کاهش نرخ باروری در جهان

مصطفی رفعت

تحقیقات اخیر منتشره ازسویِ متخصصان نشریه معتبر پزشکی The Lancet در لندن، نشان می‌دهد که به‌رغمِ کاهش نرخ باروری طی 70سال‌ِ‌گذشته؛ جمعیت جهان همچنان درحالِ‌افزایش است. در دهه 50، زنان به‌طورِمتوسط 4.7فرزند درطولِ عمر خود به‌دنیا می‌آوردند؛ اما این عدد در سال 2017 به 2.4نفر کاهش یافت. بااین‌حال، در همین بازه، جمعیت جهان تقریباً سه‌برابر شده و از 2.6میلیاردنفر به 7.6میلیاردنفر رسید. گزارش نهم نوامبر 2018 این مجموعه تحقیقاتی آورده است که حدود نیمی از کشورهای موردِبررسی در این مطالعه، تجربه کاهش قابلِ‌توجه نرخ باروری را داشته‌اند و فرزندآوری در آنها به کمتر از میزان موردِ‌نیازشان بسته به شرایط کشورشان رسیده است. «جایگزینی» واژه‌ای‌ست که ازسویِ کارشناسان The Lancet برای توصیف نرخ کل باروری که فاصله دو نسل جوامع را پر می‌کند، استفاده شده. براین‌اساس، شاخص درنظرگرفته‌شده 2.05 تولد زنده است؛ یعنی این میزان تولد می‌تواند فاصله گفته‌شده را به‌درستی پر کند. حال، 91 کشور در این بررسی، زیر این شاخص هستند؛ به‌این‌معناکه اگر اقدامی صورت ندهند، جمعیت‌شان به‌شدت کاهش خواهد یافت. کاهش نرخ باروری در کشورهای توسعه‌یافته دلایل متعددی دارد که پائین‌آمدن مرگ‌ومیر نوزادان، دسترسی به شیوه‌های متنوع جلوگیری از بارداری و عدمِ‌تمایل زنان به مادرشدن به‌علتِ حضور بیشتر در بازار کار ازآن‌جمله‌اند. در کشورهای درحالِ‌توسعه اما وضعیت متفاوت است. این کشورها عموماً بیشترین بار افزایش جمعیت جهانی را به‌دوش دارند. برایِ‌مثال، نرخ باروری کل کشور «نیجر» در غرب آفریقا عدد 7.1 گزارش شده؛ درحالی‌که این شاخص در ژاپن و سنگاپور تنها 1.3 است.

کشورهایی با بالاترین نرخ باروری در جهان:

نیجر 7.1

چاد 6.7

سومالی 6.1

مالی 6.0

افغانستان 6.0

آفریقای جنوبی 5.9

بورکینافاسو 5.4

بروندی 5.3

اوگاندا 5.2

کونگو 5.1

نرخ باروری در کشورهای منتخب :