بازار خودروهای لوکس در اوج تنگنای ارزی

درشرایطی‌که تأمین ارز برای واردات کالاهای اساسی و مواداولیه تولید با محدودیت‌ همراه است، بازار خودروهای لوکس وارداتی با قیمت‌های نجومی از 210 تا 400‌میلیاردتومان خبرساز شده؛ ارقامی که پرسش‌های جدی درباره چگونگی ورود این خودروها، منشأ تأمین ارز و سازوکار دریافت پلاک ملی مطرح می‌کند و باردیگر موضوع تخصیص منابع ارزی و نظارت بر واردات این خودروها را به کانون توجه افکارعمومی آورده. به‌گزارش ایسنا؛ بازار خودروهای لوکس وارداتی شاهد ثبت رکوردهایی است که با هیچ متر و معیاری در اقتصاد ایران همخوانی ندارد. عرضه خودروهای فوق‌لوکس با برچسب قیمتی نجومی در نمایشگاه‌های پایتخت و جولان آگهی‌های چند‌ده تا چندصدمیلیاردی در فضای مجازی، ضمن ایجاد شکافی عمیق در افکارعمومی، این پرسش اساسی را پیش کشیده است که چگونه در سایه محدودیت‌ شدید واردات، این خودروها مسیر خود را به بازار ایران باز کرده‌اند؟ دقیقاً در روزهای اخیر بود که خبر آگهی‌شدن یک بنتلی کانتیننتال GT به‌قیمت ۴۰۰‌میلیاردتومان انتقادات بسیاری را در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد. در ایام اخیر نیز خبر تکمیل ظرفیت فروش خودرو Lexus LX ۶۰۰ با قیمت ۱۱۰‌میلیاردتومان نیز حواشی در‌پی داشت و اما خودرو BMW- XM مدل ۲۰۲۴ با قیمت ۲۱۰‌میلیاردتومان، BMW-X۶ با قیمت ۹۰‌میلیاردتومان، بنز S۵۸۰ با قیمت ۱۲۰‌میلیاردتومان و بسیاری خودروهای لوکس این سؤال را مطرح می‌کند درشرایطی‌که تأمین ارز برای کالاهای ضروری با دشواری همراه است، چه سازوکاری پشت این معاملات پرسود و شبهه‌ناک قرار دارد؟ به‌صورت کلی در بالاترین سطح خودروهای لوکس و خاص مانند BMW سری ۷، لندکروز و مرسدس بنز جی تی ۶۳ قرار دارند که قیمت آن‌ها حتی به بیش از ۱۰۰‌میلیاردتومان می‌رسد و این قیمت‌ها در شرایطی در حال اعلام و نرخ‌گذاری است که با ارقام نجومی زمینه هرگونه افزایش قیمت خودروهای دیگر را فراهم می‌کند. قیمت خودرو BMW- XM مدل ۲۰۲۴ با ۲۱۰‌میلیاردتومان در یکی از نمایشگاه‌های شمال تهران اما نکته جالبی را در خود دارد. خودروی BMW-XM در کارخانه اسپارتانبورگ در ایالت کارولینای جنوبی در ایالات‌متحده آمریکا تولید و مونتاژ می‌شود و این کارخانه مرکز اصلی تولید شاسی‌بلندهای بی‌ام‌و (سری X) برای بازارهای جهانی است و تمامی مدل‌های بی‌ام‌و XM منحصراً در همین سایت تولیدی ساخته می‌شوند و سؤال دیگر اینجاست که این خودرو با چه شرایطی به کشور وارد شده و چگونه توانسته مجوز پلاک ملی دریافت کند؟ رصد فضای مجازی و آگهی‌های خودرویی طی هفته‌های اخیر، ارقامی نجومی دیگری را ثبت کرده به‌طوری‌که برخی مدل‌های خاص نظیر مرسدس بنز GT۶۳ با پلاک ملی و با اعدادی فراتر از ۲۰۰میلیاردتومان (حدود سه‌میلیون‌دلار با نرخ‌های روز) قیمت‌گذاری شده‌اند؛ که چندین‌برابر ارزش دلاری این خودروها در بازارهای بین‌المللی است. برخی افراد و فعالان حوزه خودرو در شبکه‌های اجتماعی این پدیده را «جزیره‌ای‌کردن اقتصاد» نامیده‌اند. از بزرگ‌ترین تناقض‌ها در شبکه‌های اجتماعی و افکارعمومی این است درشرایطی‌که خرید یک خودروی اقتصادی داخلی برای بسیاری از مردم به رؤیا بدل شده، این سوپرلوکس‌ها چطور پلاک ملی دریافت کرده‌اند؟ و اینکه چه طیفی برای خرید چنین خودروهایی مبالغ هنگفت هزینه می‌کند خود از ابعاد قابل‌تأمل این‌ماجراست. نهایتاً نمایش این ویترین پرزرق‌وبرق درتضاد آشکار با وضعیت معیشتی جامعه و موضوعات مطرح‌شده بانک مرکزی مبنی‌بر انضباط ارزی است، درشرایطی‌که سیاست‌گذار پولی بارها اعلام کرده منابع ارزی کشور باید صرف بخش‌های مولد، دارو و نوسازی صنایع شود، سؤال دیگر این‌است‌که سازوکار نظارت بر چرخه مالی این خودروها چگونه است؟ چه نهادی بر منشأ ارز آن‌ها نظارت می‌کند و آیا زمان آن نرسیده که با بستن منافذ رانت‌های سفارشی، فاصله بین واقعیت‌های تلخ اقتصادی و خیال‌بافی‌های نمایشگاه‌های خودرو کاهش یابد؟