چشمانداز
نیازسنجی بازار کار؛ نقطه آغاز سیاستهای اشتغال جوانان
رئیس اداره توسعه طرحهای ملی و فراگیر جوانان بابیاناینکه تسهیلات تنها یکی از حلقههای زنجیره اشتغال است، گفت: برای ایجاد اشتغال پایدار باید نیاز بازار و ظرفیت اقتصادی هر منطقه شناسایی و سپس آموزش، مهارتآموزی و تأمین مالی متناسبباآن طراحی شود. محسن امیری بااشارهبه تجربه اجرای برنامههای اشتغال جوانان، اظهار کرد: تسهیلات زمانی به ایجاد اشتغال پایدار منجر میشود که در امتداد نیاز واقعی بازار کار، مهارت جوانان و ظرفیتهای اقتصادی هر منطقه قرار گیرد. بهگزارش ایرنا؛ وی درپاسخبهاینکه چرا با وجود اختصاص منابع و پرداخت تسهیلات، همچنان بخشی از جوانان برای پیداکردن شغل پایدار با مشکل مواجهاند، گفت: یکی از دلایل اینموضوع را باید در نحوه طراحی زنجیره اشتغال جستوجو کرد. گاهی در برنامههای اشتغال، منابع مالی در نقطه آغاز قرار میگیرد؛ درحالیکه تسهیلات تنها یکی از حلقههای این زنجیره است. اگر جوانی مهارت، ایده یا کسبوکاری داشته باشد که بازار مشخصی برای آن وجود نداشته باشد، صرف پرداخت تسهیلات الزاماً مسئله اشتغال را حل نمیکند. امیری ادامه داد: ممکن است منابع مالی دراختیار فرد قرار گیرد اما کسبوکار او بهدلیل نبود تقاضا، ضعف مهارت، شناخت ناکافی بازار یا مشکلات زنجیره فروش نتواند به فعالیت خود ادامه دهد. رئیس اداره توسعه طرحهای ملی و فراگیر جوانان خاطرنشان کرد: بنابراین باید نگاه جامعتری به اشتغال داشته باشیم. تسهیلات باید ابزار ایجاد و توسعه اشتغال باشد، نهاینکه پرداخت تسهیلات به هدف نهایی تبدیل شود. امیری درپاسخبهاینکه آیا نقطه شروع سیاستهای اشتغال جوانان باید بازار کار باشد، گفت: مسیر اشتغال باید از شناخت بازار کار آغاز شود. ابتدا باید بدانیم در هر منطقه چه ظرفیتهای اقتصادی وجود دارد، چه کالاها و خدماتی موردنیاز است، چه مشاغلی قابلیت توسعه دارد و بازار به چه مهارتهایی نیاز دارد؛ پسازآن میتوان برای آموزش، مهارتآموزی، مشاوره، ایجاد کسبوکار و در مرحله بعد، تأمین مالی برنامهریزی کرد. این، کمک میکند تسهیلات به یک فعالیت اقتصادی واقعی متصل شود و احتمال پایداری کسبوکار و اشتغال افزایش یابد. وی درباره جایگاه مهارتآموزی در زنجیره اشتغال افزود: مهارت زمانی ارزش اقتصادی پیدا میکند که به بازار کار متصل شود. اگر آموزش صرفاً به دریافت یک گواهینامه مهارتی ختم شود، هنوز نمیتوان گفت مسئله اشتغال حل شده است. در برنامههایی مانند «مهتا» تلاش شده است این ارتباط جدیتر دنبال شود؛ یعنی در کنار آموزش، نیاز واقعی بازار کار و ظرفیتهای منطقهای نیز موردتوجه قرار گیرد و مسیر جوان از مهارتآموزی بهسمت اشتغال هدایت شود. طرح «مهتا» با هدف توانمندسازی جوانان و پیوند آموزشهای مهارتی با اشتغال واقعی طراحی شده. براساس ساختار اجرایی طرح «مهتا»، سربازان وظیفه در نیمه دوم دوران خدمت خود میتوانند رایگان در دورههای مهارتی متناسب با نیازهای شغلی هر استان شرکت کنند. دورهها با هدف آمادهسازی جوانان برای ورود مؤثر به بازار کار طراحی شدهاند. دراینطرح، سازمانهای مردمنهاد جوانان نقش کلیدی در شناسایی نیازهای بازار کار هر استان دارند و مشاغل متناسب با زیستبوم محلی، اعم از گردشگری، خدماتی، صنعتی، کشاورزی و حوزههای نوین مانند هوش مصنوعی و تولید محتوای دیجیتال، به سربازان آموزش داده میشود. رئیس اداره توسعه طرحهای ملی و فراگیر جوانان تصریح کرد: بهنظر من، باید خروجی آموزش را از «فرد مهارتآموخته» به «فرد آماده ورود به بازار کار» نزدیکتر کنیم؛ یعنی جوان بتواند از مهارتی که فراگرفته است برای پیداکردن شغل، ارائه خدمت یا راهاندازی و توسعه یک کسبوکار استفاده کند. امیری باتأکیدبر نقش همه دستگاهها و لزوم همکاری و همافزایی میان آنها برای توسعه اشتغال پایدار، تأکید کرد: اشتغال موضوعی فرابخشی است و هیچ دستگاهی بهتنهایی نمیتواند همه حلقههای آنرا پوشش دهد. از آموزش و مهارتآموزی گرفته تا تأمین مالی، صدور مجوز، بیمه، بازار، زیرساخت و مشاوره، هرکدام بخشی از مسیر اشتغال هستند و بازیگران مختلفی دراینفرآیند نقش دارند. آنچه اهمیت دارد، اتصال ظرفیتها به یکدیگر است. اگر دستگاههای دولتی، بخش خصوصی، نظام بانکی و مجموعههای تخصصی هرکدام بخشی از مسیر را انجام دهند، اما ارتباط مؤثری میان آنها نباشد، بخشی از منابع و انرژی هدر خواهد رفت. ازاینرو، یکی از الزامات سیاستگذاری مؤثر در حوزه اشتغال، حرکت از مسیرهای موازی بهسمت همافزایی و اتصال ظرفیتهای موجود است.