ابرانسان در پوششی هوشمند!

گزارشِ مجموعه IDC به‌عنوانِ مرکز ارائه آمار و اطلاعات مربوط به فناوری‌های ارتباطی و تکنولوژی‌های پرمصرف؛ نشان می‌دهد که بازار جهانی گجت‌های پوشیدنی در سال 2018 به 122.6میلیون‌واحد رسید که درمقایسه‌با عدد 115.4میلیون‌واحدی سال 2017، رشدی 6.2درصدی را نشان می‌دهد. درواقع، این خبر ازآن‌جهت خوشایند است که برای اولین‌بار در تاریخ این محصولات، شاخص رشد، از مرز تک‌رقمی فراتر رفته است. البته گفته می‌شود که این ماجرا از سال 2019 به‌بعد بسیار مشخص‌تر تکرار خواهد شد که ناشی‌از روند همه‌گیرشدن این محصولات در گستره بین‌المللی و ورود آیتم‌های کاربردی جدید به بازار مصرف خواهد بود؛ تاجایی‌که پیش‌بینی کارشناسان IDC برای سال 2022، رسیدن به عدد 190.4میلیون‌واحد است؛ یعنی محقق‌شدن رشد سالانه 11.6درصدی طی بازه پنج‌سال از شروع بررسی‌ها یعنی 2017. رامون تی لاماس؛ مدیر تیم تحقیقاتی این مرکز درحوزه گجت‌های پوشیدنی می‌گوید: «روند کُند رشد بازار این محصولات، ازآن‌روست‌ ‌که دوره گذار را طی می‌کنند. فروشندگان به‌آرامی توانسته‌اند نسل اول این تجهیزات مدرن را بشناسند و برای‌شان بازاریابی کنند. درواقع، هنوز مانده تا آنها وسایلی رایج برای خریدهای عمده شوند و مشتریان‌شان دستِ‌کم فعلاً محدود هستند. اینها درحالِ تجربه‌شدن است؛ یک ایده باید مراحل اولیه تزریق به بازار را طی کند تا شکل نیاز به‌خود بگیرد. دراین‌روند، تغییر سبک زندگی اهمیت ویژه‌ای دارد. زمانی‌که مثلاً یخچال، به عنصری حیاتی در زندگی بشر امروز تبدیل شد؛ هرکسی در هرنقطه از جهان به ضرورت آن پی بُرد و حالا انواعی از یخچال با کارایی‌ها، ابعاد و طراحی‌های متنوع تولید می‌شود تا پاسخگوی نیاز هر بازار هدفی در جهان باشد. اگر قشر درگیر با فقر شدید و مطلق را فاکتور گرفته و زندگی‌های معمول را درنظر بگیریم؛ یخچال، وسیله‌ای لوکس و تجملاتی نیست. حالا دیگر یخچال، بخشی‌از یک زندگی معمول و یک نیاز حتمی‌ست». آنچه لاماس بر آن تأکید دارد؛ تبدیل‌شدن ایده‌ها به ضروریات است و بی‌شک برای تجهیزات مدرنی همچون گجت‌های پوشیدنی، باید منتظر بمانیم تا نسلی تغییر کند و زندگی آینده از راه برسد. آن‌زمان، این وسایل، اجزای یک زندگی نرمال به‌شمار می‌روند که لزوم‌شان در هر خانه‌ای حس می‌شود. به‌واقع می‌توان گفت که گجت‌های پوشیدنی، اگر حالا بخشی از سبک زندگی لاکچری محسوب می‌شوند، در آینده‌ای که چندان‌ دور نیست، محصولاتی دردسترسِ همگان خواهند بود.
باید توجه داشت که «گجت‌های پوشیدنیِ» امروز، نوادگان خلف «تکنولوژی‌های پوشیدنی» دیروز هستند و حتی اگر به‌لحاظِ کارایی، اعجاب‌آور به‌نظر برسند؛ اما ساختار Wearable آنها ایده‌ای نوین نیست. می‌توان گفت که وقتی پیتر هنلین؛ قفل‌ساز آلمانی اهل نورنبرگ، در سال 1500 اولین ساعت جیبی تزئینی را ارائه داد؛ به‌نوعی اولین تکنولوژی پوشیدنی جهان را عرضه کرد. گزارش 16 آپریل 2015 سایت Wearable Tech Watch آورده است: «سال 1904 بود که خلبانی به‌نامِ آلبرتو سانتوس دومونت اهل برزیل که مخترع نیز بود؛ هنگام هدایت هواپیما ساعت خود را به مُچ دستش بست تا بتواند آزادانه کارهایش را انجام دهد و مجبور نشود برای اطلاع از زمان، مدام ساعت را از جیبش بیرون بیاورد. گفته می‌شود این‌کار به‌نوعی آغازگر رواج استفاده از بستن ساعت به‌دورِ مچ بود... روندی که درنهایت باعث شد، مبدعان تجهیزات مختلف به‌این‌فکر بیفتند که بعضی از ساخته‌ها برای کاربری بهتر باید قابلیت همراه‌شوندگی داشته باشند». براین‌اساس، روند ساخت ابزار پوشیدنی نیز دستخوش تحولات نوین تکنولوژیکی شد و متأثر از ابداعات روز، آنها نیز سیر تکاملی خود را طی کردند؛ حالا دیگر وجود کفش‌ها، مچ‌بندها، ساعت‌ها، دوربین‌ها، عینک‌ها، پلیِرها و... اتفاقی معمول در گستره هوشمندسازی لایف‌استایل ا‌ست.
می‌پرسید که چرا این تجهیزات هنوز نتوانسته‌اند مثلاً مانند موبایل، در زمانی کوتاه فراگیر شوند؟ باید گفت که مسئله موردِ‌نظر کارشناسان اقتصادی نیز روند گسترش بازار این ابزار است که همچنان نتوانسته به سرعتی درخور برسد. تجزیه‌وتحلیل‌های ارائه‌شده توسط منابع مرتبط، نشان از روند روبه‌رشد سود مالی گجت‌های پوشیدنی دارد؛ مثلاً گزارش آپریل 2017 مرکز تحقیقاتیTractica  مدعی‌ست که تا سال 2021، بازار این محصولات به رقم 95.3میلیارددلاری خواهد رسید اما نکته اینجاست که سرعت این اتفاق، کندتر از چیزی‌ست که درابتدا تصور می‌شود. شاید، بخشی‌ازماجرا را باید به این‌موضوع مربوط دانست که تنها چند محصول محدود دراین‌حوزه با استقبال بیشتر روبه‌رو بوده‌اند؛ مثلاً عمده تصور مردم از «گجت پوشیدنی» به «ساعت‌های هوشمند» منحصر است. در گزارش تحلیل بازار دیجیتال CCS Insight منتشره به‌تاریخِ 16 مارچ 2017 می‌خوانیم: «در سال 2017 تعداد 43میلیون ساعت هوشمند (اسمارت‌واچ) به‌فروش رفت که برآوردها نشان می‌دهد این عدد در سال 2021 به 86میلیون‌دستگاه برسد. درواقع، از سال 2015 که برند اپل، چنین محصولی را عرضه کرد؛ برندهای مختلفی همچون Fossil و TAG Heuer وارد عمل شدند و به تنوع این ساعت‌ها افزوده شد. تا‌همین‌امروز نیز ساعت‌های هوشمند، پرطرفدارترین و پرمخاطب‌ترین گجت‌های پوشیدنی هستند و بیشترین سهم این بازار را دراختیار دارند». دراین‌باره گزارش تائیدکننده مجموعه داده‌پردازی Statista در تاریخ 20 سپتامبر 2018 هم آورده است: «سهم 72.4میلیونی اسمارت‌واچ در سال 2018، برای سال 2022 به 121.1میلیون‌دستگاه خواهد رسید که نسبت به سایر محصولات این حوزه، اختلاف سطح قابلِ‌توجهی دارد؛ به‌گونه‌ای‌که تعداد مچ‌‌بندهای هوشمند چندمنظوره در رده دوم این تجهیزات، از فروش 44.2میلیون‌دستگاه در سال جاری میلادی، با اندکی افزایش، به 45.5میلیون دستگاه خواهد رسید». رده‌های بعدی به‌ترتیب متعلق به پوشاک هوشمند، هدفون‌ها و هدست‌ها، کفش‌ها و سرآخر؛ عینک‌هاست.
سایت 4Q که درزمینه ارزیابی و اندازه‌گیری سطح رضایت مشتریان براساسِ بازخوردهای واقعی کاربران فعالیت می‌کند؛ در گزارش اخیر خود عنوان کرده که برند اپل در صدر محبوب‌ترین‌های بازار محصولات پوشیدنی هوشمند سال گذشته میلادی قرار دارد که تعداد سفارش‌های محصولاتش، از 11.3میلیون‌دستگاه در سال 2016، به 17.7میلیون‌دستگاه در سال 2017رسید. این‌درحالی‌ست‌که برندی همچون Fitbit که در سال 2016 رقم حیرت‌انگیز سفارش 22.5میلیون‌دستگاه را ثبت کرد؛ سال 2017 با افت محسوسی (15.4میلیون‌دستگاه) به رده سوم برندهای فعال دراین‌زمینه سقوط کرد. رده دوم متعلق به برند تازه‌نفس چینی در بازار فناوری‌های روز یعنی Xiaomi است که رقم ثابت سفارش 15.7میلیون‌دستگاه را در هردو سال 2016 و 2017 داشت. آمریکایی‌ها با برند Garmin که از 1989 آغازبه‌کار کرده؛ در رده چهارم ایستاده‌اند و سفارشات خود را در محدوده 6.3میلیون‌دستگاه حفظ کرده‌اند. در جایگاه پنجم نیز شرکت ‌آشنایِ Fossil را با ثبتِ‌سفارش 4.9میلیون‌دستگاه می‌بینیم؛ درحالی‌که سفارشات 2016 این برند، 2.1میلیون‌دستگاه بود.