روزنامه «گاردین» مطرح کرد؛
آیا تاریخ بحران ایران برای آمریکا تکرار میشود؟
روزنامه گاردین با بررسی شباهتهای بحران کنونی ترامپ در جنگ با ایران با وضعیت جیمی کارتر در جریان بحران گروگانگیری، نوشت که رئیسجمهوری آمریکا درآستانه انتخابات میاندورهای با جنگی فرسایشی، افزایش قیمت انرژی و کاهش حمایت افکارعمومی مواجه است؛ شرایطی که میتواند خاطره شکست انتخاباتی کارتر را تداعی کرده و به پاشنهآشیل ترامپ در انتخابات پیشرو تبدیل شود. بهگزارش ایرنا؛ نشریه انگلیسی گاردین در تازهترین تحلیل درباره وضعیت حاکم بر رابطه ایران و آمریکا نوشت: رئیسجمهوری آمریکا، درحالی تلاش میکند ایالاتمتحده را از باتلاق جنگ با ایران خارج کند که تهران نیز مصمم است با بهرهگیری از اینوضعیت، رؤیاهای انتخاباتی او در انتخابات میاندورهای را با شکست مواجه کنند.
سرنوشت جیمی کارتر (رئیسجمهوری پیشین آمریکا) درآستانه انتخابات ریاستجمهوری میاندورهای ممکن است باردیگر ذهن ترامپ را بهخود مشغول کرده باشد؛ رئیسجمهوری که طی ماههای آینده باید وارد کارزار انتخاباتی شود، درحالیکه همچنان درگیر یک رویارویی نظامی با تهران است. ترامپ درحالی تلاش میکند جنگی را که تقریباً ششماهپیش، در ۲۸ فوریه و با همراهی رژیم صهیونیستی آغاز کرد، بهپایان برساند که تلاشهای او پس از فروپاشی توافق آتشبس امضاشده در ژوئن با شکست مواجه شده؛ وضعیتی که درپیآن، ایران کنترل تنگه هرمز را دراختیار دارد؛ آبراهی که پیش از آغاز درگیریها راه عبور یکپنجم عرضه نفت جهان بود. اینوضعیت موجب افزایش قیمت نفت، تشدید تورم و بالارفتن هزینه زندگی در آمریکا شده و همزمان حزب جمهوریخواه ترامپ با دشواری فزایندهای برای حفظ کنترل کنگره آمریکا در انتخابات میاندورهای نوامبر روبهروست. گاردین بااشارهبه شباهت وضعیت کنونی ترامپ با چالشهایی که جیمی کارتر در جریان بحران گروگانگیری ایران با آن مواجه شد، نوشت: شرایط امروز با آندوره یکسان نیست اما شباهتهای تاریخی آن بهاندازهای است که هم ترامپ و هم رهبران کنونی ایران آنرا احساس میکنند. لری ساباتو (مدیر مرکز سیاست دانشگاه ویرجینیا) گفت: «کارتر نمیتوانست مسیر خود را تغییر دهد و شاید همینموضوع بیشترین ارتباط را با شرایط امروز دارد، زیرا ترامپ نیز نمیتواند مسیر خود را تغییر دهد». بهگفته وی؛ کارتر پس از باخت عملیات نجات گروگانها در شرایطی گرفتار شد که گروگانها در نقاط مختلف ایران پراکنده شده بودند و امکان بازگرداندن آنها وجود نداشت. وی درباره ترامپ نیز اظهار کرد: «ترامپ گرفتار شده است، زیرا هیچ توجیه خوبی برای این جنگ نداشت. او فقط یک پیروزی دیگر میخواست». رئیسجمهور آمریکا اکنون باید وارد کارزار انتخاباتی شود، درحالیکه با جنگی نامحبوب مواجه است که بهنظر میرسد در آن درحالشکستخوردن است. او تاکنون درواکنشبه اینوضعیت، ترکیبی از تلاشهای نیمبند برای اقناع، انکار واقعیت و تهدیدهای لفظی را درپیش گرفته. ترامپ ۱۴ اوت در آکادمی پلیس شهرستان ناسائو در گاردنسیتی نیویورک، تأثیر جنگ بر قیمت سوخت را کماهمیت جلوه داد و گفت: افزایش قیمت سوخت برای جلوگیری از دستیابی «یک کشور شرور» به سلاح هستهای ضروری بوده. سپس در مصاحبهای با شبکه فاکسنیوز، عمان را تهدید کرد و گفت اگر اینکشور «بر سر راه» تلاشها برای پایاندادن به درگیری با ایران قرار گیرد، آمریکا آنرا «بمباران خواهد کرد». نیز در اقدامی که واکنش تمسخرآمیز ایران را درپی داشت، در شبکههای اجتماعی تنگه هرمز را «قلمرو جدید آمریکا» خواند. در روزهای اخیر همچنین تهدید کرده که «جنگ اقتصادی و انزوایی در مقیاسی بیسابقه» علیه ایران بهراه خواهد انداخت. جزئیات مشخصی درباره این تهدید ارائه نکرد، اما مبهم هشدار داد کشورهایی که هر «راه تنفسی» دراختیار تهران قرار دهند، با پیامدهایی مواجه خواهند شد. بهنوشته گاردین؛ این نوسانات در مواضع ترامپ نشاندهنده ناکامی و سرخوردگی او از کمبود گزینههای عملی است؛ که تحلیلگران معتقدند ایران میتواند از آن برای افزایش نارضایتی از ترامپ درآستانه انتخابات میاندورهای بهره بگیرند. ولی نصر (کارشناس مسائل ایران و استاد روابط بینالملل دانشگاه جان هاپکینز) گفت: «آنها مصمم هستند ترامپ را در انتخابات میاندورهای وادار کنند تا هزینههای آغاز این جنگ را بپردازد». بهگفته او؛ رویکرد ایران ایناستکه ترامپ نتواند جنگ را به حاشیه براند یا صرفاً اعلام پیروزی کند. او افزود: «تمام حرف ایران ایناستکه اجازه نمیدهیم او درباره فرازوفرود این جنگ تصمیم بگیرد. موضع آنها ایناستکه ما نیز دراینجا حق رأی داریم و قرار نیست شرایط را برای او آسان کنیم». نصر مدعی شد ایران به ترامپ چهارهفته فرصت داده است تا به تفاهمنامه بازگردد و آنرا بهطورکامل اجرا کند و در غیر این صورت، تهران ممکن است سطح تنش را افزایش دهد؛ اقدامی که بهگفته او میتواند شامل حملات گستردهتر به اهدافی در کشورهای عربی حوزه خلیجفارس و حملات بیشتر به پایگاهها و تجهیزات نظامی آمریکا باشد. گاردین به تغییرات اخیر در ساختار سیاسی و امنیتی ایران اشاره کرد و نوشت که این تغییرات میتواند نشانه اتخاذ رویکردی متفاوتتر ازسوی تهران باشد. مهرزاد بروجردی (استاد علوم سیاسی) گفت: «منصفانه است بگوییم ایرانیها تصمیم گرفتهاند زندگی را برای ترامپ ازطرقمختلف دشوارتر کنند. آنها قطعاً هرکاری از دستشان برآید انجام خواهند داد تا به او در انتخابات میاندورهای ضربه بزنند». او بااشارهبه نظرسنجی افکارعمومی آمریکا گفت: «هر نظرسنجی درباره افکارعمومی آمریکا دیدهام، ارتباط مستقیمی میان جنگ با ایران و وضعیت داخلی آمریکا نشان داده». بروجردی افزود که اینمسئله در کاخ سفید نیز موردتوجه قرار گرفته و بههمیندلیل شاهد تغییر رویکرد ترامپ از تهدید به اقدام نظامی به تمرکز بر فشار اقتصادی و تلاش برای کشاندن ایران به میز مذاکره هستیم. او تأکید کرد: «اما آنها واقعاً عجلهای ندارند. آنها وضعیت اقتصادی را برای خودشان آنقدر وخیم نمیبینند». آلن ایر (کارشناس پیشین ایران در وزارت خارجه آمریکا) معتقد است چشمانداز اقتصادی آمریکا و اقتصاد جهانی ممکن است درآستانه انتخابات میاندورهای بهشکل فزایندهای وخیم شود. او اینوضعیت را رقابت میان «دو ساعت اقتصادی در حال شمارش معکوس» توصیف کرد که بهباور او میتواند بهسود ایران تمام شود. ایر گفت: «با نزدیکشدن به انتخابات میاندورهای، اوضاع بدتر خواهد شد. با آزادکردن نفت از ذخایر راهبردی، اعمال فشار بر بازار و کاهش واردات نفت ازسوی چین، تاحدی شرایط را کنترل کردهایم، اما تابآوری این سیستم بهشکل قابلتوجهی درحالکاهش است و افزایش شدید تورم در راه است». او قیمت روبهافزایش گازوئیل را عامل اصلی بحران اقتصادی آینده دانست و گفت گازوئیل برای اقتصاد مدرن و زنجیرههای تأمین حیاتی است. بهگفته ایر، قیمت هر گالن گازوئیل اکنون ۵.۴۴دلار است، درحالیکه یکهفتهپیش ۵.۳۰دلار، یکماهپیش ۵.۰۶ دلار و یکسالپیش ۳.۷۰دلار بود. گاردین نوشت ترامپ در برابر مجموعهای از گزینههای نامطلوب قرار گرفته و تنها راه پیشرو، انتخاب گزینهای است که «کمتر بد» باشد؛ که ممکن است عملاً بهمعنای پذیرش شکست باشد. ایر گفت: «کمبدترین گزینه ایناستکه تلاش شود تنگه هرمز در سریعترین زمان و تاحدامکان، تحتکنترل ایران بازگشایی شود، زیرا آنها در کوتاهمدت تا میانمدت کنترل تنگه را واگذار نخواهند کرد». ایر که نخستین سخنگوی فارسیزبان وزارت خارجه آمریکا در دولت باراک اوباما بود، افزود: ایران در شرایط کنونی هیچ «شاخه زیتونی» به ترامپ پیشنهاد نمیکند. گاردین همچنین تأکید کرد که حتی بازگشایی تنگه هرمز نیز احتمالاً بلافاصله موجب بهبود شرایط اقتصادی نخواهد شد، زیرا شرکتهای بیمه دریایی برای ارزیابی ایمنی آبراه و بازگشت کشتیها به آن، به زمان نیاز دارند. بهنوشته گاردین؛ ممکن است ترامپ نسبت به سرنوشت اعضای حزب جمهوریخواه در کنگره که با بیاعتنایی با آنها برخورد کرده است، چندان حساس نباشد. ایر گفت: «او برند شخصی خودش را جدا و بهتر از برند جمهوریخواهان میداند. این واقعیت که حزب جمهوریخواه ممکن است در نوامبر بهسوی شکست انتخاباتی سنگین حرکت کند، ظاهراً انگیزه چندانی برای او ایجاد نمیکند». گاردین نوشت: ترامپ ممکن است از حالا خود را برای دورهای آماده کند که کنگره تحتکنترل دموکراتها باشد. ترامپ در ماه جاری ویل شارپ (وکیل راستگرا) را بهعنوان مشاور حقوقی جدید کاخ سفید منصوب کرد؛ اقدامی که ظاهراً با هدف مقابله با موج احتمالی درخواستهای دموکراتها برای احضار افراد، دریافت اسناد و آغاز تحقیقات کنگره انجام شده است. رئیسجمهوری آمریکا که پیشتر شکست خود در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ در برابر جو بایدن را نپذیرفته بود، زمینه را برای زیرسؤالبردن سلامت انتخابات نوامبر فراهم کرده. گاردین نوشت که رقمزدن یک شکست سنگین انتخاباتی برای ترامپ همچنان هدفی ارزشمند برای رهبران ایران است؛ نتیجهای که میتواند زمینه را برای افزایش نظارت دموکراتهای کنگره بر نحوه عملکرد آمریکا در جنگ فراهم کند. نصر گفت نتیجه انتخابات که اکنون کمتر از سهماه تا برگزاری آن باقی مانده است، «میتواند دوسال پایانی ریاستجمهوری ترامپ را برای او بسیار دشوارتر و او را بسیار کماثرتر کند». او افزود: «موضوع فقط انتخابات میاندورهای نیست. روز بعد از انتخابات، تمام تمرکزها به سال ۲۰۲۸ منتقل خواهد شد». نصر هشدار داد: «اگر ترامپ راهی برای پایاندادن به این جنگ نداشته باشد یا جنگ بهشکلی ناخوشایندتر ادامه پیدا کند و تأثیر بیشتری بر اقتصاد جهانی بگذارد، آنگاه اینموضوع به مسئلهای برای انتخابات ریاستجمهوری تبدیل خواهد شد». لری ساباتو بااشارهبهاینکه رهبران ایران تاریخ را بهیاد دارند، گفت: «چرا نباید آنها همینکار را انجام دهند؟ آنها تاریخ را بهیاد دارند و آنزمان پیروز شدند. آنها میخواهند باردیگر برابر دشمنی پیروز شوند که مطمئنم از جیمی کارتر بسیاربیشتر از او نفرت دارند».