سونامی دیابت در ایران

در دنیای امروز، سلامت عمومی به عرصه‌ای برای تقابل میان سودجویی‌های صنعتی و بقای انسانی بدل شده است. بیماری دیابت، به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین معضلات نظام سلامت، دیگر تنها یک عارضه پزشکی نیست؛ بلکه آیینه‌ای تمام‌نما از سبک زندگی، سیاست‌های نظارتی و اولویت‌های اقتصادی‌ست. پرسشِ «انسولین؛ مرگ یا زندگی؟» بیش از آنکه به انتخاب درمانی اشاره داشته باشد، دعوتی‌ست به بازخوانیِ مسیرِ خطیری که جامعه در آن گام برمی‌دارد و هشداری برای بیداری عزم ملی در برابر فاجعه‌ای که آرام‌آرام ریشه‌های سلامت را می‌خشکاند. براساس آمارهای رسمی، شمار مبتلایان به دیابت در ایران از مرز ۷.۵‌میلیون‌نفر گذشته است. این آمار اگر با همین سطح از بی‌توجهی مردم به الگوی تغذیه و تسامح دستگاه‌های نظارتی همراه باشد، به‌سادگی در آینده‌ای نزدیک از مرز ۱۵‌میلیون‌نفر عبور خواهد کرد. وقوع چنین رخدادی، یک تراژدی ملی است که نشاط و پویایی جمعیت جوان و کارآمد کشور را نشانه گرفته است. هدف من از این نوشتار، تنها به چالش کشیدن مسئولان بهداشتی نیست؛ بلکه دعوتی‌ست از آحاد مردم برای مبارزه با این بیماری مهلک. با این حال، نمی‌توان از نقشِ «دم خروس»ِ بی‌تفاوتی نهادهای نظارتی گذشت. در حالی که تبلیغات فریبنده، مردم را به مصرف بی‌رویه نوشابه‌های رنگارنگ و انواع مواد قندی تشویق می‌کنند، نهادهای استاندارد و متولیانِ سلامت تنها نقش تماشاگر را ایفا می‌کنند؛ نه تنها اقدامی برای پیشگیری انجام نمی‌دهند، بلکه گاه با ندانم‌کاری، به ترویج این فرهنگ نادرست غذایی کمک می‌کنند. مسئولان ممکن است بهانه بیاورند که دیابت پدیده‌ای جهانی و محصول سبک زندگی مدرن است؛ درست است که بخش قابل‌توجهی از این بیماری ریشه ژنتیکی دارد یا متأثر از تغییرات جهانی است، اما بخش اعظمی از آن کاملاً قابل‌پیشگیری‌ست. مشکل اصلی اینجاست که در جامعه ما، فشارهای اقتصادی، قدرتِ انتخابِ سبکِ زندگیِ سالم را از مردم سلب کرده است. راه نجات، در گروی اراده دولت برای اصلاح ساختارهای نظارتی و تخصیص بودجه برای پیشگیری است. جلوگیری از تبلیغات مخرب مواد قندی در کنار برنامه‌های آگاهی‌بخشِ رسانه‌ای، نسخه‌ای الزامی برای عبور از این بحران است. ترویج مصرف مواد فیبری و غذاهای سالم باید به یک گفتمان عمومی و ملی بدل شود؛ چراکه در دسترس‌ترین راه علاج، اصلاح الگوی تغذیه است. بیایید با انتخابی آگاهانه، این زنجیره خطرناک را همین امروز بشکنیم. آگاهی و اراده فردی ما، نخستین و مهم‌ترین سد در برابر پیشروی این سونامی‌ست؛ نگذاریم فردای این سرزمین تحت سیطره بیماری‌هایی قرار گیرد که پیشگیری از آن‌ها، در دستانِ امروزِ ماست.