بحران مسکن در قاره سبز به‌‌روایت اداره آمار اتحادیه اروپا

شورای اروپا اعلام کرده: «اروپا با بحرانی مواجه است که ناشی از افزایش قیمت مسکن و بالارفتن هزینه‌های مربوط‌به‌آن است». این بحران به‌ویژه افرادی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد که بیش از 40‌درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کنند. یورواستات این‌وضعیت را «نرخ بار سنگین هزینه‌های مسکن» می‌نامد. براساس آمارهای سال 2025، میانگین این‌نرخ در اتحادیه اروپا 7.7‌درصد بوده. هانا ویدمر از دانشگاه «ای‌تی‌اچ زوریخ» درگفت‌وگوبا بخش تجاری یورونیوز، افزایش هزینه‌های مسکن، شامل اجاره‌بها و قیمت خرید خانه، درمقایسه‌با رشد محدود درآمدها را از عوامل اصلی این‌وضعیت دانست؛ مسئله‌ای که به‌ویژه بر دهک‌های پایین درآمدی فشار بیشتری وارد می‌کند. براساس تعریف یورواستات، هزینه‌های مسکن شامل مخارج ماهانه‌ای است که خانوارها برای محل سکونت خود پرداخت می‌کنند. این هزینه‌ها اجاره‌بها یا بهره وام مسکن، خدمات‌شهری شامل آب، برق، گاز و گرمایش و همچنین مخارج جاری مانند بیمه، نگهداری، تعمیرات و مالیات را دربرمی‌گیرد. درآمد قابل‌تصرف نیز به مجموع درآمد خانوار پس از کسر مالیات‌ها و حق بیمه‌های اجتماعی گفته می‌شود. این درآمد همچنین مزایای اجتماعی، ازجمله حقوق بازنشستگی را شامل می‌شود. در میان کشورهایی که اطلاعات آن‌ها دردسترس است، یونان بالاترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را دارد. این بررسی 27 کشور عضو اتحادیه اروپا، دو کشور عضو انجمن تجارت آزاد اروپا (EFTA) و پنج کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا را شامل می‌شود. در سال 2025، حدود 26.4‌درصد از جمعیت یونان در خانوارهایی زندگی می‌کردند که بیش از 40درصد درآمد قابل‌تصرف را صرف هزینه‌های مسکن می‌کردند. این‌رقم بیش از سه‌برابر میانگین اتحادیه اروپا، یعنی 7.7‌درصد، است. در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا، دانمارک با 14.7‌درصد در رتبه بعدی قرار دارد. آلمان با 11.2‌درصد و سوئد با 10.8‌درصد نیز نرخ‌هایی بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا دارند. این‌نرخ در استونی 8.8‌درصد، جمهوری چک 8.2‌درصد و لوکزامبورگ 8.1‌درصد گزارش شده است. در میان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا، سوئیس با 15.3‌درصد و نروژ با 13.5‌درصد در سطح بالایی قرار دارند. سه کشور نامزد عضویت در اتحادیه اروپا، شامل ترکیه با 10‌درصد، مونته‌نگرو با 8.7‌درصد و صربستان با 7.9‌درصد، نرخ‌هایی بالاتر از میانگین اتحادیه اروپا دارند. ریکه اسکوگارد نیلسن (پژوهشگر ارشد دانشگاه آلبورگ) درگفت‌وگوبا یورونیوز بیزنس گفت: باتوجه‌به تفاوت شرایط اقتصادی و نظام‌های رفاهی، دلایل بالابودن فشار هزینه‌ مسکن در یونان، سوئیس و دانمارک یکسان نیست و پیامدهای متفاوتی نیز دارد. وی افزود میزان درآمد باقی‌مانده برای افراد پس از پرداخت اجاره‌بها در این سه کشور تفاوت چشمگیر دارد و هزینه‌ زندگی نیز در آن‌ها یکسان نیست؛ بنابراین، تأثیر فشار هزینه‌های مسکن بر خانوارها دراین‌کشورها متفاوت خواهد بود. درمقابل، قبرس با نرخ 2.4‌درصد کمترین‌میزان فشار هزینه‌های مسکن را دارد. کرواسی با 3.2‌درصد، اسلوونی با 3.5‌درصد و اسلواکی با 3.5‌درصد نیز در میان کشورهای دارای نرخ پایین قرار گرفته‌اند. ماریتا هافنر از دانشگاه صنعتی دلفت نیز توضیح داد هرگاه هزینه‌های مسکن، شامل قیمت خرید خانه، اجاره‌بها، انرژی، نرخ بهره و تورم، سریع‌تر از درآمدها افزایش یابد، سهم این هزینه‌ها از درآمد خانوار بیشتر می‌شود. درنتیجه، تعداد افرادی‌که بیش از 40‌درصد درآمد خود را صرف مسکن می‌کنند نیز افزایش می‌یابد. وی احتمال داد افزایش هزینه‌های انرژی، عامل اصلی رشد هزینه‌های مسکن در سال آینده باشد. در میان اقتصادهای بزرگ اتحادیه اروپا، اسپانیا با 7.2‌درصد، فرانسه با 6.4‌درصد و ایتالیا با 5‌درصد، همگی پایین‌تر از میانگین اتحادیه اروپا قرار دارند. درمقابل، آلمان با نرخ 11.2‌درصد در رتبه پنجم مجموع کشورهای موردبررسی قرار گرفته. ویدمر درباره تفاوت فشار هزینه‌های مسکن در کشورهای اروپایی گفت تعامل میان ساختارهای مالکیت و اجاره مسکن، نظام‌های رفاهی و شرایط عمومی اقتصادی می‌تواند این تفاوت‌ها را توضیح دهد. به‌گفته وی، مستأجران بخش خصوصی بازار اجاره معمولاً بیشترین فشار هزینه‌های مسکن را تحمل می‌کنند. او تأکید کرد مقایسه کشورها با یکدیگر پیچیده است؛ زیرا باتوجه‌به تفاوت خدمات رفاهی و کیفیت مسکن، مفهوم فشار سنگین هزینه‌های مسکن در سوئیس می‌تواند با شرایط مشابه در یونان تفاوت زیاد داشته باشد. آمارهای یورواستات نشان داد: بیش از 34‌میلیون‌نفر در اتحادیه اروپا در خانوارهایی زندگی می‌کنند که بیش از 40‌درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کنند. آلمان با 9.4‌میلیون‌نفر، بیشترین‌تعداد افراد تحت‌تأثیر این‌وضعیت را دارد. پس‌ازآن ترکیه با 8.6 میلیون‌نفر قرار گرفته است. فرانسه با 4.4‌میلیون‌نفر، اسپانیا با 3.5‌میلیون‌نفر و ایتالیا با 2.9‌میلیون‌نفر نیز در رتبه‌های بعدی قرار دارند. یونان با وجود جمعیت کمتر درمقایسه‌با این‌کشورها، در رتبه ششم قرار گرفته است؛ به‌طوری‌که 2.7‌میلیون‌نفر دراین‌کشور در خانوارهایی زندگی می‌کنند که با فشار سنگین هزینه‌های مسکن مواجه‌اند. دراین‌میان، خانوارهای کم‌درآمد بیش از سایر گروه‌ها آسیب می‌بینند. در اتحادیه اروپا، نرخ فشار سنگین هزینه‌های مسکن میان افرادی‌که درمعرض‌خطر فقر قرار دارند، به 29.1‌درصد می‌رسد. این‌گروه شامل افرادی است که درآمد قابل‌تصرف معادل‌سازی‌شده آن‌ها کمتر از آستانه خطر فقر است. این آستانه معادل 60‌درصد میانه درآمد قابل‌تصرف معادل‌سازی‌شده در سطح ملی تعیین می‌شود. در سال 2025، میانه درآمد قابل‌تصرف معادل‌سازی‌شده در اتحادیه اروپا سالانه 22 هزار و 939‌یورو، معادل ماهانه یک‌هزار و 912‌یورو بود. براین‌اساس، 60‌درصد این‌مبلغ معادل یک‌هزار و 147‌یورو در ماه است. بررسی وضعیت افراد درمعرض‌خطر فقر نیز نشان داد: یونان همچنان بالاترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را دارد. در سال 2025، حدود 82.6‌درصد از افراد درمعرض‌خطر فقر در یونان، در خانوارهایی زندگی می‌کردند که بیش از 40‌درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف هزینه‌های مسکن می‌کردند. به‌این‌ترتیب، بیش از چهارنفر از هر پنج‌نفر دراین‌گروه با چنین فشاری مواجه بودند. پس از یونان، دانمارک با 59.8‌درصد و سوئیس با 56.1‌درصد قرار دارند. این‌نرخ در سوئد 46.8‌درصد، نروژ 43.8‌درصد و جمهوری چک 43.4‌درصد گزارش شده است. آلمان نیز با نرخ 35‌درصد، بالاتر از میانگین 29.1‌درصدی اتحادیه اروپا قرار دارد. درمقابل، اسپانیا با 28.3‌درصد، فرانسه با 25.4‌درصد و ایتالیا با 21.7‌درصد، نرخ‌هایی پایین‌تر از میانگین این اتحادیه دارند. قبرس با 7.6‌درصد کمترین نرخ فشار هزینه‌های مسکن را در میان کشورهای موردبررسی ثبت کرده است. پس‌ازآن آلبانی با 8.2‌درصد، کرواسی با 14.9‌درصد و اسلواکی با 15.4‌درصد قرار دارند.