رکوردی تازه در جوایز اسکار!

سوئد، فیلم «مربع» (میدان) به‌کارگردانی روبن اوستلوند را برای رقابت در بخش فیلم خارجی‌زبان جوایز اسکار 2018 معرفی کرده است. این‌فیلم، ماه مای پیش، جایزه نخل طلای هفتادمین جشنواره فیلم کن را دریافت کرد. کلاس بانگ، الیزابت ماس، دامینیک وست و تری نوتاری در «مربع» بازی می‌کنند. داستان درباره کیوریتور اصلی یک موزه هنری‌ست که نقشه‌هایش برای تبلیغ یک نمایشگاه، از‌کنترل خارج می‌شود. پیش‌از‌این دو فیلم دیگر اوستلوند نماینده سوئد در اسکار بوده است: «غیرعمدی» در 2009 و «فورس ماژور» در 2014 که فیلم دوم هرچند به فهرست کوتاه نامزدهای اسکار راه پیدا کرد؛ اما در‌نهایت، نامزد اسکار فیلم خارجی‌زبان نشد. سوئد تاکنون 14‌بار در بخش فیلم خارجی‌زبان نامزد دریافت جایزه شده و سه‌بار برای فیلم‌های «چشمه باکرگی» (1960)، «همچون در یک آینه» (1961) و «فانی و الکساندر» (1983)، هر‌سه به‌کارگردانی اینگمار برگمان، این‌جایزه را دریافت کرده است. این‌کشور، آخرین‌بار سال گذشته با کمدی،درام «مردی به‌نام اوه» به‌کارگردانی هانس هولم، نامزد جایزه فیلم خارجی‌زبان شد؛ اما جایزه را به «فروشنده» به‌کارگردانی اصغر فرهادی از ایران، واگذار کرد. مجارستان، با فیلم «بر جسم و روح» به‌کارگردانی ایلدیکو انیدی، شانس خود‌را در جوایز اسکار امتحان می‌کند. این‌فیلم، فوریه پیش، برنده جایزه خرس طلای شصت‌و‌هفتمین جشنواره فیلم برلین شد. داستان این‌کمدی،رمانتیک در کشتارگاهی در بوداپست روی می‌دهد و درباره ارتباط بین دو کارگر است. مجارستان، دو‌سال‌پیش با درام هولوکاستی «پسر شائول» به‌کارگردانی لاشلو لمس، اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را دریافت کرد. سال 1981 نیز فیلم «مفیستو» به‌کارگردانی ایشتوان ژابو از مجارستان جایزه این‌بخش را گرفت. مجارستان در‌مجموع تاکنون نه‌بار در بخش فیلم خارجی‌زبان، نامزد بوده است. فرانسه «120 ضربان در دقیقه» به‌کارگردانی رابین کامپیو را به‌عنوان نماینده خود در بخش فیلم خارجی‌زبان نودمین دوره جوایز اسکار انتخاب کرده است. این‌فیلم، امسال در جشنواره فیلم کن برنده جایزه بزرگ شد و همچنین جایزه فدراسیون بین‌المللی منتقدان فیلم «فیپرشی» را دریافت کرد. فرانسه در‌مجموع با 39 نامزدی، بیش‌از هر کشور دیگر، نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان بوده و با 12‌بار پیروزی، بعد‌از ایتالیا بیشترین موفقیت را در‌این‌بخش داشته است. آخرین‌باری که فیلمی از فرانسه برنده اسکار فیلم خارجی‌زبان شد، سال 1993 بود که «هندوچین» به‌کارگردانی رژیس وارنیه با بازی کاترین دونوو، این‌جایزه را گرفت. «بدون عشق» به‌کارگردانی آندری زویاگینتسف، نماینده روسیه در اسکار است. این‌فیلم نیز اولین‌بار در دنیا امسال در بخش رسمی جشنواره فیلم کن روی پرده رفت و جایزه هیئت داوران را گرفت. زویاگینتسف در 2014 با فیلم «لویاتان» در جشنواره کن برنده جایزه بهترین فیلم‌نامه شد و فیلمش بعدها به‌عنوان نماینده روسیه به اسکار معرفی شد و به فهرست نامزدهای جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان راه پیدا کرد. سنگال با «فلیسیته» به‌کارگردانی آلن گومیس؛ فیلم‌ساز سنگالی،فرانسوی برای اولین‌بار وارد رقابت شده است. این‌فیلم، سال گذشته در جشنواره برلین جایزه بزرگ هیئت داوران را دریافت کرد. «فلیسیته»؛ داستان زنی مغرور و مستقل است که به‌عنوان خواننده در یک بار در کینشاسا کار می‌کند. زندگی او زمانی به‌هم می‌ریزد که پسرش در تصادفی هولناک در بیمارستان بستری می‌شود و... لهستان، «رد پا»؛ تازه‌ترین ساخته آگنیشکا هولاند؛ کارگردان‌کهنه‌کار را به‌نمایندگی از‌خود برای رقابت در بخش فیلم خارجی‌زبان جوایز اسکار به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی معرفی کرده است. این‌فیلم هم اولین‌بار در دنیا فوریه پیش، در بخش مسابقه بین‌الملل جشنواره برلین روی پرده رفت و برنده جایزه «آلفرد بائر» (خرس نقره‌ای) شد. هولاند، با فیلم‌هایی چون «اروپا اروپا» و «در تاریکی» شهرت دارد. «در تاریکی» در 2011 نماینده لهستان در اسکار بود و نامزد جایزه بهترین فیلم خارجی‌زبان هم شد؛ اما آن‌سال اسکار به «جدایی نادر از سیمین» اصغر فرهادی از ایران رسید. لهستان از 1963 که با «چاقو در آب»؛ اولین فیلم رومن پولانسکی وارد رقابت اسکار و نامزد شد، تا سال گذشته 48‌بار در‌این‌رقابت حضور داشت. این‌کشور تاکنون 10‌بار نامزد شده و یک‌بار در 2014 با «آیدا» به‌کارگردانی پاول پاولیکوفسکی، پیروز شده است. فیلم «محوشدگی» به‌کارگردانی فاتح آکین؛ فیلم‌ساز آلمانی،ترکیه‌ای، نماینده آلمان در اسکار است. این‌فیلم اولین‌بار در دنیا امسال در بخش مسابقه رسمی هفتادمین جشنواره فیلم کن به‌نمایش درآمد و دایان کروگر؛ بازیگر آلمانی،آمریکایی، برنده جایزه بهترین بازیگر زن شد. داستان تریلر «محوشدگی» در هامبورگ روی می‌دهد و کروگر نقش زنی را بازی می‌کند که بعد‌از یک بمب‌گذاری که باعث کشته‌شدن همسر و پسرش می‌شود، به‌دنبال انتقام است. آلمان تاکنون 19‌بار در بخش فیلم خارجی‌زبان نامزد اسکار شده است که نه‌بار آن تا‌پیش‌از اتحاد این‌کشور در 1990 و 10‌بار از‌آن‌سال تاکنون بوده است. آلمان در‌این‌مدت با فیلم‌های «هیچ‌جا در آفریقا» (2002) و «زندگی دیگران» (2006) دو‌بار اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را دریافت کرده است. در 1979 نیز «طبل حلبی» به‌کارگردانی فولکر شلوندورف، جایزه اسکار را برای آلمان غربی به‌همراه آورد. آلمان، آخرین‌بار سال گذشته با کمدی سیاه «تونی آردمن» به‌کارگردانی مارن آده، بخت دریافت جایزه را داشت. شیلی با فیلم «یک زن شگفت‌انگیز» به‌کارگردانی سباستین للیو در اسکار حضور دارد. این‌فیلم، اولین‌بار در دنیا فوریه پیش، در بخش مسابقه بین‌الملل شصت‌و‌هفتمین جشنواره فیلم برلین به‌نمایش درآمد و برنده جایزه خرس نقره‌ای بهترین فیلم‌نامه (سباستین للیو و گونزالو مازا) شد. للیو؛ کارگردان فیلم تحسین‌شده «گلوریا»ست که سال 2013 در جشنواره برلین، برنده جایزه خرس نقره‌ای بهترین بازیگر زن شد. «گلوریا»، آن‌سال نماینده شیلی در اسکار بود؛ اما نامزد نشد. اسپانیا با «تابستان 1993»؛ اولین فیلم بلند داستانی کارلا سیمون، به اسکار می‌رود. این‌فیلم فوریه پیش جایزه بهترین فیلم بلند اول جشنواره فیلم برلین را دریافت کرد و در بخش کودکان نسل Kplus جشنواره نیز تقدیر شد. اسپانیا تاکنون 19‌بار نامزد دریافت جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان بوده و چهار‌بار جایزه دریافت کرده است. این‌کشور آخرین‌بار در 2004 با فیلم «دریای درون» به‌کارگردانی آلخاندرو آمنابار، برنده اسکار فیلم خارجی‌زبان شد. ایتالیا‌؛ رکورددار دریافت جایزه اسکار فیلم خارجی‌زبان، با «یک کامبرا» به‌کارگردانی جوناس کارپینیانو شانس خود را در جوایز اسکار امسال امتحان می‌کند. این‌‌فیلم ماه مای امسال در چهل‌و‌نهمین دوره دو‌هفته کارگردانان جشنواره فیلم کن به‌نمایش درآمد و جایزه سینمای اروپا را گرفت که به بهترین فیلم اروپایی بخش دو‌هفته کارگردانان می‌رسد. ایتالیا در‌مجموع 14‌بار برنده شده که شامل 11 جایزه اسکار فیلم خارجی‌زبان و سه جایزه ویژه این بخش است. این‌کشور، آخرین‌بار در 2013 با «زیبایی بزرگ» به‌کارگردانی پائولو سورنتینو، جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را دریافت کرد. اتریش با فیلم «پایان خوش» به‌کارگردانی میشائیل هانکه در اسکار حضور دارد. این‌فیلم که تولید مشترک اتریش، فرانسه و آلمان است، اولین‌بار در دنیا امسال در بخش مسابقه هفتادمین‌دوره جشنواره فیلم کن به‌نمایش درآمد. ژان-لویی ترینتینیان، ایزابل هوپر و متیو کاسوویتس در «پایان خوش» بازی می‌کنند. هانکه در 2013 با فیلم فرانسوی‌زبان «عشق» که داستانش در پاریس روی می‌دهد، جایزه اسکار فیلم خارجی‌زبان را برد و در چهار‌بخش دیگر نیز نامزد شد. آن‌فیلم را نیز اتریش؛ کشور زادگاه هانکه به اسکار فرستاد. «روبان سفید»؛ دیگر‌ساخته هانکه که آن‌هم جایزه نخل طلای کن را برد، سال 2009 نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد؛ اما آن‌سال به نمایندگی از آلمان در اسکار حضور داشت؛ مسئله‌ای که باعث ناراحتی اتریشی‌ها شد. اتریش در 2007 با فیلم «جاعل‌ها» ساخته اشتفان روزوویتزکی برای اولین‌بار برنده جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد و در 2012 با «عشق» برای دومین‌بار جایزه گرفت. این‌کشور دو‌بار دیگر هم نامزد دریافت این‌جایزه بوده است. «جاده استانبول» به‌کارگردانی رشید بوشارب؛ فیلم‌ساز کهنه‌کار الجزایری نماینده این‌کشور در اسکار است. این‌فیلم اولین‌بار در دنیا در بخش پانوراما شصت‌و‌ششمین جشنواره فیلم برلین روی پرده رفت. «جاده استانبول» ششمین‌فیلم به‌کارگردانی بوشارب است که به‌نمایندگی از الجزایر به آکادمی معرفی می‌شود. سه فیلم او شامل «غبار زندگی»، «روزهای افتخار» و «خارج‌از قانون» پیش‌از‌این نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شده‌اند. «اول پدرم را کشتند»؛ تازه‌ترین تجربه کارگردانی آنجلینا جولی؛ بازیگر و کارگردان آمریکایی نماینده کامبوج در بخش فیلم خارجی‌زبان است. این‌فیلم به‌تازگی در بخش جنبی جشنواره فیلم تورنتو نمایش داده شد. جولی، «اول پدرم را کشتند» را با همکاری شبکه نت‌فلیکس، بر‌مبنای کتاب خاطرات لونگ آونگ؛ نویسنده و فعال حقوق بشر کامبوجی ساخته است. خانم آونگ در‌این‌کتاب از بقاء در دوران حکومت خمرهای سرخ در کامبوج در دهه 1970 نوشته است. جولی، تابعیت دوگانه آمریکا و کامبوج را دارد و یک پسر کامبوجی را به‌فرزندی پذیرفته است. او در 2005 به‌خاطر تلاش‌های خود در حفظ محیط زیست کامبوج، تابعیت این‌کشور را دریافت کرد. کامبوج تا‌پیش‌از‌این پنج‌بار در رقابت فیلم خارجی‌زبان شرکت کرده و یک‌بار با مستند «تصویر گمشده» نامزد شده است. «نفس» به‌کارگردانی نرگس آبیار، نماینده ایران در رقابت اسکار است. این‌فیلم اولین‌بار در بخش سودای سیمرغ سی‌و‌چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر به‌نمایش درآمد و برنده دو جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن برای شبنم مقدمی و جایزه بهترین فیلم در بخش نگاه ملی شد. جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم زنان ونکوور کانادا و جایره بهترین کارگردانی از جشنواره «شب‌های سیاه تالین» (استونی) از‌دیگر‌جوایزی‌ست‌که این‌فیلم تاکنون از‌آن خود کرده است. آبیار 46‌ساله؛ اولین فیلم‌ساز زن است که فیلمی از او به‌نمایندگی از ایران به اسکار معرفی می‌شود. ایران تا‌پیش‌از‌این، 22‌بار در رقابت فیلم خارجی‌زبان شرکت کرده و دو‌بار برنده شده و یک‌بار دیگر نامزد اسکار بوده است. اصغر فرهادی در 2013 با «جدایی نادر از سیمین» و سال گذشته با «فروشنده»، برنده این‌جایزه شد. «بچه‌های آسمان» به‌کارگردانی مجید مجیدی در 1998 نامزد دریافت جایزه اسکار فیلم خارجی‌زبان بود. «یه‌وا» به‌کارگردانی آناهید آباد، دیگر‌کارگردان ایرانی نیز نماینده ارمنستان در اسکار 2018 است. این‌فیلم به‌تهیه‌کنندگی تقی علیقلی‌زاده با مشارکت مرکز سینمایی ارمنستان و بنیاد سینمایی فارابی ایران تولید شده است. /علی افتخاری/ هنرآنلاین