اتاق مشاوره
ز تختهسیاه تا صفحه گوشی؛ دوگانگی معلمبلاگری!
معلمبلاگری میتواند موجب کاهش کیفیت آموزش و آسیبرسانی به حریم خصوصی کودکان شود، استفاده ابزاری از کودکان در فضای مجازی آنها را درمعرض استرس و تنشهای روانی قرار میدهد و ایننوع فعالیت، حقوق کودکان را نقض میکند و پیامد منفی برای آینده آنها بهدنبال خواهد داشت. بهگزارش ایمنا؛ معلمبلاگری پدیدهایست که در سالهای اخیر با گسترش فضای مجازی و شبکههای اجتماعی رواج پیدا کرده است، این پدیده علاوهبر کاهش کیفیت آموزش به نقض حقوق کودکان نیز منجر میشود و معلمانی که بهجای تمرکز بر آموزش و تربیت دانشآموزان بهدنبال جذب دنبالکننده و کسبدرآمد ازطریق انتشار تصاویر و ویدئوهای دانشآموزان بوده، حریم خصوصی و امنیت روانی بچهها را بهخطر میاندازند.
در دنیای امروز، رسانههای اجتماعی و بلاگها به ابزاری قدرتمند برای انتقال اطلاعات و تجربیات تبدیل شدهاند، معلمان نیز بهعنوان افرادیکه مسئولیت تربیت نسلهای آینده را برعهده دارند، به این فضاها وارد شده و با ایجاد محتوای آموزشی و تجربی، سعی در انتقال دانش و تجربیات خود دارند، بااینحال معلمبلاگری نیز میتواند آسیبهایی را بههمراه داشته باشد که به تربیت و آموزش دانشآموزان آسیب میزند. یکی از آسیبهای اصلی معلمبلاگری، ناهماهنگی در محتوا است، یعنی امکان دارد معلمان درتلاش برای جلبتوجه و افزایش دنبالکنندگان خود، اقدام به تولید محتوایی کنند که با استانداردهای آموزشی یا محتوای درسی همخوانی ندارد، اینموضوع میتواند موجب سردرگمی دانشآموزان شده و آنها را از مسیر صحیح یادگیری منحرف کند بهویژه در زمینههایی همچون علوم و ریاضیات، ناهماهنگی در اطلاعات میتواند به فهم نادرست و ایجاد پایههای علمی ضعیف منجر شود. معلمانی که به بلاگری روی میآورند، ممکن است تحتفشار قرار گیرند تا همیشه محتوای جدید و جذاب تولید کنند، این فشار میتواند بر کیفیت تدریس و توجه آنها به دانشآموزان تأثیر منفی بگذارد و درواقع، تمرکز بر تولید محتوا بهجای تمرکز بر یادگیری و تربیت صحیح دانشآموزان میتواند به کاهش کیفیت آموزش منجر شود، همچنین معلمان بلاگر ممکن است بهدلیل برخوردارنبودن از تخصص کافی در زمینههای خاص، اشتباهات آموزشی را در محتوای خود منتشر کنند، این اشتباهات میتوانند به دانشآموزان آسیب برسانند و موجب ایجاد تصورات نادرست درمورد موضوعات مختلف شوند؛ مثلاً معرفی روشهای نادرست یا غیرعلمی در تدریس میتواند به یادگیری نادرست و اعتمادبهنفس نداشتن دانشآموزان منجر شود. روحالله مؤمننسب (دبیرکل جبهه انقلاب اسلامی در فضای مجازی) میگوید: معلمبلاگر به معلمی اطلاق میشود که بهجای تمرکز بر آموزش، بهدنبال کسب شهرت و دیدهشدن ازطریق سوءاستفاده از دانشآموزان است و این رفتار نهتنها بر مسئولیتهای معلمی تأثیر منفی میگذارد، بلکه بر دانشآموزان نیز تأثیرات منفی دارد و معلم بهعنوان الگوی فراگیران موجب میشود، آنها نیز برای شهرت و کسبدرآمد اینراه را درپیش گیرند و این رفتار معلم را الگو قرار دهند که درواقع جنبهای از آموزش عملی غیراخلاقی است. وی بابیاناینکه حفظ حریم خصوصی دانشآموزان در فضای مجازی بسیارمهم است، میافزاید: زمانیکه تصاویر دانشآموزان بدون اجازه آنها در فضای مجازی منتشر میشود، ایناقدام نقض حریم خصوصی آنها محسوب میشود و در بعضی کشورها اگر والدین تصاویر فرزندان خود را بدون اجازه منتشر کنند، دولت ممکن است با آنها برخورد قضائی کند و حتی بهعنوان والدین بدسرپرست معرفی شوند و اینمسئله نشاندهنده اهمیت حفظ حریم خصوصی و احترام به حقوق دانشآموزان حقوق دانشآموزان زیرپا گذاشته نشود. وی ادامه میدهد: از آسیبهای معلمبلاگری بر دانشآموزان میتوان به محرومیت از درس و تحصیل و آموزش نادرست اشاره کرد، همچنین این دانشآموزان موردسوءاستفاده معلم قرار میگیرند که اینامر میتواند به آسیبهای روانی منجر شود و ازطرفی این دانشآموزان الگوگیری صحیحی برای تربیت نخواهند داشت و نمیتوانند اعتراض خود را بهدرستی بیان کنند که اینموضوع موجب ایجاد عقدههای درونی در آنها میشود. مؤمن نسب بیان میکند: فعالیت ناصحیح و غیرمفید دانشآموزان در فضای مجازی با هدف دیدهشدن یا کسبدرآمد، چالشهای روانی برای آنها ایجاد میکند و ضروری است که با معلمبلاگرها برخورد جدی و حقوق دانشآموزان پیگیری شود، مجازات این معلمان باید توسط آموزشوپرورش و قوه قضائیه پیگیری و پرونده آنها منتقل شود تا سازمانهای مربوطه وارد عمل شود و حتی مجلس باید قانونگذاری کند تا ازطریق قانون بتوان جلوی این رفتارها ایستاد، همچنین صداوسیما باید مردم را نسبت به آثار منفی معلمبلاگرها آگاه و این رفتار را بهعنوان رفتاری ضدارزش معرفی کند. زینب شجاعیان (پژوهشگر و نویسنده حوزه رسانه) درباره استفاده ابزاری از کودکان در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی به خبرنگار ایمنا میگوید: استفاده ابزاری از کودکان در فضای مجازی به شخصیت و رشد طبیعی آنها آسیب میزند و آنها را درمعرض استرس و تنشهای روانی قرار داده و ایننوع بهرهکشی نهتنها حقوق کودکان را نقض میکند، که میتواند پیامدهای جبرانناپذیر برای آینده آنها بهدنبال داشته باشد. وی بااشارهبهاینکه فعالیت معلمان بهعنوان بلاگر فضای مجازی میتواند پیامدهای منفی جدی برای دانشآموزان بههمراه داشته باشد، میافزاید: این فعالیتها ممکن است به نقض حریم خصوصی دانشآموزان منجر شود و تمرکز معلمان را از وظایف آموزشی منحرف کند و ازطرفی استفاده از تصاویر و اطلاعات دانشآموزان بدون رضایت آنها میتواند به مشکلات حقوقی و روانی منجر شود که اینروند نهتنها میتواند کیفیت آموزشوپرورش دانشآموزان را کاهش دهد، بلکه ممکن است موجب افزایش نارضایتی در میان دانشآموزان و والدین آنها شود. این دانشجوی دکتری علوم ارتباطات اجتماعی ادامه میدهد: امروزه فناوری و شبکههای اجتماعی بهسرعت درحالگسترش هستند و معلمان باید با دقت بیشتری به فعالیتهای آنلاین خود بپردازند و هرگونه اشتباه دراینزمینه میتواند پیامدهای جبرانناپذیر داشته باشد، بنابراین ضروری است معلمان با رعایت اصول اخلاقی و حرفهای، از هر فعالیتی که ممکن است به حریم خصوصی دانشآموزان آسیب برساند، خودداری کنند. شجاعیان بابیاناینکه رضایت والدین در نشر تصاویر دانشآموزان ضروری است، میگوید: معلمان باید به اهمیت رضایت دانشآموزان و والدین آنها در استفاده از تصاویر و اطلاعات شخصی پی ببرند و احترام به حقوق دانشآموزان و حفظ حریم خصوصی آنها باید در اولویت قرار گیرد و توجه به ایننکات میتواند به بهبود کیفیت آموزش، پرورش و افزایش رضایت دانشآموزان و والدین کمک کند.