گالری
نمایشگاه «درنگ در لایهها»؛ خوانش انتقادی از نگاه عکاسانه
در مجموعه عکسهای «محمد بویری»، ارزش تصویر را نمیتوان صرفاً در ثبت یک منظره یا بازنمایی زیباییهای طبیعی جستوجو کرد؛ مسئله اصلی، چگونگی تبدیل مشاهده به تجربه بصری و دعوت مخاطب به مکث در برابر جزئیاتیست که در نگاه شتابزده نادیده میمانند. عنوان «درنگ در لایهها» نیز بر همین امکان تأکید دارد: عبور از سطح نخست تصویر و جستوجوی معنا در نسبت میان عناصر، بافتها، رنگها و سکوت بصری. ازمنظر نقد عکاسی، یکی از معیارهای ارزیابی چنین مجموعهای، چگونگی سازماندهی عناصر در قاب است. عکس، زمانی از ثبت ساده یک موضوع فراتر میرود که ترکیببندی، زاویه دید و نسبت میان فضای خالی و بخشهای پرجزئیات، مسیر نگاه مخاطب را هدایت کنند؛ بیآنکه همهچیز را بهشکلی مستقیم و توضیحی دراختیار او بگذارند. دراینرویکرد، جزئیات صرفاً موضوع عکس نیستند؛ بلکه در شکلگیری معنا نقش دارند. رنگ نیز دراینمجموعه میتواند فراتر از کارکرد زیباییشناختی خود موردتوجه قرار گیرد. اهمیت رنگ در عکاسی، زمانی آشکار میشود که رابطه آن با بافت، نور و ساختار تصویر بررسی شود. رنگهای چشمگیر، اگر به جذابیت اولیه محدود بمانند، ممکن است عکس را به منظرهای تماشایی اما زودگذر تبدیل کنند؛ درمقابل، هنگامیکه در خدمت ترکیببندی و بیان بصری قرار میگیرند، امکان خوانش دوباره تصویر را فراهم میآورند. همین مرز میان زیبایی صرف و بیان عکاسانه، یکی از معیارهای مهم برای ارزیابی مجموعه است. وجه دیگر این آثار، نسبت میان ثبت واقعیت و مداخله نگاه عکاس است. دوربین واقعیت را بیواسطه منتقل نمیکند؛ انتخاب قاب، فاصله از سوژه، زمان ثبت و حذف یا برجستهکردن عناصر، همگی در شکلگیری روایت تصویری مؤثرند؛ بنابراین، پرسش اصلی درباره عکسها تنها ایننیستکه چهچیزی را نشان میدهند؛ این است: چگونه دیدن آنرا به تجربه متفاوتی تبدیل میکنند. ازاینمنظر، «درنگ در لایهها» فرصتی برای بررسی شیوه مواجهه عکاس با جزئیات و ظرفیتهای بیانی تصویر است؛ مجموعهای که ارزیابی نهایی آن به مشاهده عکسها درکناریکدیگر، سنجش پیوستگی بصری و بررسی کیفیت فنی و ترکیببندی هر اثر وابسته است. نمایشگاه عکس «درنگ در لایهها» در تاریخ ۲۸ مهرماه ۱۴۰۵ در گالری «آویسنیت (یزد)» برگزار خواهد شد. «محمد بویری» (متولد ۱۳۶۲)؛ عکاس، نویسنده و منتقد هنرهای تجسمیست که فعالیتهای رسانهای و فرهنگی خود را از سال ۱۳۷۸ آغاز کرده است.