فرش درانتظار توسعه بازارهای جدید صادراتی

سرپرست مرکز ملی فرش ایران گفت: باتوجه‌به سیاست‌های حمایتی از فرش دستباف و با دستور مقام عالی وزارت، موفق شدیم تخفیف ۴۰‌درصدی برای تخصیص زمین نمایشگاه دریافت کنیم و این امتیاز را دراختیار مشارکت‌کنندگان قرار دهیم. فرشچی موحد گفت: دراین‌نمایشگاه به‌دنبال انعقاد تفاهم‌نامه‌هایی در حوزه‌های مختلف هستیم که یکی‌ازآن‌ها مربوط به فروش اقساطی فرش دستباف است. درهمین‌راستا با آستان قدس رضوی و شرکت شهرک‌های صنعتی برای افزایش تولید و توسعه زنجیره تولید تفاهم‌نامه‌هایی در دستورکار قرار دارد. همچنین با برخی صندوق‌ها برای تأمین‌اعتبار خریداران درحال‌مذاکره هستیم. فرشچی موحد بااشاره‌به اقدامات انجام‌شده برای توسعه صادرات فرش دستباف گفت: یکی از اقدامات مثبت اخیر، افزایش مهلت بازگشت ارز حاصل از صادرات فرش دستباف به ۱۵‌ماه ازسوی بانک مرکزی بود که در دوهفته‌گذشته اعلام شد و اتفاق مثبتی برای صادرکنندگان این‌حوزه محسوب می‌شود. وی افزود: درادامه به‌دنبال دریافت مشوق‌های صادراتی ویژه فرش دستباف هستیم و پیگیری‌های لازم برای رفع دغدغه صادرکنندگان درحال‌انجام است. سرپرست مرکز ملی فرش ایران ادامه داد: در حوزه توسعه صادرات، میز توسعه صادرات فرش دستباف با حضور اتحادیه‌ها و تشکل‌های صادراتی تشکیل و راهبری شده و جلسات مشترکی نیز با معاونت توسعه دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه برگزار کرده‌ایم. وی افزود: تفاهم‌نامه‌هایی با صندوق ضمانت صادرات ایران و شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران منعقد شده و موضوع تسهیل فرآیند بازگشت ارز حاصل از صادرات فرش دستباف نیز درحال‌پیگیری است. فرشچی موحد بااشاره‌به کاهش قدرت خرید مردم گفت: یکی از موضوعاتی که مرکز ملی فرش ایران دنبال کرده، ایجاد امکان خرید اقساطی برای مصرف‌کنندگان است. وی افزود: دراین‌زمینه مکاتبات و مذاکراتی با صندوق مهر و بانک رفاه انجام شده و همچنین با شرکت‌های مرتبط تفاهم‌نامه‌هایی دردست‌اجراست تا در زمان برگزاری نمایشگاه و پس‌ازآن، امکان استفاده خریداران از ظرفیت‌های اعتباری فراهم شود. سرپرست مرکز ملی فرش ایران درباره وضعیت دستمزد قالیبافان و انتقادها درباره سهم پایین بافندگان از ارزش نهایی فرش اظهار کرد: تعیین دستمزد درحال‌حاضر عمدتاً براساس توافق میان بافنده و تولیدکننده یا سفارش‌دهنده انجام می‌شود و در برخی استان‌ها نیز شوراهای مزدی این‌موضوع را پیگیری می‌کنند. وی افزود: در شرایط فعلی، مشکلاتی که در سال‌های گذشته درزمینهٔ دستمزد بافندگان وجود داشت، به‌شکل گذشته مشاهده نمی‌شود و تعامل میان تولیدکننده و بافنده مبنای اصلی تعیین دستمزد است. فرشچی موحد بااشاره‌به تجربه خود به‌عنوان تولیدکننده فرش گفت: اگر بافنده به‌صورت حرفه‌ای در کارگاه و زیرنظر تولیدکننده فعالیت کند، دستمزد مشخصی دریافت می‌کند؛ اما بخشی از بافندگان به‌صورت مستقل و در کنار شغل یا تحصیل خود اقدام به بافت فرش می‌کنند و ممکن است محصول نهایی آن‌ها به‌دلیل مشکلات نقشه، رنگ یا کیفیت، ارزش موردانتظار را پیدا نکند. وی ادامه داد: درچنین‌شرایطی ممکن است بافنده تصور کند که به حق خود نرسیده است، درحالی‌که بخشی از مشکلات به کیفیت و مشخصات محصول تولیدشده مربوط می‌شود. سرپرست مرکز ملی فرش ایران افزود: قیمت نهایی فرش تنها شامل دستمزد بافنده نیست و پس‌ازتولید، هزینه‌هایی مانند شست‌وشوی تخصصی، ترمیم، اصلاح و آماده‌سازی برای صادرات نیز به محصول اضافه می‌شود. بنابراین رقم دریافتی تولیدکننده لزوماً معادل سود نهایی او نیست. فرشچی موحد درباره تأمین مواداولیه، به‌ویژه ابریشم، گفت: مرکز ملی فرش ایران پیگیر مسائل مربوط به واردات ابریشم است و موضوع در کمیته‌های مربوطه درحال‌بررسی است. وی افزود: تلاش می‌کنیم با اتخاذ رویکردی حمایتی و باتوجه‌به اهمیت تأمین مواداولیه برای تولید، شرایطی فراهم شود که واردکنندگان ابریشم بتوانند نیاز واحدهای تولیدی را تأمین کنند و این مواد درنهایت به تولید فرش دستباف، به‌ویژه فرش‌های ابریشمی، منجر شود. سرپرست مرکز ملی فرش ایران خاطرنشان کرد: این‌موضوع طی یکی‌دوهفته آینده در جلسات مربوطه مطرح خواهد شد و پس از نهایی‌شدن تصمیمات، جزئیات آن اعلام می‌شود. فرشچی موحد بااشاره‌به اهمیت رایزنان بازرگانی در توسعه صادرات گفت: نشست‌های توجیهی و آموزشی ویژه رایزنان بازرگانی جدید برگزار شده است، زیرا رایزنان ایران در خارج‌ازکشور می‌توانند نقش مهمی در توسعه بازار فرش دستباف داشته باشند. وی افزود: استفاده از ظرفیت سفارتخانه‌ها و رایزنان بازرگانی برای شناسایی بازارهای جدید و توسعه دیپلماسی اقتصادی در دستورکار قرار دارد. سرپرست مرکز ملی فرش ایران همچنین از پیگیری ثبت و توسعه نشان جغرافیایی فرش مناطق مختلف کشور خبر داد و گفت: این‌اقدام با هدف تقویت برند ملی فرش ایران و معرفی ظرفیت‌های مناطق مختلف دنبال می‌شود. وی افزود: همکاری با سازمان توسعه تجارت نیز دراین‌زمینه گسترش یافته و شناسایی موانع صادراتی و تدوین بسته‌های پیشنهادی برای اصلاح مقررات در دستورکار قرار دارد. فرشچی موحد از نهایی‌شدن سند راهبردی فرش دستباف خبر داد و اظهار کرد: این سند در مراحل پایانی قرار دارد و قرار است برای تصویب به هیئت‌دولت ارائه شود. سند راهبردی می‌تواند نقشه‌راه مناسبی برای فعالیت‌های عملیاتی حوزه فرش دستباف باشد. همچنین تشکیل شورای‌عالی فرش دستباف با حضور وزارتخانه‌های مختلفی که در توسعه صادرات، ایجاد اشتغال و احیای بازارهای هدف نقش دارند، دنبال می‌شود. سرپرست مرکز ملی فرش ایران ادامه داد: تشکیل کارگروه‌های فرش دستباف در استانداری‌ها با ریاست استانداران نیز موردتأکید قرار گرفته و در اکثر استان‌ها جلسات این کارگروه‌ها درحال‌برگزاری است تا مشکلات این‌حوزه متناسب با شرایط هر استان بررسی و رفع شود. وی یکی از خلأهای موجود در سیاست‌گذاری حوزه فرش دستباف را نبود فراکسیون تخصصی در مجلس دانست و گفت: در سال‌های گذشته فراکسیون فرش دستباف با حضور تعداد زیادی از نمایندگان فعال بود، اما درحال‌حاضر این فراکسیون تشکیل نشده است. فرشچی موحد افزود: رایزنی‌ها برای تشکیل مجدد فراکسیون با حضور نمایندگان علاقه‌مند به حوزه فرش دستباف درحال‌انجام است و امیدواریم این فراکسیون باردیگر تشکیل شود تا پیگیر مشکلات این صنعت باشد. سرپرست مرکز ملی فرش ایران با ارائه آماری از عملکرد پنج‌ماهه سال‌جاری در حوزه تولید تصریح کرد: طی این‌مدت ۴۹ پروانه بهره‌برداری صادر شده که اشتغال پیش‌بینی‌شده برای آن‌ها 5151نفر است. وی افزود: همچنین 2601 مجوز مشاغل خانگی صادر شده و برای 1195 پرونده نیز تسهیلاتی به‌ارزش ۱۷۴‌میلیاردتومان پرداخت شده است. فرشچی موحد درباره میزان تولید فرش دستباف نیز گفت: در چهارماهه‌نخست امسال یک‌میلیون و ۳۵‌هزار و ۲۱۳‌مترمربع فرش دستباف تولید شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۸‌درصد افزایش داشته است. وی این رشد را نشانه‌ای مثبت برای آینده تولید فرش دستباف خواند و افزود: امیدواریم این‌روند در ماه‌های آینده نیز ادامه پیدا کند. سرپرست مرکز ملی فرش ایران درباره بازار مصرف این تولیدات اظهار کرد: معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۰‌درصد تولید فرش دستباف در بازار داخلی عرضه می‌شود و حدود ۷۰ تا ۸۰‌درصد تولید با هدف صادرات انجام می‌شود. امیدواریم با رفع موانع صادراتی، توسعه بازارهای هدف و تقویت دیپلماسی اقتصادی، فرش دستباف ایران باردیگر جایگاه اصلی خود را در بازارهای جهانی به‌دست آورد. درادامه، علانور توکلی (رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران) درباره میزان قاچاق فرش دستباف گفت: موضوع قاچاق در حوزه فرش ابعاد مختلفی دارد و باید میان حمل مسافری و قاچاق تجاری تفکیک قائل شد. وی بااشاره‌به امکان خروج مسافری فرش از کشور افزود: مسافران می‌توانند در چارچوب مقررات، فرش همراه خود خارج کنند و در بسیاری‌ازموارد این فرش‌ها برای خانواده و بستگان در خارج‌ازکشور ارسال می‌شود؛ پس نمی‌توان هر خروج مسافری فرش را قاچاق تلقی کرد. فرشی که به‌صورت مسافری وارد کشور مقصد می‌شود، مشمول مقررات و عوارض گمرکی همان کشور است و با صادرات تجاری تفاوت دارد. وی همچنین درباره ورود فرش‌های افغانستانی و پاکستانی به بازار ایران اظهار کرد: در سال‌های گذشته بخشی از فرش‌های افغانستانی و پاکستانی وارد بازار داخلی می‌شد و حتی در مواردی از این فرش‌ها برای صادرات مجدد استفاده می‌شد. توکلی بااشاره‌به شرایط ایجادشده در ماه‌های اخیر اظهار کرد: در شش‌ماه‌گذشته شرایط جنگی باعث شد بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های اصلی حوزه فرش تحت‌تأثیر قرار گیرد و امکان انجام برخی برنامه‌ها و فعالیت‌های بین‌المللی وجود نداشته باشد. وی افزود: حتی برخی کشورهایی که روابط دوستانه‌ای با ایران دارند، همچنان محدودیت‌هایی در حوزه سفر و ارتباطات اعمال می‌کنند و این‌مسئله بر فعالیت‌های تجاری و صادراتی تأثیر گذاشته. رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف گفت: بااین‌حال زیرساخت‌های لازم درحال‌آماده‌سازی است و امیدواریم با برقراری آتش‌بس، فعالیت‌های اقتصادی و صادراتی این‌حوزه با سرعت بیشتری از سر گرفته شود. وی بااشاره‌به کاهش بازارهای سنتی صادراتی فرش ایران اظهار کرد: بخشی از بازارهای گذشته، ازجمله بازار آمریکا و برخی کشورهای تابع آن، از دست رفته است و اکنون درحال‌برنامه‌ریزی برای توسعه بازارهای جدید هستیم. توکلی گفت: اتحادیه‌ها و مرکز ملی فرش ایران درحال‌بررسی بازارهای جدید هستند و یکی از برنامه‌ها، برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی در بازارهای هدف جدید برای معرفی فرش دستباف ایران است.