زنگ خطر
تهدید امنیتی در کمین زیرساخت‌های دیجیتال جهان
زبان برنامه‌نویسی پی‌اچ‌پی که توسط برنامه‌نویسی وب استفاده می‌شود، به‌شکلی فزاینده درمعرض تهدید حملات سایبری قرار دارد که از قابلیت‌های هوش مصنوعی بهره می‌برند. به‌گزارش ایسنا؛ پس‌ازآنکه یک بنیاد برنامه‌نویسی غیرانتفاعی، نقص‌های امنیتی حیاتی را که می‌تواند به هکرها اجازه نفوذ به سیستم‌ها را بدهد، شناسایی کرد، اوایل اکتبر مقامات در کل جهان از مدیران وب‌سایت‌ها خواستند به‌روزرسانی‌های اضطراری را اجرا کنند. وب‌سایت‌های دولتی و شرکتی برای مدت کوتاهی آفلاین شدند تا آسیب‌پذیری‌هایی که به‌نام Shell2PHP شناخته می‌شوند و توسط متخصصان مستقل امنیت سایبری بااستفاده‌از هوش مصنوعی کشف شده بودند را وصله کنند. این آسیب‌پذیری‌ها بیش از یک‌دهه در کد پی‌اچ‌پی که زبان برنامه‌نویسی وب متن‌باز پرکاربردی است، وجود داشتند. بااین‌حال، موردتوجه قرار نگرفته بودند؛ زیرا بهره‌برداری از آن‌ها بدون استفاده از هوش مصنوعی پیشرفته برای انسان‌ها بسیارپیچیده بود.
متخصصان امنیت سایبری و کسانی‌که نرم‌افزارهای مهم را نگهداری می‌کنند، می‌گویند Shell2PHP می‌تواند اولین‌مورد از سیل نقص‌های امنیتی باشد که توسط هوش مصنوعی نوظهور آشکار می‌شود. آن‌ها می‌گویند بخش عمده‌ای از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های دیجیتال جهان توسط داوطلبانی نگهداری می‌شود که اغلب فاقد منابع و زمان برای پاسخگویی به تهدیدهای تازه‌کشف‌شده هستند. پیتر اسلاتری (دانشمند تحقیقاتی در گروه «فیوچرتِک» دانشگاه ام‌آی‌تی) که نحوه برخورد متخصصان امنیت سایبری با فناوری جدید را بررسی می‌کند و حوادث دنیای واقعی مربوط به هوش مصنوعی را ردیابی می‌کند، گفت: «افراد زیادی در جامعه ایمنی هوش مصنوعی گفته‌اند که این یکی از اولین حوزه‌هایی است که تأثیر مضر هوش مصنوعی را در آن مشاهده خواهیم کرد». پی‌اچ‌پی در سال ۱۹۹۵ و زمانی‌که راسموس لردورف (برنامه‌نویس دانمارکی-کانادایی) به‌دنبال ردیابی تعداد افرادی بود که از رزومه آنلاین او بازدید کردند، آغازبه‌کار کرد. باگذشت‌زمان، افراد دیگری در سراسر جهان نرم‌افزار لردورف را بهبود بخشیدند و محبوبیت آن افزایش یافت. همانند سایر پروژه‌های کدنویسی متن‌باز، هرکسی می‌توانست پیشرفت‌ها را دانلود، اصلاح و به‌اشتراک بگذارد. وب‌سایت‌هایی مانند فیس‌بوک و ویکی‌پدیا بااستفاده‌از پی‌اچ‌پی ساخته شده‌اند که حدود ۷۰درصد از وب‌سایت‌های جهان را اجرا می‌کند. در سال ۲۰۲۱، یک سازمان غیرانتفاعی اختصاصی به‌نام بنیاد پی‌اچ‌پی برای هماهنگی توسعه راه‌اندازی شد. این بنیاد مانند بسیاری از بنیادهای دیگر که نرم‌افزارهای متن‌باز را نگهداری می‌کنند، با بودجه‌ای ناچیز فعالیت می‌کند. بیشتر زیرساخت‌های دیجیتالی که مصرف‌کنندگان استفاده می‌کنند، توسط نرم‌افزار متن‌باز پشتیبانی می‌شوند. مرورگر موزیلا فایرفاکس، همانند زبان‌هایی مانند پرل، پایتون و جاوا اسکریپت، متن‌باز است. نرم‌افزاری که به یک رایانه اجازه می‌دهد با دیگران در اینترنت ارتباط برقرار کند، اغلب متن‌باز است و بسیاری سرورها از محصولاتی مانند «آپاچی اچ‌تی‌تی‌پی سرور» که توسط بنیاد نرم‌افزار آپاچی نگهداری می‌شود، استفاده می‌کنند. آماندا براک (مدیرعامل سازمان غیرانتفاعی «اوپن یوکی» که از نرم‌افزارهای متن‌باز پشتیبانی می‌کند) گفت: «جهان امروز، ازجمله فروشندگان نرم‌افزار اختصاصی، برای زیرساخت دیجیتال خود به نرم‌افزار متن‌باز متکی است». بزرگ‌ترین شرکت‌های جهان، مانند متا، گوگل، اپن‌ای‌آی و آنتروپیک، به این زیرساخت متن‌باز ساخته‌شده توسط داوطلبان وابسته‌اند. اکنون، ابزارهای هوش مصنوعی خود این شرکت‌ها، نقص‌های امنیتی در زیرساخت‌ها را با سرعتی کشف می‌کنند که برای گروه‌هایی مانند پی‌اچ‌پی، به منابع بسیاربیشتری نیاز است. بروک گفت: «با منابع موجود، رفع همه آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده به‌سادگی امکان‌پذیر نیست. بنیادها درتلاش‌اند تا این چالش‌ها را مدیریت کنند، اما بنیادهای کوچک‌تر صدهامیلیون‌دلار بودجه ندارند و مدیریت آن با سرعتی که هوش مصنوعی نیاز دارد، ناممکن است». آسیب‌پذیری‌های Shell2PHP ازطریق چندین مدل پیشرفته هوش مصنوعی پیدا شدند که می‌توانند تلاش‌های پیچیده‌تری را برای عبور از موانع امنیتی نسبت به انسان‌ها به‌کار گیرند. توسعه‌دهندگان سایر نرم‌افزارها نیز درحال‌کشف نقص‌های امنیتی بیشتری نسبت‌به‌گذشته هستند زیرا از هوش مصنوعی برای بررسی تدابیر دفاعی استفاده می‌شود. گوگل اعلام کرد که در آخرین به‌روزرسانی مرورگر کروم خود بیش از ۱۰۰۰ اشکال امنیتی کشف کرده که بیش از مجموع ده‌ها به‌روزرسانی اخیر است. بنیاد موزیلا که توسعه‌دهنده مرورگر فایرفاکس است، در آوریل بیش از ۴۰۰ آسیب‌پذیری امنیتی شناسایی کرد که نسبت به رکورد قبلی ۷۶ باگ کشف‌شده در ماه پیش‌ازآن، جهشی قابل‌توجه محسوب می‌شود. جارک پوتیوک (عضو تیم امنیتی داوطلب در «بنیاد نرم‌افزاری آپاچی») می‌گوید: «تعداد مشکلاتی که یافته‌ایم شاید ۱۰برابر معمول باشد؛ زیرا برای شناسایی آن‌ها از هوش مصنوعی استفاده می‌کنیم». اوایل سال‌جاری، آنتروپیک پروژه «گِلس‌وینگ» را راه‌اندازی کرد و ۱۰۰میلیون‌دلار اعتبار برای پشتیبانی از مدل پیشرفته هوش مصنوعی «کلود میتوس» خود برای جستجوی آسیب‌پذیری امنیتی در نرم‌افزارهای حیاتی جهان ارائه داد. در یک‌ماه، بیش از ۲۳هزار آسیب‌پذیری در بیش از ۱۰۰۰ پروژه منبع‌باز پیدا شد. بنیاد نرم‌افزار آپاچی از طرح دیگری به‌نام پروژه آلفا-اومگا برای اسکن اشکالات امنیتی در ۲۹۰ بسته نرم‌افزاری که نگهداری می‌کند، استفاده کرده. این‌پروژه که توسط شرکت‌هایی آنتروپیک، آمازون، گوگل، مایکروسافت، اپن‌ای‌آی و ... پشتیبانی می‌شود، سالانه حدود هفت‌میلیون‌دلار برای کمک به توسعه‌دهندگان متن‌باز در یافتن اشکالات امنیتی حیاتی هزینه می‌کند؛ اما کسانی‌که روی یافتن و رفع نقص‌های امنیتی کار می‌کنند، می‌گویند باتوجه‌به ارزش تریلیون‌دلاری شرکت‌هایی که محصولاتشان بدون نرم‌افزارهای رایگان مانند بسته‌هایی که بنیاد آپاچی ارائه می‌دهد، کار نمی‌کنند، دنیای شرکت‌ها می‌تواند کارهای بیشتری انجام دهد. پوتیوک گفت: حفظ زیرساخت اینترنت تاحدامکان غیرمتمرکز و متن‌باز بسیارمهم است. برای‌مثال، بازیگران بزرگی مانند گوگل یا مایکروسافت می‌توانند به‌جای خرید چیزی مانند پی‌اچ‌پی، به کارمندان خود پول بدهند تا بخشی از ساعات کاری خود را به نگهداری پروژه‌های متن‌بازی که استفاده می‌کنند، اختصاص دهند. آسیب‌پذیری Shell4Log در سال ۲۰۲۱ که به هکرها اجازه می‌داد ازراه‌دور و ازطریق یک کتابخانه پرکاربرد تحت‌مدیریت بنیاد نرم‌افزاری آپاچی روی میلیون‌هادستگاه کد اجرا کنند، اهمیت حیاتی نرم‌افزارهای متن‌باز در امنیت سیستم‌ها را آشکار ساخت.