مشق گرانی روی دوش خانوادهها!
شهریور برای بسیاری از خانوادهها فقط آخرینماه تابستان و فرصت آمادهشدن برای بازگشایی مدارس نیست؛ بلکه یکی از پرهزینهترین مقاطع سال بهشمار میرود؛ ماهی که در آن همزمان با تأمین هزینههای جاری زندگی، خانوادهها باید خود را برای آغاز سال تحصیلی جدید نیز آماده کنند. بهگزارش زهرا نادری (مهر)؛ با نزدیکشدن به اول مهر، از دانشآموزان پایه اول ابتدایی تا دانشآموزان متوسطه دوم، هریک بهفراخور مقطع و نیازهای آموزشی خود فهرستی از ملزومات دارند که تهیه آنها بخشی دیگر از سبد هزینه خانوار را بهخود اختصاص میدهد.
خرید اقلام اولیه مدرسه برای بسیاری خانوادهها به یکی از دغدغههای اصلی روزهای پایانی شهریور تبدیل شده. بررسیهای بازار در سال گذشته نیز نشان داده بود که تهیه مجموعهای از نوشتافزار و ملزومات اولیه برای یک دانشآموز میتواند هزینه قابلتوجهی به خانواده تحمیل کند. بهاینترتیب، شهریور برای خانوادهها به ماهی تبدیل شده است که باید درآنمیان هزینههای روزمره زندگی و هزینه آغاز سال تحصیلی توازن برقرار کنند؛ ماهی که در آن آمادهکردن دانشآموزان برای ورود دوباره به مدرسه، از خرید یک دفتر و مداد ساده تا تهیه لباس فرم و کیف و کفش، به بخشی جداییناپذیر از برنامه اقتصادی خانوادهها تبدیل میشود و بازار در روزهای منتهی به مهر، بیشازهمیشه تحتتأثیر این تقاضای فصلی قرار میگیرد. شهریورماه برای بسیاری از خانوادهها فقط آخرینماه تابستان و فرصت آمادهشدن برای بازگشایی مدارس نیست؛ بلکه یکی از پرهزینهترین مقاطع سال بهشمار میرود؛ ماهی که در آن همزمان با تأمین هزینههای جاری زندگی، خانوادهها باید خود را برای آغاز سال تحصیلی نیز آماده کنند. با نزدیکشدن به مهر، از دانشآموزان پایه اول ابتدایی تا دانشآموزان دوره متوسطه دوم، هر یک بهفراخور مقطع و نیازهای آموزشی خود فهرستی از ملزومات دارند که تهیه آنها بخش دیگری از سبد هزینه خانوار را بهخود اختصاص میدهد. در روزهای پایانی تابستان، بازار نوشتافزار و پوشاک دانشآموزی نیز حالوهوای متفاوتی پیدا میکند و خانوادهها در کنار خریدهای معمول زندگی، راهی فروشگاهها میشوند تا اقلام موردنیاز فرزندانشان را برای سال تحصیلی تهیه کنند؛ خریدهایی که از لباس فرم مدرسه، کفش و کیف آغاز میشود و تا دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، جامدادی و دیگر لوازم موردنیاز ادامه پیدا میکند. درواقع، آغاز سال تحصیلی برای خانوادههایی که یک یا چند دانشآموز دارند، بهمعنای اضافهشدن مجموعهای از هزینههای ضروری به مخارج ماهانه است. این هزینهها البته برای همه دانشآموزان یکسان نیست و بسته به مقطع تحصیلی، تعداد فرزندان، نیازهای آموزشی و همچنین امکان استفاده از برخی وسایل سال گذشته، متفاوت است؛ بااینحال، خرید اقلام اولیه مدرسه برای بسیاری از خانوادهها به یکی از دغدغههای اصلی روزهای پایانی شهریور تبدیل شده است. بررسیهای بازار در سال گذشته نیز نشان داده بود که تهیه مجموعهای از نوشتافزار و ملزومات اولیه برای یک دانشآموز میتواند هزینه قابلتوجهی به خانواده تحمیل کند. ازسویدیگر، لباس فرم مدرسه نیز یکی از اقلامی است که درآستانه مهر موردتوجه خانوادهها قرار میگیرد؛ موضوعی که امسال نیز با بحثهایی درباره قیمتگذاری، نحوه تهیه و جلوگیری از تحمیل هزینههای اضافی به خانوادهها همراه بوده. براساس اعلام اتحادیه خیاطان تهران، نرخهای مصوب دوخت روپوش مدارس برای سال تحصیلی جدید ابلاغ و بر رعایت ایننرخها تأکید شده است. بهاینترتیب، شهریور برای خانوادهها به ماهی تبدیل شده است که باید درآنمیان هزینههای روزمره زندگی و هزینههای آغاز سال تحصیلی توازن برقرار کنند؛ ماهی که در آن آمادهکردن دانشآموزان برای ورود دوباره به مدرسه، از خرید یک دفتر و مداد ساده تا تهیه لباس فرم و کیف و کفش، به بخشی جداییناپذیر از برنامه اقتصادی خانوادهها تبدیل میشود و بازار نیز در روزهای منتهی به مهر، بیشازهمیشه تحتتأثیر این تقاضای فصلی قرار میگیرد. با اعلام آموزشوپرورش مبنیبر آغاز سال تحصیلی جدید بهصورت حضوری و درحالیکه فرآیند ثبتنام دانشآموزان از مردادماه آغاز شده، اینروزها خانوادهها درآستانه بازگشایی مدارس در تکاپوی تهیه ملزومات موردنیاز فرزندان خود هستند؛ از لباس فرم و کیف و کفش گرفته تا دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، جامدادی و دهها قلم کالای دیگری که دانشآموزان طی سال تحصیلی به آنها نیاز پیدا میکنند؛ پرسش مهم اینجاست که درشرایطیکه قیمت بسیاری از اقلام نسبتبهگذشته افزایش یافته، خانوادهها تاچهاندازه توان تأمین تمام نیازهای تحصیلی فرزندان خود را دارند؟ شهریورماه برای خانوادههای دارای دانشآموز همواره یکی از ماههای پرهزینه سال محسوب میشود؛ چراکه هزینههای جاری زندگی در کنار مخارج آمادهسازی برای آغاز سال تحصیلی قرار میگیرد و خانوادهها باید در مدتزمانی کوتاه، مجموعهای از نیازهای ضروری فرزندانشان را تأمین کنند. این هزینهها برای خانوادههایی که بیش از یک دانشآموز دارند، طبیعتاً چندبرابر میشود و فشار بیشتری بر بودجه خانوار وارد میکند؛ بهویژهآنکه بسیاری از اقلام مصرفی مدرسه مانند دفتر، مداد، خودکار و کاغذ درطولسال بارها نیاز به جایگزینی دارند. وقتی از نوشتافزار صحبت میکنیم، درواقع از مجموعهای از کالاهایی سخن میگوییم که دانشآموز برای بخش قابلتوجهی از ۹ماه سال تحصیلی به آنها وابسته است. برخی اقلام مانند کیف، جامدادی یا حتی بخشی از وسایل کمکآموزشی ممکن است برای چندسال قابلاستفاده باشند، اما کالاهایی مانند دفتر، مداد نوکی، خودکار، کاغذ و برخی ملزومات آموزشی، مصرف روزانه دارند و نمیتوان آنها را صرفاً هزینهای مربوط به روزهای آغاز مدرسه دانست. ازسویدیگر، برخی کتابها و منابع آموزشی نیز هرسال متناسب با پایه و برنامه درسی تغییر میکنند و هزینه جداگانهای به خانواده تحمیل میکنند. بسیاری از این کالاها در گروه اقلام ضروری دانشآموز قرار میگیرند و خانواده درعمل نمیتواند خرید آنها را بهطورکامل حذف کند؛ ضمناینکه درطولسال تحصیلی نیز ممکن است با هزینههای پیشبینینشدهای مانند تهیه وسایل موردنیاز برای کاردستی، آزمایشهای علوم یا دیگر فعالیتهای آموزشی مواجه شود؛ هزینه آمادهسازی دانشآموز برای ورود به مدرسه صرفاً به خرید یک سبد اولیه محدود نمیشود و ممکن است درطولسال ادامه داشته باشد. در کنار نوشتافزار، لباس فرم مدرسه نیز یکیدیگر از هزینههای قابلتوجه خانوادههاست؛ هزینهای که بسته به مقطع تحصیلی، منطقه، نوع مدرسه و محل تهیه لباس تفاوت دارد. برآوردهای موجود نشان میدهد لباس فرم مدارس دولتی از حدود یکمیلیون و ۵۰۰هزارتومان آغاز میشود و دربرخیموارد تا پنجمیلیونتومان میرسد. اینرقم در مدارس غیردولتی بهمراتب بالاتر است و میتواند از ۸میلیونتومان آغاز شده و تا ۱۲میلیونتومان نیز افزایش پیدا کند. اگر هزینه اقلام مختلف نوشتافزار را درکناریکدیگر قرار دهیم، حتی بادرنظرگرفتن کالاهای عمدتاً ایرانی و در سطح قیمتی متوسط، هزینه تهیه یک سبد کامل برای یک دانشآموز میتواند به حدود ۱۰میلیونتومان نزدیک شود؛ رقمی که هنوز هزینه لباس فرم، کفش، برخی کتابها و مخارج احتمالی طول سال را نیز دربرنمیگیرد. حال اگر خانوادهای دو فرزند دانشآموز داشته باشد، تنها هزینه اولیه نوشتافزار میتواند به حدود ۲۰میلیونتومان برسد و با اضافهشدن لباس فرم، اینرقم بازهم افزایش خواهد یافت. اینشرایط، پرسش مهمی را پیشروی خانوادهها و مسئولان قرار میدهد؛ آیا افزایش هزینههای بازگشایی مدارس با توان اقتصادی خانوارها تناسب دارد و خانوادهای که دو یا چند فرزند دانشآموز دارد، چگونه باید میان تأمین نیازهای تحصیلی فرزندان و سایر هزینههای ضروری زندگی تعادل برقرار کند؟ موضوعی که در روزهای منتهی به مهر، بیش از هر زمان دیگری خود را در سبد خرید خانوادهها و بازار نوشتافزار نشان میدهد. حالا که شمارش معکوس برای آغاز سال تحصیلی شروع شده و خانوادهها ناچارند در فاصلهای کوتاه، هزینههای مربوط به بازگشایی مدارس را تأمین کنند، مسئله فقط گرانبودن یک دفتر یا یک کولهپشتی نیست؛ مجموع هزینههایی است که آرامآرام روی دوش خانواده قرار میگیرد و میتواند بخش قابلتوجهی از درآمد یکماه یا حتی بیشتر خانوار را بهخود اختصاص دهد.