انرژی‌هایی که مثل برق می‌رود!

تابستان امسال بر خلاف سال‌های گذشته گرمای زیادی را با خود به همراه آورده است که همین مساله موجب افزایش مصرف انرژی شده است؛ البته هرچند که مشترکان تا حدودی در مصرف آب حساس شده‌اند اما هنوز حساسیت‌های حوزه برق و بحرا‌ن‌هایش، آن‌طور که باید برای همگان آشکار نشده است. تا جایی که به گفته مدیرعامل شرکت توزیع برق تهران بحران برق از بحران آب هم جدی‌تر است. به گزارش ایسنا، هرساله از 15 مرداد ماه به بعد دمای هوا کاهش نسبی پیدا می‌کند اما امسال برخلاف عادت هرساله دمای هوا آن‌طور که مورد انتظار بود کاهش نیافت به‌طوری که براساس آخرین آمار پیک مصرف برق به حدود 50 هزار مگاوات رسیده است و با توجه به گزارش‌های سازمان هواشناسی تا چند روز آینده نیز دمای هوا همچنان گرمتر خواهد شد. این مساله موجب شده که در دوماه اخیر هشدار‌های زیادی از سوی برقی‌ها وآبی‌ها به‌منظور مدیریت بهینه در مصرف این دو انرژی به مشترکان داده شود، البته چنانچه هشدار‌های آبی موجب ایجاد حساسیت در مردم شده است اما بر اساس شواهد و گفته وزیر نیرو مردم نسبت به مصرف برق آن‌طور که باید حساسیت ندارند.
مصرف در بخش برق بحرانی‌تر از آب است
همچنین درحالی که بیشتر آمارها نشان می‌داد که سرانه مصرف آب در ایران به طور عام و در پایتخت به طور خاص، دوبرابر استانداردهای جهانی است اما به گفته ‌هاشمی ‌مدیرعامل شرکت توزیع برق تهران وضعیت فعلی مصرف برق نشان از این دارد که مصرف در بخش برق بحرانی‌تر از آب است و سرانه مصرف برق خانگی در ایران 3 برابر مصرف جهانی است. شهر تهران بیش از 2000 مشترک اداری‌ دارد که در زمان اوج مصرف یعنی از ساعت 11 تا 3 بعد از ظهر این مشترکان 1150 مگاوات برق مصرف می‌کنند که 28 درصد مصرف کل مشترکان را تشکیل می‌دهد از طرف دیگر 2611 مسجد در تهران وجود دارد که برخی از این مساجد هر کدام به اندازه 110 مشترک خانگی برق مصرف می‌کنند. از سویی دیگر بنابر بررسی‌های انجام شده طی شش سال گذشته، نرخ رشد افزایشی پیک بار هم‌زمان شبکه سراسری به طور متوسط بیش از 5 درصد و معادل 2260 مگاوات است.
این داده‌های آماری همچنین حاکی است که محدوده بارهای سرمایشی (مصرف برق تجهیزات سرمایشی مانند کولرها) 13 تا 18 هزار مگاوات است. از سویی دیگر نیز وقوع پیک بار شبکه از شب به روز از سال 1389 رخ داده و عامل اصلی این روند نیز افزایش استفاده از تجهیزات سرمایشی و رفتار مصرفی نادرست در بخش عمومی ‌ازجمله ادارات دولتی است. رشد نامطلوب بارهای سرمایشی و تهویه مطبوع در کشور را می‌توان به عواملی چون رشد جمعیت و افزایش رفاه ناشی از رشد اقتصادی، ورود بی‌رویه تجهیزات راندمان پایین و غیراستاندارد، استفاده بی‌سابقه و روزافزون از وسایل تبرید تراکمی ‌در مناطق معتدل و خشک، تغییر الگوی بومی‌ تهویه مطبوع در مناطق گرم و خشک و معتدل و خشک از کولر آبی به کولر گازی، عدم انطباق نیاز سرمایشی ساختمان با سیستم سرمایشی طراحی شده و یا خریداری شده، رفتارهای نادرست مصرفی مشترکین و عدم توجه به مسأله تعمیر و نگهداری تجهیزات سرمایشی مرتبط دانست. همچنین در بخش ساختمان به ویژه ساختمان‌های عمومی ‌رعایت نکاتی مانند؛ انتخاب سیستم سرمایشی متناسب با اقلیم، توجه به برچسب انرژی در هنگام خرید تجهیزات سرمایشی، تنظیم دمای مناسب (24تا26 درجه سانتیگراد) استفاده از تهویه طبیعی، نصب صحیح و سرویس و نگهداری به‌موقع در هنگام راه اندازی و بهره‌برداری فصلی از تجهیزات سرمایشی می‌تواند تا بیش از 30 درصد موجب کاهش مصرف انرژی و جلوگیری از ایجاد خاموشی در ساعات اوج مصرف بار شود. به‌طور کلی می‌توان گفت با روند روبه رشد گرما تنها مشترکان هستند که می‌توانند با انجام راهکارهای بسیار ساده و در عین حال بی‌هزینه، نسبت به کاهش مصرف برق خود و در هزینه‌های خود صرفه جویی و مدیریت کنند. با توجه به این که در فصل گرما، بیشترین میزان مصرف برق مربوط به وسایل سرمایشی و سپس روشنایی است، به ویژه در ساعت‌های پیک که بهتراست کولرهای آبی روی دور کند و کولرهای گازی روی درجه 24 تا 26 درجه تنظیم شود.
 در بخش روشنایی نیز هنوز هم خاموش کردن لامپ‌های اضافی، بهترین راهکار بدون هزینه تلقی می‌شود اما در صورتی که مشترکان بخواهند به بهترین نحو، هزینه‌ها و مصرف برق خود را مدیریت کنند، می‌توانند استفاده از لامپ‌های LED را در دستورکارخود قراردهند که چند برابر کمتر از لامپ‌های رشته‌ای قدیمی‌ و حتی کمتر از لامپ‌های کم مصرف، نیاز به انرژی دارند. متاسفانه هنوز هم هستند مشترکانی که در ساعت‌های اوج مصرف، وسایل برقی پرمصرف را هم‌زمان مورد استفاده قرار می‌دهند که این نه تنها هزینه‌های خانوار را چند برابر می‌کند، بلکه باعث ایجاد فشار به شبکه برق نیز می‌شود این در حالیست که مشترکان می‌توانند با یک برنامه‌ریزی ساده، استفاده از وسایل برقی پرمصرف خود، مانند اتو، لباسشویی، ظرف شویی، پلوپز و... را به ساعت‌هایی خارج از زمان‌های اوج مصرف منتقل کنند.