بازار «شبکه نمایش خانگی» دونرخی شد
گرانی؛ سکانس ویژه
طی هفته گذشته، قیمت فیلمها و سریالهای عرضهشده در شبکه نمایش خانگی بهطورِناگهانی از ششهزارتومان به ۱۰هزارتومان افزایش پیدا کرد و این شوک ناگهانی هشدارهایی درباره احتمال افت استقبال مخاطبان بهدلیلِ شرایط نامساعد اقتصادی را بههمراه داشت اما فیلمها و سریالهای جدید عرضهشده با قیمت ۱۰هزارتومان در بازار علاوهبر قیمت جدید؛ عنوان تازهای را نیز روی بستهبندیهای خود درج کردهاند؛ «ویژه تهران».
پیگیریها حکایتازآنداردکه این عنوان ویژه محصول ارائهشده در بازار استانهای تهران و البرز است و ساکنان سایر شهرستانها در سراسر کشور، همین محصولات را با درج عنوان «ویژه شهرستانها» و دوهزارتومان ارزانتر دریافت میکنند. برایناساس، فیلم سینمایی «لاتاری» که هفته گذشته نسخه خانگی ۱۰هزارتومانی آن در فضای مجازی خبرساز شد؛ در شهرستانها با قیمت هشتهزارتومان عرضه شده است و سریال تازه «ممنوعه» نیز با همین فرمول در تهران و شهرستان با دو قیمت متفاوت روی بستهبندی بهدستِ مخاطبان خود میرسد. پخشکنندگان سریالهای «بالشها» و «ساخت ایران ۲» نیز با همین فرمول قسمتهای جدید خود را بهجایِ ششهزارتومان در سراسر کشور، با قیمتهای ۱۰ و هشتهزارتومانی در تهران روانه بازار کردهاند. این تفاوت قیمت در عرضه یک محصول فرهنگی در تهران و شهرستانها ازآنجهت غیرمنتظره و عجیب بهنظر میرسد که استدلال اصلی شرکتهای فعال در شبکه نمایش خانگی برای افزایش ۴۰درصدی قیمتها طی هفته گذشته، ناظر با افزایش مواد خام اولیه بهجهتِ افزایش قیمت دلار بود و مشخص نیست چگونه فرمول تعیین قیمت عرضه محصول در تهران و شهرستان (که اصولاً هزینه بالاتری برای شبکه توزیع آنها نسبت به عرضه محصول در پایتخت باید درنظر گرفت) به این دو نرخ متفاوت منتهی شده است.
محمدرضا عباسیان (رئیس تشکل صنفی فعالان نمایش خانگی) درباره دلیل این تفاوت قیمتگذاری میگوید: «این قیمتگذاری دوگانه پیشتر نیز در مقاطع کوتاهی در بازار سابقه داشت و بهطورِمشخص زمانیکه قیمت محصولات به ششهزارتومان رسید، تا مدتی در شهرستانها با همان قیمت سابق پنجهزارتومان محصولات عرضه میشد. عباسیان اصلیترین دلیل این تعیین نرخ دوگانه را تفاوت فراگیری بازار قاچاق در تهران و شهرستان میداند و میگوید: «سرقت محصولات نمایش خانگی و کپی غیرمجاز در شهرستانها بسیار بیشتر از تهران است و شوک قیمتی بیشازاندازه میتواند این شرایط را تشدید کند». وی ادامه میدهد: «شاید بازار تهران ۱۰درصد جمعیت کشور را شامل شود؛ اما بالغبر ۵۰درصد فروش رسمی محصولات شبکه نمایش خانگی مربوط به تهران است. معنای این آمار ایننیستکه در شهرستانها محصولات مخاطب ندارد و دیده نمیشود؛ بلکه بازار غیررسمی و کپی سهم بالاتری به نسبت عرضه رسمی دارد». عباسیان تأکید میکند: «این سرقت و استفاده از محصولات بیآنکه سودی به جیب صاحبان اثر برود، جدیترین تهدید بازار محصولات فرهنگیست که متأسفانه در نهادهای مسئول هم چندان موردِتوجه نیست. ما، در کشور ۲۵میلیون خانواده داریم که در بدترین حالت اگر ۱۰درصد آنها مخاطب شبکه نمایش خانگی باشند (که حتماً بسیار بیشتر هستند) یعنی ۲.۵میلیوننسخه باید بهصورتِ رسمی عرضه شود و اگر حداقل سود هرنسخه برای تولیدکننده را دوهزارتومان هم درنظر بگیریم با یک رقم پنجمیلیاردتومانی مواجه میشویم که اگر بهطورِکامل به چرخه تولید محصول فرهنگی بازگردد، با رقمی بسیار کلان مواجه خواهیم شد که میتواند منجر به انقلاب در چرخه عرضه محصولات فرهنگی شود».
رئیس تشکل صنفی فعالان نمایش خانگی باتأکیدبراینکه قیمت محصولات شبکه نمایش خانگی در ایران درقیاسبا استانداردهای جهانی هنوزهم بسیاربسیار ارزان است، میگوید: «بالاخره ازآنجاکه تصور میشود، وضع مردم در تهران بهتر است و درعینِحال وضعیت عرضه کپی و محصولات قاچاق کمی بهتر از شهرستانهاست که البته شرایط تهران هم روزبهروز بدتر میشود، این گرانی از تهران آغاز شده و بهنظر میرسد که رقم عرضه در شهرستانها هم باید بهزودی واقعی شود». عباسیان توضیح میدهد: «قیمت ۱۰هزارتومان در تهران قیمت واقعیتریست و باید قیمت عرضه در شهرستانها هم به این عدد برسد. هرچند این قیمت هم محدود به شرایط امروز است و وقتی مواد اولیه مانند پلیکربنات و کاغذ اساساً در بازار وجود ندارد و کارخانهها به آنها دسترسی ندارند، نهفقط در شبکه نمایش خانگی که در هر حوزه میتوانید انتظار جهش دوباره قیمتها را داشته باشید».
گفتنیست؛ افزایش قیمت محصولات شبکه نمایش خانگی و شرایط تازه قیمتگذاری آنها در تهران و شهرستانها درحالیستکه هنوز مسئولان سازمان سینمایی، موضع رسمی دراینزمینه نگرفتهاند.
محمد صابری/ مهر