از دوبی تا دوحه؛ تداوم سایه ناامنی بر خاورمیانه
صنعت گردشگری خاورمیانه در اکتبر ۲۰۲۶ با موج تازه از چالش‌های امنیتی و هوانوردی روبه‌رو شده است. به‌گزارش ایسنا؛ حملات موشکی و تهدید علیه فرودگاه‌های عربستان سعودی، لغو پروازهای بین‌المللی، تیراندازی در اردن و تشدید هشدارهای رسمی سفر بر اعتماد گردشگران برای رفتن به این‌کشورها تأثیر گذاشته. وب‌سایت «ای‌توربونیوز» در گزارش تحلیلی به پیامدهای عملی این تحولات برای شرکت‌های هواپیمایی، هتل‌ها، مسافران و کارکنان صنعت گردشگری پرداخته است. خاورمیانه همچنان پذیرای کسب‌وکارها و گردشگران است اما آیا مسافران هنوز می‌توانند به آنجا سفر کنند؟ هتل‌های دبی همچنان فعال‌اند، دوحه به استقبال بازدیدکنندگان ادامه می‌دهد و عربستان سعودی میلیاردهادلار در صنعت گردشگری سرمایه‌گذاری می‌کند. بااین‌حال، شرایط فرودگاه‌ها هشدارآمیز و ناامن اعلام می‌شود، شرکت‌های هواپیمایی پروازها را لغو می‌کنند و تیراندازی در اردن پرسش‌های تازه‌ای را درباره امنیت گردشگران به‌وجود آورده. برای شرکت‌های هواپیمایی، هتل‌ها، برگزارکنندگان تور و سرمایه‌گذاران در مقاصد گردشگری، چالش صرفاً به موضوع امنیت محدود نمی‌شود. صنعتی که بر اعتماد و دسترسی قابل‌پیش‌بینی استوار است، چگونه می‌تواند فعالیت کند، درحالی‌که درگیری منطقه‌ای قادرند ظرف چندساعت مسیرهای سفر را مختل کنند؟ عربستان روشن‌ترین نمونه از تعارض میان توسعه گردشگری و ناامنی منطقه‌ای است. برنامه «چشم‌انداز ۲۰۳۰» این‌کشور، گردشگری را به یکی از محورهای اصلی تنوع‌بخشی اقتصادی تبدیل کرده. توسعه مجموعه‌های بزرگ تفریحی، جاذبه‌های فرهنگی، رویدادهای بین‌المللی و سرمایه‌گذاری در صنعت هتلداری قرار است وابستگی عربستان به نفت را کاهش دهد و آن‌را به مقصدی جهانی برای گردشگران تبدیل کند اما تحولات امنیتی اکتبر، محدودیت‌های بلندپروازانه‌ترین راهبردهای گردشگری را آشکار کرده‌اند. درپی حمله به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض در ۱۰ اکتبر، بریتانیا به شهروندان خود توصیه کرده از تمام سفرهای غیرضروری به بیشتر مناطق عربستان سعودی خودداری کنند و به مناطق نزدیک مرز یمن نیز اصلاً سفر نکنند. استرالیا نیز در به‌روزرسانی ۲۳ اکتبر، علیه تمام سفرها به عربستان؛ ازجمله سفرهای مذهبی هشدار داده. شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی درواکنش‌به این‌وضعیت، پروازهای خود را لغو کرده یا مسیرهایی را به‌حالت تعلیق درآورده‌اند. حتی پس از ازسرگیری فعالیت فرودگاه ریاض، پروازهای بین‌المللی همچنان با اختلال روبه‌رو بوده‌اند. پیامدهای این‌وضعیت فراتر از کاهش درآمد شرکت‌های هواپیمایی است. صنعت گردشگری اردن هم با چالشی متفاوت، اما به‌همان‌اندازه نگران‌کننده روبه‌روست. در ۲۳ اکتبر، تیراندازی در کلیسایی در استان کَرَک به صدور هشدار امنیتی رسمی منجر شد. دولت‌های بریتانیا و کانادا توصیه‌های سفر خود را به‌روزرسانی کرده‌اند و کانادا از تلفات و ادامه عملیات برای یافتن عاملان این حادثه خبر داد. امارات دهه‌ها تلاش کرده خود را به‌عنوان یکی از قابل‌اعتمادترین مراکز هوانوردی، هتلداری و تجارت در جهان تثبیت کند. دبی و ابوظبی تنها مقصد گردشگری نیستند؛ این دو شهر نقاط اتصال مهمی میان اروپا، آسیا، آفریقا و قاره آمریکا به‌شمار می‌روند. همین موقعیت، امارات را به‌ویژه برابر اختلال در حریم هوایی منطقه آسیب‌پذیر می‌کند. وزارت امور خارجه آمریکا در هشدار ۲۳ اکتبر خود، سطح هشدار سفر به امارات را همچنان در سطح 3 یعنی «در سفر تجدیدنظر کنید»، نگه داشته. خبرگزاری رویترز در ۲۰ اکتبر گزارش داد که شرکت هواپیمایی ایرفرانس/کی‌ال‌ام تعلیق پروازهای دبی را تا ۳۱ اکتبر تمدید کرده است. قطر نیز جایگاه خود را به‌عنوان میانجی دیپلماتیک تأثیرگذار و قطب هوانوردی بین‌المللی تثبیت کرده. راهبرد گردشگری این‌کشور بر فرودگاه بین‌المللی دوحه، شرکت هواپیمایی قطر ایرویز، رویدادهای بزرگ، موزه‌ها، هتل‌ها و سفرهای تجاری تکیه دارد. بااین‌حال، موقعیت قطر، این‌کشور را از خطرهای نظامی منطقه ایمن نگه نداشته. وزارت امور خارجه آمریکا در هشدار ۲۳ اکتبر خود، سطح هشدار سفر به قطر را به‌دلیل خطر درگیری، همچنان در سطح 3 نگه داشته. این وزارتخانه هشدار داده است که خصومت‌های مرتبط با حوثی‌ها و عربستان ممکن است به مناطق فراتر از محدوده مستقیم درگیری گسترش یابد. ارتباطات بین‌المللی قطر هم‌زمان مزیت و نقطه آسیب‌پذیری است. مسافران ممکن است از دوحه به‌عنوان مرکز ترانزیت استفاده کنند اما شرکت‌های هواپیمایی و مسافران باید احتمال اختلال در کل منطقه را ارزیابی کنند.