرده است.