کد خبر:
407267
| تاریخ مخابره:
1405 يکشنبه 19 مهر -
06:40
گرانی؛ عامل رونق بازار خودروهای دست‌دوم
جهش قیمت خودرو و کاهش قدرت خرید خانوارها، تقاضا را بیش‌ازگذشته به‌سمت خودروهای کارکرده سوق داده؛ بازاری که با وجود قیمت پایین‌تر، ریسک خرید بالاتر دارد. به‌گزارش سمیه رسولی (مهر)؛ افزایش شدید قیمت خودروهای صفرکیلومتر و کاهش قدرت خرید خانوارها، بازار خودروهای کارکرده را به یکی از بخش‌های مهم معاملات خودرو تبدیل کرده است؛ بازاری که حالا برای بخشی از متقاضیان، نه یک انتخاب جایگزین؛ بلکه تنها مسیر باقی‌مانده برای خرید خودرو محسوب می‌شود.
تورم نقطه‌به‌نقطه گروه «خرید وسایل‌نقلیه» در شهریورماه به ۱۳۵.۷درصد رسید؛ به‌این‌معناکه متوسط قیمت این‌گروه نسبت به شهریور سال گذشته بیش از دوبرابر شده است. درچنین‌شرایطی، فاصله قیمت خودروهای صفر با توان مالی خانوارها بیشتر شده و گزارش‌های بازار نیز از تداوم تقاضا برای خودروهای کارکرده حکایت دارد. در هفته جاری آگهی‌های بازار نشان می‌دهد دامنه قیمت خودروهای دست‌دوم بسیارگسترده شده است. برای‌نمونه: پراید صندوق‌دار مدل ۱۳۸۸ با کارکرد ۴۱۲هزارکیلومتر و بدنه دوررنگ حدود ۵۰۵میلیون‌تومان آگهی شده، درحالی‌که پژو ۲۰۶ تیپ ۲ مدل ۱۳۹۸ با کارکرد ۱۸۰هزارکیلومتر و بدنه بدون رنگ حدود یک‌میلیارد و ۳۷۰میلیون‌تومان قیمت خورده است. کوییک R مدل ۱۴۰۰ با تنها ۲۹هزارکیلومتر کارکرد و بدنه بدون رنگ نیز حدود یک‌میلیارد و ۲۰۰میلیون‌تومان عرضه شده. این‌ارقام، قیمت‌های پیشنهادی فروش هستند و الزاماً قیمت قطعی معامله نیستند؛ بااین‌حال، اختلاف آن‌ها نشان می‌دهد که در بازار کارکرده، سال ساخت به‌تنهایی تعیین‌کننده قیمت نیست و کارکرد، وضعیت بدنه و سلامت خودرو می‌تواند اختلاف قابل‌توجهی در ارزش یک خودرو ایجاد کند. نمونه‌های جدیدتر بازار نیز همین فاصله را نشان می‌دهند؛ برای‌مثال: قیمت آگهی پژو ۲۰۶ تیپ ۲ کارکرده در گزارش‌های ابتدای مهر از حدود ۷۱۵میلیون تا یک‌میلیارد و ۳۵۰میلیون‌تومان متغیر بوده. افزایش قیمت خودروهای صفر، نخستین عاملی است که معادلات بازار را تغییر داده است. خریدارانی که پیش‌تر امکان خرید خودروی نو را داشتند، با افزایش قیمت‌ها ناچار شده‌اند گزینه‌های کارکرده را بررسی کنند و گروهی دیگر نیز برای ورود به بازار، به‌سراغ خودروهای قدیمی‌تر و ارزان‌تر رفته‌اند. به‌همین‌دلیل، بازار خودروهای کارکرده اکنون طیف گسترده‌ای از تقاضا را پوشش می‌دهد؛ از خریدار خودروی اقتصادی با بودجه محدود گرفته تا فردی‌که ترجیح می‌دهد به‌جای یک خودروی صفر اقتصادی، یک خودروی کارکرده با امکانات یا کلاس بالاتر خریداری کند. گزارش‌های بازار در ماه‌های اخیر نیز خودروهای کارکرده را یکی از بخش‌های فعال معاملات معرفی کرده‌اند و دلیل اصلی وضعیت را فاصله قیمت خودروهای صفر با قدرت خرید متقاضیان دانسته‌اند؛ اما افزایش تقاضا به‌معنای ساده‌‌شدن خرید نیست. برعکس، هرچه سهم خودروهای کارکرده در معاملات بیشتر شود، مسئله تشخیص وضعیت واقعی خودرو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در بازار خودروهای صفر، مشخصات کارخانه‌ای تاحدزیادی قیمت خودرو را تعیین می‌کند؛ اما در بازار کارکرده، هر خودرو شرایط خاص خود را دارد. دو خودرو با مدل و سال ساخت یکسان می‌توانند به‌دلیل تفاوت در میزان کارکرد، سلامت بدنه، سابقه تصادف، قطعات تعویضی و نحوه نگهداری، با فاصله قابل‌توجه قیمت‌گذاری شوند. خریدار در بازار کارکرده فقط یک مدل خودرو نمی‌خرد؛ بلکه سابقه همان خودروی مشخص را نیز خریداری می‌کند. برای‌همین، حتی در یک مدل پرتقاضا مانند پژو ۲۰۶ نیز اختلاف قیمت میان نمونه‌های مختلف می‌تواند به صدها میلیون‌تومان برسد. این‌مسئله در خودروهای قدیمی‌تر که تفاوت کارکرد و وضعیت بدنه آن‌ها بیشتر است، اهمیت بیشتری دارد. در چنین بازاری، تشخیص وضعیت بدنه و رنگ خودرو به یکی از مراحل مهم پیش از معامله تبدیل شده است. رنگ‌شدگی، تعویض قطعات یا سابقه تصادف می‌تواند ارزش خودرو را تغییر دهد و درصورت اطلاع نداشتن خریدار، اختلاف میان قیمت واقعی و مبلغ پرداختی را افزایش دهد. حسین جوانمرد (رئیس اتحادیه نقاشان خودرو تهران) درهمین‌زمینه از شکل‌گیری رسته «بررسی و مشاوره خدمات رنگ خودرو» خبر داده است؛ رسته‌ای که مأموریت آن بررسی وضعیت رنگ و بدنه خودرو و ارائه نتیجه کارشناسی به متقاضی است. به‌گفته وی، این واحدها وظیفه تعمیر یا نقاشی خودرو را ندارند، بلکه پیش از معامله وضعیت بدنه را بررسی می‌کنند تا خریدار بتواند با اطلاعات بیشتری درباره خرید تصمیم بگیرد. او همچنین از تدوین ضوابط ۱۵ بندی برای واحدهای فعال این‌رسته خبر داده؛ اقدامی که قرار است چارچوب فعالیت واحدهای ارائه‌دهنده خدمات بررسی رنگ و بدنه را مشخص کند. طبق این‌سازوکار؛ برگه‌های کارشناسی صادرشده ازسوی واحدهای تحت‌نظارت اتحادیه دارای هولوگرام خواهند بود. البته این هولوگرام به‌معنای تأیید نتیجه فنی کارشناسی ازسوی اتحادیه نیست و بیشتر برای شناسایی برگه صادرشده توسط واحد صنفی و امکان نظارت بر عملکرد آن استفاده می‌شود. به‌این‌ترتیب، درصورت بروز اختلاف یا شکایت، اتحادیه می‌تواند فعالیت واحد صنفی صادرکننده گزارش را بررسی کند. درشرایطی‌که بازار دست‌دوم بزرگ‌تر شده، توجه به قیمت به‌تنهایی برای خرید خودرو کافی نیست. خریدار باید پیش از معامله، میزان کارکرد، وضعیت بدنه، قطعات تعویضی، سابقه تصادف و شرایط فنی خودرو را بررسی کند. کارشناسی رنگ و بدنه نیز باید پیش از نهایی‌شدن معامله انجام شود؛ زیرا ممکن است اختلاف میان خودروی بدون رنگ و نمونه‌ای با چندقطعه رنگ یا تعویض‌شده، به ده‌ها یا حتی صدها‌میلیون‌تومان برسد. ازاین‌منظر، کارشناسی خودرو دیگر صرفاً یک خدمت جانبی برای خریدار نیست، بلکه در بازاری که قیمت‌ها به‌شدت به وضعیت هر خودرو وابسته شده‌اند، می‌تواند بخشی از فرآیند تصمیم‌گیری برای معامله باشد. بازار خودروهای کارکرده در مهر ۱۴۰۵ تحت‌تأثیر دو نیروی متفاوت قرار دارد؛ ازیک‌طرف، جهش قیمت خودروهای صفر، تقاضا را سمت خودروهای دست‌دوم سوق داده و ازطرفی، افزایش قیمت همین خودروها باعث شده اختلاف میان نمونه‌های مختلف اهمیت بیشتر می‌یابد. درنتیجه، رونق بازار کارکرده لزوماً به‌معنای ارزان‌شدن خودرو نیست. خریدار امروز ممکن است برای خرید یک خودروی چندسال‌کارکرده همچنان هزینه بالایی بپردازد؛ درمقابل، امکان انتخاب از میان طیف گسترده‌تری از خودروها با بودجه محدودتر را دارد. ازسوی‌دیگر، ثبت‌سفارش واردات خودروهای کارکرده نیز از شهریورماه وارد مرحله اجرایی شده است؛ که درصورت ورود تعداد قابل‌توجه خودرو به بازار، می‌تواند در آینده دامنه انتخاب خریداران را تغییر دهد، هرچند هنوز برای نسبت‌دادن تغییر قیمت بازار داخلی به این سیاست زود است. براین‌اساس، افزایش قیمت خودروهای صفر، بازار کارکرده را به مقصد بخش بیشتری از تقاضا تبدیل کرده است؛ اما دراین‌بازار، پایین‌تر بودن قیمت اولیه به‌معنای پایین‌تر بودن ریسک معامله نیست. هرچه فاصله قیمت خودروهای مشابه بیشتر شود، تشخیص وضعیت واقعی خودرو و دسترسی خریدار به اطلاعات معتبر نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ موضوعی که حالا اتحادیه نقاشان خودرو تهران تلاش کرده با تعریف رسته تخصصی کارشناسی رنگ و بدنه، برای آن چارچوب مشخص‌تری ایجاد کند.