سه راهبرد جهان برای مقابله با زلزله تجاری ترامپ
برپایه گزارشی که بلومبرگ منتشر کرده است؛ دولتهای سراسر جهان درحالبرنامهریزی برای مقابله با آنچه بهعنوان «زلزله تجاری» جدید توصیف شده؛ هستند: یعنی اقدام ترامپ در اجرای قریبالوقوع تعرفههای گمرکی که روابط اقتصادی جهانی را تغییر میدهد. بهگزارش الهام مؤذنی (فارس)؛ این گزارش نشان میدهد که کشورها سه راهبرد اصلی را دنبال میکنند: یکی گامهای پیشگیرانه برای جلوگیری از تشدید تنش، دوم آمادگی برای پاسخگویی مشابه و سوم اتخاذ موضع منتظرماندن همراه با احتیاط است. بلومبرگ تأکید میکند که برخی کشورها با اتخاذ گامهای پیشگیرانه بهدنبال کاهش تأثیر سیاستهای ایالاتمتحده بر اقتصاد خود هستند.
1. راهبرد پیشگیرانه
برای مثال: ویتنام؛ یکی از بزرگترین صادرکنندگان به آمریکا، درتلاش برای جلوگیری از اعمال هرگونه تعرفه جدید علیه آن، واردات محصولات آمریکایی خود مانند گاز طبیعی و هواپیما را افزایش میدهد. معاون وزیر امور خارجه ویتنام بر اهمیت رفع هرگونه موانع تجاری با آمریکا برای جلوگیری از تشدید تنش تأکید دارد؛ بهویژه پسازآنکه نام ویتنام در پیشنویس سیاست «پروژه ۲۰۲۵» تهیهشده توسط «پیتر ناوارو»؛ مشاور تجاری ترامپ، ذکر شده است. کرهجنوبی و تایوان نیز درتلاش برای تقویت روابط تجاری با افزایش واردات انرژی آمریکا ازجمله گاز طبیعی، رویکرد مشابهی را درپیش گرفتهاند.
2. مقابلهبهمثل
اما چین راهبردهای دفاعی را برای مقابله با چالشهای پیشرو اتخاذ کرده. طبق تحلیل بلومبرگ؛ این راهبردها شامل کاهش ارزش یوان، روش اوراق قرضه خزانهداری ایالاتمتحده، محدودیت صادرات مواد کمیاب مورداستفاده در صنایع فناور و کاهش وابستگی به بازار ایالاتمتحده ازطریق گسترش مشارکت اقتصادی خود با سایر کشورهاست. درمورد مکزیک و کانادا؛ دو همسایه آمریکا که بیشازهمه از سیاستهای ترامپ متأثر شدهاند، آنها بیکار ننشستهاند. جاستین ترودو (نخستوزیر کانادا) گفته که کشورش آماده است درصورتلزوم با تعرفههای متقابل پاسخ دهد. در مکزیک، رئیسجمهوری آنجا (کلودیا شینبام) هشدار داد؛ تعرفههای ایالاتمتحده منجر به تورم بالاتر در خود ایالاتمتحده میشود و آنرا به یک سیاست متقابل مضر تبدیل میکند. مکزیک همچنین بهعنوان بخشی از استراتژی خود برای کاهش فشار ایالاتمتحده بهدنبال کاهش وابستگی خود به واردات چین است.
3. انتظار و خوشبینی
برخی کشورها مانند برزیل و هند، بهجای رویارویی مستقیم، رویکرد انتظار را انتخاب کردهاند. مقامات برزیلی مطمئناند اگر ایالاتمتحده تعرفههای جدیدی وضع کند، میتوانند صادرات خود را به بازارهای جایگزین مانند آسیا هدایت کنند. هند روی روابط خوب بین نارندرا مودی (نخستوزیر خود) و ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری وی حساب باز کرده است. مقامات هندی درحالبررسی کاهش تعرفهها بر محصولات ایالاتمتحده بهعنوان بخشی از مذاکرات آینده هستند. اتحادیه اروپا بهنوبهخود درحالاتخاذ راهبردی دوگانه است؛ درحالیکه آمادگی برای پاسخگویی درصورتلزوم را ابراز کردهاند، تواناییهای تجاری خود را تقویت میکنند آنهم ازطریق قوانین جدید که به کشورهای عضو این اختیار را میدهد تا به هرگونه محدودیت اقتصادی تحمیل شده توسط طرفهای خارجی پاسخ دهند.
نتیجهگیری
سیاستهای تجاری جدید آمریکا بسیاری کشورها را در یک دوراهی پیچیده قرار داده: ازیکسو، آمریکا از متحدانش خواسته ارتباط اقتصادی خود را با چین قطع کنند و ازدیگرسو، اینکشورها برای حفظ ثبات اقتصاد خود نیاز به حفظ شراکت تجاری با پکن دارند. فردریک نویمان؛ اقتصاددان ارشد آسیایی در بانک HSBC به بلومبرگ گفت: «کشورها در موقعیت دشوار بین خواستههای ایالاتمتحده و اهمیت ادامه روابط با چین قرار دارند؛ بحرانی نیازمند مانور بسیاردقیق. علاوهبراین، انتظار میرود این سیاستهای ترامپ تأثیر قابلتوجهی بر بازارهای جهانی داشته باشد. درشرایطیکه هشدارها درباره کاهش یکمیلیونبشکهای صادرات ایران درصورت تشدید سیاستهای تنبیهی وجود دارد، این موجب افزایش قیمت نفت در نتیجه نوسانات بازار خواهد شد». اینمرحله جدید از سیاستهای اقتصادی نهتنها بر تراز تجاری جهان تأثیر خواهد گذاشت؛ بلکه ممکن است به تغییرات اساسی در نقشه روابط اقتصادی جهانی منجر شود. بهگزارش بلومبرگ؛ اکنون کشورهای جهان خود را در رقابتی با زمان میبینند تا از اقتصاد خویش در برابر تأثیرات منفی محافظت کنند و برای آیندهای آماده شوند که ممکن است شاهد تغییرات بیسابقهای در قوانین تجارت جهانی باشد.