پسماندهای الکترونیکی؛ تأکید بر بازیافت تجهیزات فرسوده
نتایج تحقیقات نشان داد: زباله‌های الکترونیکی در سال‌های اخیر به رکورد جهانی رسیده‌اند؛ اما بخش قابل‌توجهی از آن‌ها هنوز رسماً جمع‌آوری، استفاده مجدد یا بازیافت نمی‌شوند. به‌گزارش ایسنا؛ «روز جهانی زباله‌های الکترونیکی» تعمیر، بازاستفاده و بازیافت محصولات الکترونیکی را به‌جای دورانداختن آن‌ها ترویج می‌دهد و ۱۴ اکتبر با هدف افزایش آگاهی درباره حجم فزاینده زباله‌های الکترونیکی و ضرورت جمع‌آوری و بازیافت اصولی آن‌ها برگزار می‌شود. زباله‌های الکترونیکی به‌دلیل سرعت بالای نوآوری‌های فناورانه و کاهش طول عمر محصولات، سریع‌ترین نرخ رشد را در میان جریان‌های پسماند جامد در جهان دارند. هرساله، تلفن‌ها را عوض می‌کنیم، لپ‌تاپ‌ها را ارتقا می‌دهیم یا با دستگاه‌هایی که کار نمی‌کنند خداحافظی می‌کنیم و آنچه ندرتاً می‌بینیم این‌است‌که بعدها چه اتفاقی می‌افتد. زباله‌های الکترونیکی (تجهیزات الکترونیکی و الکتریکی دور‌ریخته‌شده) از سریع‌ترین جریان‌های زباله در سراسر جهان است و مدیریت صحیح آن می‌تواند به‌معنای تفاوت بین تهدید زیست‌محیطی و فرصت چرخه‌ای باشد. براساس نتایج گزارش‌های منتشرشده؛ زباله‌های الکترونیکی باعث می‌شوند که مواد ارزشمند بسیاری از بین بروند و دفن غیراصولی آن‌ها خطرات سلامتی و زیست‌محیطی را افزایش می‌دهد. زباله‌های الکترونیکی می‌توانند فلزات سمی و مواد خطرناک (سرب، جیوه، مواد ضدحریق) را هنگام برچیدن یا سوزاندن نامناسب آزاد کنند. این‌امر به آلودگی هوا، خاک و آب منجر می‌شود و خطرات جدی برای سلامتی کارگرانی ایجاد می‌کند که بدون محافظت با زباله‌ها کار می‌کنند. گزارش پایش جهانی زباله‌های الکترونیکی سازمان ملل متحد برآورد کرد: سالانه بیش از ۶۲میلیون‌تن زباله الکترونیکی در جهان تولید می‌شود و پیش‌بینی می‌شود این‌رقم تا ۲۰۳۰ به بیش از ۸۲میلیون‌تن افزایش یابد که حدود ۲۰میلیون‌تن بیشتر از میزان آن در ۲۰۲۲ است. بااین‌حال، فقط حدود ۲۳درصد از این پسماندها رسماً جمع‌آوری و به‌درستی بازیافت می‌شوند به‌این‌معناکه حدود ۴۸میلیون‌تن زباله الکترونیکی خارج از کانال‌های رسمی و ثبت‌شده بازیافت مانده است. اگرچه ممکن است برخی از این تجهیزات مجدداً استفاده، انبار یا ازطریق کانال‌های غیررسمی مدیریت شوند و بلافاصله دور ریخته نشوند اما این شکاف آماری نشان می‌دهد: چه حجم عظیمی از مواد الکترونیکی خارج از سیستم بازیابی ثبت‌شده می‌ماند. این مناسبت ایجاد شده تا توجه عمومی را به پیامدهای زیست‌محیطی دورریختن غیراصولی تجهیزات الکترونیکی جلب کند. کارشناسان بر ضرورت تحویل تجهیزات الکترونیکی مستعمل به مراکز مجاز بازیافت تأکید دارند. جداسازی باتری‌های قابل جداسازی و خودداری از انداختن زباله‌های الکترونیکی در سطل‌های زباله معمولی ازجمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش آلودگی محیط‌زیست و حفظ منابع‌طبیعی کمک کند. هدف اصلی برگزاری این مناسبت، ترویج بازیافت اصولی و حرکت به‌سوی اقتصاد چرخشی است که در آن تجهیزات فرسوده به‌جای تبدیل‌شدن به زباله، به منبعی برای تأمین مواداولیه و تولید محصولات جدید تبدیل می‌شوند. نتایج نشان داد: با بازیافت کابل‌ها و سایر لوازم برقی قدیمی به‌جای انبارکردن آن‌ها، می‌توان مواد ارزشمندی مانند مس موجود در این وسایل را بازیابی و در تولید محصولات جدیدی همچون تلفن‌همراه، لپ‌تاپ، ساعت هوشمند، تجهیزات انرژی پاک و حتی تجهیزات پزشکی به‌کار گرفت. طبق گزارش «اتاق‌های بازرگانی بیرمنگام بزرگ»؛ کمپین «روز جهانی زباله‌های الکترونیکی» در سال‌جاری بر «فناوری سریع» تمرکز دارد یعنی حجم فزاینده‌ای از اقلام الکتریکی و الکترونیکی ارزان‌قیمت که خریداری، استفاده و دور ریخته می‌شوند. مدیریت مؤثر زباله‌های الکترونیکی نیازمند مشارکت همه‌جانبه در تمام مراحل چرخه عمر محصول، از تولیدکننده تا مصرف‌کننده نهایی است. به‌گزارش دیلی میرر؛ توجه به این‌روز ازآنجاکه کشورها درحال‌گسترش دیجیتالی‌شدن در بخش عمومی، آموزش و سایر حوزه‌های کلیدی هستند و نیاز به دفع و بازیافت مسئولانه تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی دور‌ریخته‌شده را افزایش می‌دهد اهمیت بسیار دارد. طبق گزارش‌ها؛ جمع‌آوری مسئولانه، استفاده مجدد و بازیافت علمی زباله‌های الکترونیکی می‌تواند ضمن کاهش خطرات زیست‌محیطی و ایجاد فرصت‌هایی برای فعالیت‌های اقتصادی پایدار، از اهداف گسترده‌تر کشورها درزمینه اقتصاد سبز و هدف این‌کشور برای دستیابی به آلایندگی خالص صفر کربن تا ۲۰۵۰، پشتیبانی کند. فناوری سریع همچنین خطراتی را به‌همراه دارد که فراتر از ازدست‌دادن مواد قابل‌بازیابی است. بسیاری از این‌دستگاه‌ها حاوی باتری‌های لیتیوم یونی هستند که می‌توانند درصورت خردشدن یا سوراخ‌شدن در وسایل‌نقلیه جمع‌آوری زباله عمومی یا در مراکز زباله باعث آتش‌سوزی شوند بنابراین، دورانداختن لوازم الکترونیکی ارزان و زودمصرف در سطل زباله معمولی، فقط به‌معنای ازدست‌رفتن فرصت بازیافت نیست بلکه به افزایش خطرات ایمنی برای کارگران بخش پسماند و زیرساخت‌ها در سراسر جهان نیز دامن می‌زند. براساس گزارش وی‌فروم؛ لوازم الکترونیکی ارزان و زودمصرف، نقطه کور دنیای پسماندهای الکترونیکی هستند. این‌محصولات معمولاً به‌عنوان اقلام الکترونیکی که نیازمند دفع مسئولانه هستند، شناخته نمی‌شوند.