قفسه
آن کارسون؛ برنده نوبل ادبی ۲۰۲۶
«آن کارسون» (شاعر و نویسنده کانادایی) جایزه نوبل ادبی را گرفت. او یکی از ۴۶ برنده بالقوه‌ای بود که احتمال دریافت جایزه برایش می‌رفت. به‌گزارش مهر (از نیویورک‌تایمز)؛ آکادمی سوئد جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ را برای «آثار جسورانه و خلاقانه که در گفتگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، اشکال جدیدی را برای ادبیات معاصر خلق کرده» به «آن کارسون» اهدا کرد. او سومین نویسنده متولد کانادا است که پس از «آلیس مونرو» در سال ۲۰۱۳ و «سائول بلو» در سال ۱۹۷۶ این افتخار را دریافت می‌کند.
به‌گفته نیکول آراگی (نماینده کارسون)؛ این نویسنده که در آشپزخانه‌اش در ریکیاویک (ایسلند) پس از اطلاع از دریافت جایزه غافلگیر شده بود، فقط گفت: «وای!» کارسون ۷۶ساله، بیشتر برای کار ترجمه‌هایش از متون یونان باستان و بازآفرینی آن‌ها با لحنی مدرن و بازیگوشانه شناخته می‌شود. «زندگینامه سرخ: رمانی به نظم» که سال ۱۹۹۸ منتشر شد، قطعه‌ای از شعر یونانی را به داستان عشق ویرانگر یک نوجوان دمدمی‌مزاج تبدیل کرد و «سند سرخ» که سال ۲۰۱۳ منتشر شد و به‌نوعی دنباله کتاب قبلی بود، درباره یک سفر جاده‌ای بود. دیزی فرید (شاعر) در نقدی بر «سند سرخ» در سال ۲۰۱۳ برای نیویورک‌تایمز نوشت: بسیاری در شکاف‌های ژانر زحمت می‌کشند، اما کارسون با رویکرد دل‌نشین، دوست‌داشتنی، پیچیده و بی‌خیال، شاید بیشترین و بهترین کار را در دودهه‌گذشته انجام داده باشد تا مردم را از نگرانی زیاد برای‌اینکه چه‌چیزی شعر است و چه‌چیزی نیست، بازدارد. به‌گفته ناشر آمریکایی کتاب «زندگینامه سرخ»؛ از این کتاب حدود ۱۰۰هزارنسخه تنها در آمریکا فروخته شده است. کارسون در سال ۱۹۵۰ در تورنتو متولد شد و خانواده‌اش به‌دلیل شغل پدرش که بانکدار بود، چندین‌بار در کانادا نقل‌مکان کردند. او از دبیرستان به زبان و متون یونان باستان علاقه‌مند شد و بعدها در دانشگاه تورنتو تحصیل کرد و هم‌زمان با پیشرفت حرفه نویسندگی‌اش، به‌عنوان مدرس ادبیات کلاسیک در کالج‌های کانادا، ازجمله دانشگاه کلگری و دانشگاه مک‌گیل، مشغول کار شد. وی در کالج‌های آمریکا، ازجمله دانشگاه کرنل و دانشگاه نیویورک، هم کار کرده است. از جمله آثار کلیدی کارسون که توسط کمیته نوبل به آن‌ها اشاره شده است، می‌توان به «اروس تلخ و شیرین»، اولین کتاب او در سال ۱۹۸۶ درباره خدای عشق و «مقاله شیشه‌ای»، شعری بلند از سال ۱۹۹۵ درباره عشق یک‌طرفه، یاد کرد. این کمیته همچنین از «نورم اشتباه» مجموعه‌شعری که برای او نامزدی جایزه ملی کتاب در ۲۰۲۴ را به‌ارمغان آورد، یاد کرد. اشعار این‌مجموعه موضوع‌هایی ازجمله پدرش، برف و فرهنگ لغت محلی را دربرمی‌گیرد که به‌گفته کارسون هیچ ارتباطی بین آن‌ها وجود ندارد و به‌همین‌دلیل وی آن‌ها را «اشتباه» نامیده است. نوبل برای کارسون واکنش‌های شادی‌آوری را ازسوی شاعران دیگر، نویسندگان کلاسیک و حتی مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، به‌همراه داشت. آراگی (نماینده او) در بیانیه‌ای ایمیلی گفت: آن کارسون به‌عنوان یک کلاسیک‌دان، شاعر و اجراکننده، نشان داده است که چگونه با اسرار و پوچی‌های زبان و ویژگی‌های ابدی داستان‌های خاص، ما را در زمان حال تسخیر می‌کند. او نویسنده‌ای از آتش‌های بزرگ (عشق، خشم، اندوه) و همچنین نویسنده‌ای از زندگی روزمره است. او یک‌دم سرگرم می‌کند و دمی دیگر همه را خرد می‌کند. کلودیا رنکین، شاعر، در مصاحبه‌ای گفت که از دریافت جایزه نوبل توسط کارسون «بسیارخوشحال» است و افزود دانشجویانش در برنامه نویسندگی خلاق در دانشگاه نیویورک نیز از دریافت این جایزه خوشحال خواهند شد، زیرا آن‌ها به‌تازگی برخی از آثار کارسون را مطالعه کرده‌اند. رنکین گفت: «هیچ‌ترمی نیست که نوشته‌هایش را درس ندهم. او کسی است که در ۳۰سال‌اخیر تخیل را درمورد نویسندگی و شعر آزاد کرده است». در سال‌های اخیر، کارسون و همسر هنرمندش (رابرت کوری) وقت خود را بین کانادا، میشیگان و ایسلند تقسیم کرده‌اند. راگنار کیارتانسون (یکی از محبوب‌ترین هنرمندان معاصر ایسلند) در یک مصاحبه تلفنی گفت که این دو نفر وقتی در ریکیاویک، پایتخت این‌کشور بودند، وقت خود را صرف شرکت در نمایش‌های هنری و ادبی زیرزمینی، حمایت از هنرمندان و وقت‌گذراندن با آن‌ها در مکان‌های عمومی شهر می‌کردند. این هنرمند افزود: او برای صحنه فرهنگی اینجا خیلی‌مهم است. یک نیروی قوی است و همه واقعاً خوشحال‌اند. کارسون کمتر چهره عمومی دارد و روی جلد کتاب‌های او به‌ندرت عکس نویسنده جای می‌گیرد و گاهی حتی بیوگرافی نویسنده را هم ندارد. او ندرتاً در مصاحبه‌ها درباره زندگی خصوصی خود صحبت کرده، گرچه سال ۲۰۲۴ در مصاحبه‌ای گفت به بیماری پارکینسون مبتلا است و دستخطش «ازهم‌پاشیده» است. کارسون افزود: «من قبلاً از نوشتن در دفترچه‌ها، قفسه کردن آن‌ها، روزبه‌روز، سال‌به‌سال لذت می‌بردم. حالا خطوط عمودی خم می‌شوند یا می‌شکنند یا به همه جهات می‌روند، مصوت‌ها به حباب تبدیل می‌شوند، شیب حروف زاویه هوشمند و صاف خود را از دست می‌دهد، همه این‌ها شرم‌آور به‌نظر می‌رسد. من تمام پاراگراف‌ها را از شرم پاک می‌کنم». دکلان اسپرینگ (ویراستار کارسون در انتشارات نیو دایرکشنز؛ ناشر آمریکایی او) گفت که سعی کرده با کارسون تماس بگیرد تا دریافت جایزه نوبل را به او تبریک بگوید، اما تلفنش خاموش بود. اسپرینگ گفت: «او واقعاً خجالتی است». اینگرید کارلبرگ (دبیر دائمی آکادمی سوئد) در جریان کنفرانس خبری برای معرفی برنده جایزه گفت کمی پیش‌تر با کارسون تماس گرفته و او از شنیدن این خبر «غافلگیر شده» است. وی افزود: تماس کوتاهی بود: تنها چیزی‌که شاعر می‌توانست بگوید این‌بودکه در ایسلند است و به صدای باد گوش می‌دهد.