خط قرمز
پایان غرب؛ خطرناکترین میراث ترامپ!
روزنامه گاردین نوشت دونالد ترامپ، با افت محبوبیت در داخل و تضعیف موقعیت حزبش در رقابتهای انتخابات میاندورهای روبهروست، بهدنبال میراثسازی سیاسی ازطریق نشست سهجانبه با روسای جمهور چین و روسیه است که درصورت نتیجهبخشبودن، «پایان غرب» تلقی میشود. اگرچه بعید بهنظر میرسد ترامپ با موقعیت ضعیفی که دارد، بتواند همکاری معناداری با چین و روسیه شکل دهد، اگرچه بعید است موفقیتآمیز باشد. بهگزارش ایسنا؛ رئیسجمهور آمریکا در دوسال پایانی ریاستجمهوریاش با احتمال ازدستدادن کنترل حزبش بر کنگره آمریکا، کاهش شدید محبوبیت و تمرکز شدید حزبش بر جانشینی او در حال ازدستدادن قدرت خود است اما سیاست خارجی آخرین حوزهای است که هنوز میتواند برای شکلدادن به میراث سیاسی خود کاری در آن انجام دهد. درست مانند روسای جمهور دیگر که در پایان دوره ریاستجمهوری خود برای ساختن میراثشان از آن استفاده میکنند، مانند جورج بوش پدر که در هفتههای پایانی دوره خود ۲۸ هزار نظامی آمریکایی را به سومالی اعزام کرد و تلاش بیل کلینتون برای برقراری صلح در خاورمیانه با پایاندادن به درگیریهای رژیم صهیونیستی و فلسطین، احیای روابط با کوبا در دوران باراک اوباما و تلاشهای دیپلماتیک دولت او برای دستیابی به توافقی هستهای با ایران. روزنامه گاردین در گزارشی بااینمقدمه نوشت: دراینمدت اثرگذاری بر سیاست داخلی ازطریق مصوبات کنگره بهدلیل تضعیف موقعیت جمهوریخواهان درآستانه انتخابات میاندورهای و احتمال شکست آنها در برابر دموکراتها، تقریباً بهوقفه درمیآید، اگرچه در عرصه جهانی، ماجرا فرق میکند. برخلاف بوش پدر، کلینتون و اوباما، اهداف سیاست خارجی ترامپ صلحآمیز نخواهد بود. دوسالاول ریاستجمهوری او فاجعهبار بوده است اما دوسال باقیمانده میتواند بدتر شود. درحالیکه ترامپ اخیراً احتمال ازسرگیری حملات متجاوزانه علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را مطرح کرده است و دیپلماسی او برای صلح میان اوکراین و روسیه با اقداماتی مانند انتقادهای او از ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین و توافق خریداری سوخت دیزل از روسیه بحثبرانگیز شده است، نظم نوینی بر روابط بینالمللی سایه انداخته است؛ ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه پیشنهاد دیداری سهجانبه با حضور ترامپ و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین را مطرح کرده است که موضوع صلح در اوکراین نیز در آن مطرح خواهد شد. اگر چنین دیدار بیسابقهای برگزار شود، پیامدهای فاجعهباری برای بقیه جهان خواهد داشت. این سه رهبر جهان آرزوی تغیر شیوه اداره جهان، بهویژه تقسیم آن به چند حوزه نفوذ را دارند. برگزاری یک نشست موجب تحقق یک ایده نمیشود اما ما را در مسیر بسیارخطرناکی قرار میدهد. درصورتیکه یکی از نتایج ایننشست خودداری آمریکا از کمک به کشورهایی باشد که با تهدید روسیه مواجهاند، پیامدهای آن فراتر از اوکراین خواهد بود. در شرق آسیا نیز بهزعم این روزنامه، برچیدهشدن چتر امنیتی آمریکا مشکلات زیادی برای تایوان، کرهجنوبی، ژاپن و استرالیا ایجاد خواهد کرد. این یادداشت بااشارهبهاینکه برگزاری ایننشست میتواند منجر به تحقق چشمانداز «پایان غرب» شود که در دوسال ریاستجمهوری ترامپ موردبحث قرار گرفته است، مطرح میکند: موضوع فقط کنترل سرزمینی نیست. هر سه دولت امکان افزایش روابط اقتصادی را میبینند. برای آمریکا و چین، مسائل بزرگتر، کنترل آینده زنجیرههای تأمین اقتصادی و پلتفرمهای فناوری است، درحالیکه منابع سوخت فسیلی روسیه نیز عاملی مهم بهشمار میرود. هر سه، بازیگران کلیدی رقابت فضایی بعدی هم ازنظر کنترل تجاری و هم نظامی هستند. اگر این سه کشور بهزیان اروپا و بقیه جهان شروع به همکاری کنند، ماهیت ژئوپلیتیک را بهشکل بنیادین تغییر خواهند داد. یکدههپیش، بحث درباره جهان چندقطبی برپایه این ایده بود که آمریکا، چین و اتحادیه اروپا سه بلوک قدرتمند هستند؛ اما اکنون بروکسل بهنوعی جای خود را به مسکو داده است. غرب تاکنون تلاش کرده است با وجود تنشها بهشکلی بهراه خود ادامه دهد. ناتو هنوز بهشکل رسمی وجود دارد، نشستهای گروه هفت و گروه جی ۲۰ برگزار میشود و مقامات بااشارهبه حضور ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل و مشارکت دولت او در فعالیتهای روزمره این سازمان امید خود را حفظ کردهاند. مارک کارنی، نخستوزیر کانادا از «گسست» سخن گفته و هشدار داده است که نظم پساجنگ سرد بازنمیگردد اما با وجود بحثهای تازه درباره دفاع مستقل اروپا، همچنان احساس غالب در غرب ایناستکه همه منتظر پایانیافتن دولت ترامپ هستند. در بخش پایانی این یادداشت بااشارهبهاینکه نمونههای تاریخی نشان میدهد تلاش ترامپ برای میراثسازی در حوزه سیاست خارجی موفقیتآمیز نخواهد بود، مطرح شد: ترامپ ممکن است با شرکتکردن درایننشست که محل برگزاری آن شنژن چین درنظر گرفته شده، فقط بهدنبال عکس یادگاری باشد و تضمینی وجود ندارد که این اتحاد سهگانه ناخوشایند به ویژگی دائمی ژئوپلیتیکی تبدیل شود. سیاست خارجی او پایگاه حامیانش (جنبش ماگا) را دچار شکاف کرده و محافظهکاران سنتی را مبهوت کرده است. روزنامه والاستریت ژورنال ایننشست سهجانبه را «احتمالاً بدترین ایده دوره دوم ترامپ» توصیف کرده است. اگر ایننشست برگزار شود، ترامپ در آن بهعنوان رهبری ضعیف ظاهر خواهد شد، درحالیکه به پوتین کمک میکند از انزوا بیرون بیاید و جایگاهشی بهعنوان یک رهبر جهانی غیرقابلاغماض تقویت میشود. تصویر این سه رهبر درکنارهم تعریف عصری خواهد بود که نظم قانونمند بینالمللی ازبینرفته و دورهای جدید و نامطمئن درحالشکلگیری است.