نگره
نقش کتابخوانی در افزایش طول عمر
پژوهشهای علمی نشان میدهد مطالعه منظم کتاب، فراتر از سرگرمی فرهنگی، میتواند با کاهش خطر زوال شناختی، افسردگی و تنهایی، به حفظ سلامت مغز و حتی افزایش طول عمر کمک کند. کارشناسان معتقدند تنها چنددقیقه کتابخوانی در روز، سرمایهگذاری ارزشمندی برای سلامت جسم و روان در سالهای آینده است. بهگزارش ایبنا (بهنقلاز مایند)؛ مطالعه کتاب سالهاست بهعنوان راهی برای افزایش آگاهی، آرامش و لذت شخصی شناخته میشود، اما یافتههای جدید نشان داده این عادت ساده میتواند تأثیری فراتر از انتظار بر سلامت داشته باشد؛ تاجاییکه برخی پژوهشگران آنرا با افزایش طول عمر نیز مرتبط میدانند. یکی از شناختهشدهترین تحقیقات دراینزمینه، مطالعهای است که پژوهشگران دانشگاه ییل در سال ۲۰۱۶ انجام دادند. آنها با بررسی وضعیت 3635 فرد بالای ۵۰سال طی ۱۲سال دریافتند افرادیکه روزانه دستکم ۳۰دقیقه کتاب میخوانند، بهطورمتوسط نزدیک به دوسال بیش از کسانیکه کتاب نمیخوانند عمر میکنند. ایننتیجه حتی پس از درنظرگرفتن عواملی مانند سن، جنسیت، سطح تحصیلات و وضعیت سلامت نیز پابرجا بود. نکته قابلتوجه اینبودکه چنین مزیتی در میان افرادیکه تنها روزنامه یا مجله مطالعه میکردند، بههماناندازه دیده نشد. بهباور متخصصان، کتابخوانی ذهن را به تمرکز عمیقتر، تفکر مداوم و پردازش پیچیدهتر اطلاعات وادار میکند و همین ویژگی میتواند دلیل تفاوت نتایج باشد. پزشکان و متخصصان علوم اعصاب تأکید میکنند که مطالعه منظم به شکلگیری «ذخیره شناختی» کمک میکند؛ ظرفیتی که به مغز اجازه میدهد در برابر پیامدهای افزایش سن یا آسیبهای عصبی مقاومت بیشتری داشته باشد و عملکرد خود را برای مدت طولانیتری حفظ کند. شواهد علمی نیز این دیدگاه را تقویت میکند. یک مطالعه ۱۴ ساله نشان داده است سالمندانی که حداقل هفتهاییکبار کتاب میخوانند، کمتر دچار افت تواناییهای شناختی میشوند. همچنین پژوهشی دیگر نشان داده افرادیکه با مطالعه، نوشتن یا فعالیتهای ذهنی مشابه، مغز خود را فعال نگه میدارند، بهطورمتوسط حدود پنجسال دیرتر به بیماری آلزایمر مبتلا میشوند. مرور پژوهشهای منتشره در سال ۲۰۲۳ حاکیازآناستکه برنامههای تحریک شناختی، ازجمله کتابخوانی، میتواند برای سالمندان مبتلا به اختلال شناختی خفیف مفید باشد. فواید مطالعه به سلامت مغز محدود نمیشود. کتابخوانی با کاهش استرس، افزایش تمرکز، تقویت همدلی و فراهمکردن فرصتی برای فاصلهگرفتن از فشارهای روزمره، نقش مهمی در حفظ سلامت روان ایفا میکند. پژوهشها همچنین نشان داده افرادیکه به مطالعه و دیگر فعالیتهای ذهنی علاقه دارند، کمتر احساس تنهایی میکنند و خطر ابتلابهافسردگی در آنها کاهش مییابد. در دورانیکه بخش زیادی از اوقات فراغت افراد صرف تلفنهمراه و شبکههای اجتماعی میشود، کتاب میتواند جایگزینی آرام، سالم و بدون صفحهنمایش باشد. حتی اختصاص روزانه ۱۰ تا ۲۰دقیقه به مطالعه، اگر به عادتی پایدار تبدیل شود، میتواند در بلندمدت به سلامت مغز و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.