چشم‌انداز
راه‌اندازی «گوگل‌ارث» ایرانی
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران از آماده‌سازی سامانه «ایران‌زمین» خبر داد و گفت: این سامانه که به‌عنوان نسخه ایرانی گوگل‌ارث توسعه یافته، مراحل تست را پشت‌سر می‌گذارد و به‌زودی در دو بخش عمومی و تجاری رونمایی و عملیاتی خواهد شد. نشست خبری «نادر مکاری» با حضور جمعی از خبرنگاران برگزار شد.
سرپرست پژوهشگاه فضایی بااشاره‌به شعار امسال هفته جهانی فضا باعنوان «انقلاب ماهواره‌برها» گفت: این شعار بیش‌ازآنکه صرفاً یک شعار فناورانه باشد، با هدف فراهم‌کردن دسترسی آسان، ارزان و اقتصادی به فضا انتخاب شده است تا امکان ایجاد منظومه‌های ماهواره‌ای و ارائه مستمر و دقیق خدمات فضاپایه به صنایع مختلف فراهم شود. به‌گزارش عاطفه غریبی (فارس)؛ مکاری در نشست خبری امروز خود بااشاره‌به روندهای جدید فناوری فضایی در جهان گفت: با رصد فناوری‌های روز دنیا مشاهده می‌کنیم که نسل جدید پرتابگرها به‌سمت استفاده از سوخت‌های ارزان‌تر و مأموریت‌های تکرارپذیر حرکت کرده‌اند و توسعه فناوری نیز بیش‌ازگذشته برمبنای اقتصاد و ارائه خدمات به صنایع مختلف دنبال می‌شود. وی افزود: شعار «انقلاب ماهواره‌برها» صرفاً به پرتابگرها محدود نمی‌شود و موضوعاتی مانند بلوک‌های انتقال مداری را نیز دربرمی‌گیرد؛ چراکه برای انتقال ماهواره‌ها از مدارهای پایین به مدارهای بالاتر، به این فناوری‌ها نیاز داریم. معاون وزیر ارتباطات بابیان‌اینکه «اقتصاد فضا» به بخش مهمی از اقتصاد دیجیتال و اقتصاد کشورها تبدیل شده است، گفت: در پژوهشگاه فضایی ایران نیز درراستای این‌رویکرد، چند پروژه مهم درحال‌پیگیری است که یکی‌ازآن‌ها پروژه سری «سامان» است. این‌پروژه که از گذشته در پژوهشگاه آغاز شده بود، امسال با رویکرد جدیدی ادامه پیدا می‌کند. وی ادامه داد: علاوه‌بر سوخت جامد، فعالیت روی سوخت مایع نیز در پروژه‌های ماهواره‌های سامان آغاز شده است. وی یکی‌دیگر از مسائل مهم در اقتصاد فضا را هزینه بالای شکست مأموریت‌های فضایی دانست و گفت: پرتابگرها و ماهواره‌ها با هزینه‌های قابل‌توجه ساخته می‌شوند و درصورت شکست یک مأموریت، هزینه هنگفتی به دولت‌ها تحمیل می‌شود؛ بنابراین کاهش احتمال شکست مأموریت‌ها اهمیت زیادی دارد. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران از طراحی و ساخت دو نرم‌افزار شبیه‌ساز سه‌بعدی در این پژوهشگاه برای کاهش احتمال شکست مأموریت‌های فضایی خبر داد و توضیح داد: این دو نرم‌افزار امکان ارزیابی عملکرد ماهواره پیش از پرتاب را فراهم می‌کنند و برخی آزمون‌هایی که انجام آن‌ها در فضا امکان‌پذیر نیست، می‌تواند پیش از پرتاب روی زمین انجام شود. مکاری افزود: انواع شرایطی که ممکن است برای ماهواره در فضا رخ دهد، بااستفاده‌از این دو نرم‌افزار روی زمین شبیه‌سازی می‌شود تا عملکرد سامانه پیش از پرتاب موردارزیابی قرار گیرد. وی بااشاره‌به کاربرد این نرم‌افزارها پس از پرتاب نیز گفت: این شبیه‌سازها پس از پرتاب هم به‌عنوان ابزار کمکی دراختیار مرکز کنترل مأموریت قرار می‌گیرند و به اپراتورها کمک می‌کنند درک سریع‌تری از شرایطی که برای ماهواره در فضا رخ می‌دهد داشته باشند. مکاری اظهار کرد: هدف از این تغییر رویکرد آن‌است‌که فناوری فضایی درپاسخ‌به نیازهای دستگاه‌های مختلف توسعه پیدا کند و صنعت فضایی بتواند نیازهای بهره‌برداران و دستگاه‌های اجرایی را پاسخ دهد. وی افزود: دراین‌دوره، مشارکت‌های متعددی با دستگاه‌های اجرایی شکل گرفته و تفاهم‌نامه‌های مختلفی با بخش‌هایی که از خدمات فضایی استفاده می‌کنند، به‌امضا رسیده است. نیز درحال‌تعامل برای توسعه ماهواره‌های اختصاصی هستیم تا بهره‌برداران بتوانند همانند تجربه سایر کشورها از ظرفیت این ماهواره‌ها استفاده کنند. مکاری بااشاره‌به اقدامات پژوهشگاه فضایی در حوزه اقتصاد فضا گفت: یکی از اقدامات مهم، یکپارچه‌سازی سامانه‌های کاربردی در قالب یک پلتفرم واحد باعنوان «راز؛ رصد اطلاعات زمین» است. دراین‌پلتفرم، دستاوردها و فعالیت‌های پژوهشگاه در حوزه سنجش‌ازدور که حاصل سال‌ها فعالیت متخصصان این‌مجموعه است، تجمیع شده است. وی ادامه داد: انواع داده‌های سنجش‌ازدور، ازجمله داده‌های اپتیکی و راداری، دراین‌پلتفرم قابل‌استفاده است و ابزارهای پردازشی مختلفی مانند ابرتفکیک‌پذیری، ارتو، موزاییک و پارسل‌بندی نیز در آن پیش‌بینی شده است. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران یکی از ویژگی‌های مهم پلتفرم «راز» را ایجاد بستر برای فعالیت پژوهشگران و دانشگاهیان عنوان کرد و گفت: پژوهشگران و دانشگاهیان می‌توانند الگوریتم‌های هوش مصنوعی خود را دراین‌پلتفرم توسعه دهند و به انواع داده‌های موردنیاز دسترسی داشته باشند. مکاری تأکید کرد: این پلتفرم می‌تواند یکی از زیرساخت‌های مهم برای شکل‌گیری اقتصاد فضا در کشور باشد، البته تنها اقدام پژوهشگاه دراین‌حوزه نیست. وی از طراحی و توسعه سامانه دیگری باعنوان «ایران‌زمین» نیز خبر داد و گفت: این سامانه یک «گوگل‌ارث ایرانی» است؛ جای چنین سامانه‌ای در کشور خالی بود و دربرخی‌مواقع دسترسی به نمونه‌های خارجی نیز با محدودیت مواجه می‌شد. توسعه ایران‌زمین یکی از تغییرات مهمی است که در پژوهشگاه فضایی شکل گرفته است. معاون وزیر ارتباطات همچنین از آغاز پروژه‌ای جدید باعنوان «سکوی هوشمند اقتصاد فضا» خبر داد و گفت: هدف آن، انجام تحلیل‌های اقتصادی برای صنعت فضایی در قالب یک پلتفرم هوشمند است.