چشمانداز
طرح فدراسیون همگانی؛ و خروج ورزش از باشگاهها
ورزشکردن برای بسیاری از مردم هنوز با هزینههایی مانند شهریه باشگاه، دستمزد مربی، رفتوآمد و تهیه تجهیزات گره خورده است و همین هزینهها دسترسی به ورزش را برای بخشی از جامعه دشوار میکند. درچنینشرایطی بازگرداندن ورزش به پارک، کوچه و فضاهای عمومی میتواند راهی برای نزدیکترکردن فعالیت بدنی به زندگی روزمره مردم باشد. ایدهای که حالا در برنامههای فدراسیون ورزشهای همگانی با طرحهایی مانند «کوچه»، «ماوا» و «شهر فعال» دنبال میشود. علی خلیلی (رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی) میگوید مردم برای ورزشکردن نباید الزاماً به مجموعههای تخصصی یا فضاهای گرانقیمت نیاز داشته باشند. براینمبنا؛ طرح «شهر فعال» و طرح ملی «کوچه» با محوریت ورزش و بازیهای عمومی درحالاجراست؛ طرحهایی که قرار است از ظرفیت فضاهای دردسترس محلهها برای افزایش تحرک و نشاط اجتماعی استفاده کنند. این نگاه یک تغییر مهم در تعریف ورزش همگانی است؛ ورزش دیگر الزاماً فعالیتی نیست که در سالن و باشگاه اتفاق بیفتد. پارک محله، مسیر پیادهروی و حتی یک فضای عمومی کوچک هم میتواند بخشی از زیستبوم ورزش باشد؛ اما پرسش مهم اینجاست که آیا وجود چنین فضاهایی بهتنهایی برای فعالترشدن مردم کافی است؟ فدراسیون برای ساماندهی همین ظرفیتها، سامانه ملی «ماوا» را نیز راهاندازی کرده است؛ سامانهای که قرار است ایستگاههای ورزش صبحگاهی و عصرگاهی را شناسنامهدار کند، اطلاعات مربیان و ورزشکاران را ثبت کند و امکان دسترسی مردم به نزدیکترین ایستگاه ورزشی را فراهم آورد. اگر اینشبکه بهدرستی توسعه پیدا کند، میتواند فاصله میان مردم و امکانات ورزشی را کاهش دهد؛ اما موفقیت آن تنها با تعداد ایستگاههای ثبتشده یا تعداد برنامههای برگزارشده سنجیده نمیشود. سؤال اصلی ایناستکه چندنفر از این امکانات بهصورت مستمر استفاده میکنند و آیا حضور آنها توانسته الگوی فعالیت بدنی خانوادهها را تغییر دهد؟ پروژه «شهر فعال» نیز همین فلسفه را در مقیاس شهری دنبال میکند. براساس توضیحات رئیس فدراسیون اصفهان و تبریز وارد مراحل اجرایی اینطرح شدهاند تا زیرساختهای شهری برای تحرک بیشتر شهروندان مناسبسازی شود. دراینمدل شهرداریها دیگر صرفاً متولی فضای سبز یا مبلمان شهری نیستند بلکه خیابان، بوستان و مسیرهای شهری باید بهگونهای طراحی شوند که شهروند بتواند در جریان زندگی روزمره خود بیشتر حرکت کند. ایده ورزش ارزان و دردسترس روی کاغذ جذاب است اما جایگزینشدن محله و شهر با باشگاه نیازمند چیزی فراتر از ساخت ایستگاه و برگزاری رویداد است. امنیت، دسترسی برابر، حضور مربی، کیفیت تجهیزات، مناسببودن فضا برای زنان، کودکان و سالمندان و البته مهمترازهمه استمرار استفاده مردم عواملی هستند که میتوانند سرنوشت اینطرحها را تعیین کنند.