ادبیات اسکاتلند، شامل آثاری به‌زبان‌های انگلیسی، بومی اسکاتلندی، فرانسوی، لاتین و چند زبان دیگر می‌شود. قدمت ادبیات اسکاتلند به قرن ششم میلادی بازمی‌گردد. ادبیات این‌کشور در قرن 20، جان دوباره‌ای گرفت و ظهور نویسندگانی مانند «آرتور کانن دویل» و «موریل اسپارک»، آنجا را به‌عنوان کشوری برجسته در ادبیات اروپا مطرح ساخت. اسکاتلند؛ به‌ویژه ادینبورگ، در گزارش‌های بین‌المللی به‌عنوان یکی از مراکز مهم ادبی معرفی شده است. گزارش یونسکو درباره شهر ادبیات ادینبورگ، وجود سازمان‌های ملی ادبیات در اسکاتلند را تأیید می‌کند و این‌بستر، زمینه فعالیت «بوک‌تراست اسکاتلند» (یکی از نهادهای ملی و اثرگذار در حوزه ترویج خواندن، نوشتن و دسترسی برابر به ادبیات در‌این‌کشور) را روشن‌تر می‌سازد. دراین‌گزارش، از 10 چهره مطرح ادبیات اسکاتلند سخن می‌گوییم که شاید نام تعدادی از آن‌ها را تاکنون نشنیده‌اید.
رابرت لوئی استیونسون
«جزیره گنج» (1883) و «مورد غیرعادی دکتر جکیل و آقای هاید» (1886) که از زمان انتشار تاکنون، بارها دستمایه آثار سینمایی و تلویزیونی در قالب‌های نمایشیِ متنوع شده؛ به‌یادماندنی‌ترین آثار این نویسنده هستند که در سال 1850 متولد شد و در سال 1894 از دنیا رفت. او شاعر نیز بود.
ویلیام دانبار
از زندگی شخصیِ او که شاعر اواخر قرن 15 بود، مستندات اندکی هست و می‌دانیم با دربار پادشاه جیمز چهارم ارتباط نزدیک داشت. او در سال 1459 متولد شد و در سال 1520 مرد. اشعار متعددی با مضامینی متنوع از او به‌یادگار مانده که عمده ارزششان تنها به‌خاطر قدمتشان است.
آدام اسمیت
قرار نیست اینجا تنها به نویسندگان رمان و شعرای اسکاتلندی اشاره کنیم؛ ازاین‌رو، حتماً باید از یک نظریه‌پرداز بزرگ در جهانِ اقتصاد یاد کنیم: آدام اسمیت که در سال 1723 متولد شد و در سال 1790 درگذشت، به‌عنوان «پدر علم اقتصاد مدرن»؛ با کتاب «ثروت ملل» (1776) جاودانه شده است.
رابرت برنز
هم‌وطنانش از او با نام «رابی» یاد می‌کنند؛ شاعر ملی اسکاتلند که در سال 1759 متولد شد و در سال 1796 فوت کرد. او از پیشگامانِ جنبش رمانتیک است که به‌خاطرِ گردآوری ترانه‌های محلیِ کشورش به‌شهرت رسید. هر‌ساله ۲۵ ژانویه؛ سالروز تولد او را در بریتانیا و اروپا جشن می‌گیرند.
والتر اسکات
مفتخر به لقب «سِر» و به‌نوعی، پدر رمان تاریخی که در سال 1771 متولد شد و در سال 1832 از دنیا رفت. او نه‌تنها به‌خاطر متونی تألیفی‌اش شهرت دارد؛ بلکه به‌خاطر ترجمه‌هایی که از زبان آلمانی انجام داد نیز اهمیت دارد. مهم‌ترین آثار وی «آیوانهو» (1820) و «ویورلی» (1814) هستند.
دیوید هیوم
یکی از ماندگارترین فلاسفه مکتب تجربه‌گرایی که بر «ایمانوئل کانت» تأثیر بسیاری گذاشت. او که در سال 1711 به‌دنیا آمد و در سال 1776 چشم از جهان فرو بست، به‌خاطر نگارش مجموعه چندجلدیِ تاریخ انگلستان معروف است. مطرح‌ترین اثرش «کاوشی در‌خصوص فهم بشری» (1748) است که نگارشش چهارسال زمان برد.
آرتور کانن دویل
کمترکسی در جهان هست که با ادبیات جنایی سروکار داشته باشد؛ اما مخلوق معروف این پزشک و نویسنده، «شرلوک هولمز» را نشناسد. ماجراهای این کارآگاه خصوصی، در چهار رمان و 54 داستان کوتاه دنبال شد. این نویسنده خلاق، در سال 1859 به‌دنیا آمد و در سال 1930 از دنیا رفت.
جیمز متئو بری
معروف به «جی ام بری» که البته نام مخلوق فانتزی‌اش؛ «پیتر پن»، بیش از خودش در یادها مانده. او که در سال 1860 متولد شد و در سال 1937 درگذشت، پیش از شروع به رمان‌نویسی، روزنامه‌نگار بود. آشنایی‌اش با پسرهای خانواده «لوولِن دِیویس» الهام‌بخش او در خلق داستان پرآوازه‌اش بود.
هیو مک‌دیارمید
یک شاعر مطرح دیگر از سرزمینی در جغرافیایِ شمال‌غرب قاره سبز که در سال 1892 متولد شد و در سال 1978 از دنیا رفت. او درزمینه نگارش مقاله و گزارش‌های سیاسی برای نشریات نیز فعال بود و درواقع، متعلق به نسلی‌ست که درآن‌سال‌ها در دوره به‌اصطلاح رنسانس اسکاتلند فعالیت داشتند.
کارول آن دافی
شاعری تحسین‌شده که نشان‌های معتبری از انجمن پادشاهی ادبیات، فرهنگستان بریتانیا و انجمن سلطنتی ادینبورگ دریافت کرده و عمده مضامین اشعارش دررابطه‌با زنان، خشونت و جنسیت است. او در سال 1955 متولد شده و اکنون استاد شعر معاصر در دانشگاه «متروپولیتن» منچستر است. نوشته The World's Wife معروف‌ترین اثر اوست.
مصطفی رفعت