چه کسی از اعدام میرزا رضا عکس گرفت؟
119 سال از اعدام میرزا رضا کرمانی بهخاطر ترور ناصرالدینشاه قاجار میگذرد. آنچه امروزه از این اتفاق باقی مانده، عکسهایی است که «آنتوان سوریوگین» از روز اعدام گرفته است. عکسهایی که ارزش آنها با گذشت زمان بیشتر میشود. این عکسها شاید آن روزها فقط تصاویری ثبتشده از یک مراسم اعدام بودند، اما امروز به اسناد بسیار ارزشمندی تبدیل شدهاند. «آنتوان سوریوگین» یکی از برجستهترین عکاسانی است که توانست از توجه ناصرالدینشاه به هنر عکاسی به خوبی استفاده کند و عکسهای خوبی باقی بگذارد. عکسهایی که او از مردم، نوع پوشش آنها، سبک زندگی و اتفاقات دیگر آن دوره گرفته است، اطلاعات بسیار با ارزشی را برای تحقیق، پژوهش و آگاهی از برههای از تاریخ ایران در اختیار علاقهمندان قرار میدهد. آنتوان سوریوگین معروف به «آنتوان خان» در سال 1256 قمری (1219 شمسی- 1840 میلادی) متولد شد. سوریوگین در جوانی همراه برادراناش امانوئل و کولیا نزد عکاس معروف روسی، دیمیتری ایوانویچ ژرماکوف در تفلیس عکاسی آموخت و در 1870 میلادی همراه برادرانش به ایران بازگشت و در تبریز ساکن شد و عکاسخانهی خود را در آن شهر برپا کرد. این عکاسخانه شهرتی برایش درپی داشت و به واسطهی آن توانست به دربخانهی مظفرالدینمیرزا راه یابد و جزو عکاسانی شود که از ولیعهد لقب «خان» را دریافت کردند. نوع کار آنتوان سوریوگین بهگونهای بود که مورد توجه مظفرالدینشاه که در آن زمان بهعنوان ولیعهد در تبریز سکونت داشت قرار گرفت و از او لقب «خان» را دریافت کرد. از معروفترین کارهای تصویری آنتوان خان، عکسهای او از مراسم اعدام میرزا رضا کرمانی است. سوریوگین از عکاسان پرکار در زمینههای مختلف بود و عکسهای بسیاری از زندگی روزمره مردم ایران و مشاغل و حرفههای آنها گرفت. خیلی از عکسهایش را مسافران خارجی میخریدند و به کشور خود میبردند. همین کار باعث شد که بعدها از عکسهای او کارت پستالهای زیبایی با موضوع ایران در کشورهای مختلف به چاپ برسد. نوع نگاه آنتوان خان به مردم، اتفاقات روزمره و سبک زندگی آنها، باعث شد عکسهای او ماندگار شوند. او در طول سالهای فعالیت هنری خود چند هزار عکس با موضوعات مختلف از ایران به ثبت رساند. پس از کشته شدن ناصرالدین شاه، سوریوگین همراه مظفرالدین شاه به تهران برگشت و در خیابان علاءالدوله (فردوسی فعلی) جنب در شرقی میدان مشق، عکاسخانهی خود را برپا کرد و در مدت کوتاهی میان مردم تهران به شهرت رسید. آنتوان سوریوگین سال 1312 براثر عفونت کلیه درگذشت و در گورستان ارامنه تهران به خاک سپرده شد