کد خبر:
407183
| تاریخ مخابره:
1405 شنبه 28 شهريور -
06:48
دیدار پکن؛ و طرح معماری امنیتی جدید
یک دیدار در پکن، چند پرونده مهم منطقهای و بینالمللی را همزمان روی میز گذاشت؛ از سرنوشت تفاهم اسلامآباد و آینده مذاکرات ایران و آمریکا تا تنگه هرمز، احتمال سرریز بحران به یمن و دریای سرخ و طرح چین برای معماری جدید امنیتی خاورمیانه؛ موضوعاتی که درآستانه دیدارشی جینپینگ و دونالد ترامپ، اهمیت بیشتری پیدا کردهاند. بهگزارش ایرنا؛ سفر یکروزه سید عباس عراقچی (وزیر امور خارجه) به پکن و دیدار با وانگیی، وزیر امور خارجه چین، در شرایطی انجام شد که تبعات تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران همچنان بر معادلات منطقه سایه انداخته و همزمان، چین خود را برای دیدار پیشروی شی جینپینگ، رئیسجمهور اینکشور با دونالد ترامپ در واشنگتن آماده میکند. پیشبینی میشود که آینده تفاهم اسلامآباد، تحولات خلیجفارس و تنگه هرمز، خطر گسترش درگیری به یمن و دریای سرخ و آینده معماری امنیتی منطقه از محورهای موردبحث در دیدار پیشروی روسای جمهور چین و آمریکا باشد. رئیس دستگاه دیپلماسی ایران روز چهارشنبه ۲۵ شهریورماه در رأس هیئتی دیپلماتیک وارد پکن شد و با وانگیی، همتای چینی خود، درباره موضوعات دوجانبه، منطقهای و بینالمللی گفتوگو کرد. بهگفته اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روابط دوجانبه و مسائل مهم منطقهای و بینالمللی از محورهای این سفر بود. این سفر در ادامه تماسها و دیدارهای مستمر دو وزیر خارجه در ماههای اخیر انجام شد. دیدار ۲۵ شهریورماه در پایتخت چین، دومین دیدار حضوری عراقچی و وانگیی در پکن پس از آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه بود؛ دو طرف پیشازاین در ماه مه نیز در پکن دیدار کرده بودند. دو وزیر در حاشیه نشست وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان و نشستهای بریکس در هند نیز رایزنیهای کوتاهی را انجام داده بودند. عراقچی درایندیدار، چین را «دوست نزدیک و شریک راهبردی ایران» توصیف و بر اراده تهران برای ارتقای همهجانبه مناسبات دو کشور در چارچوب مشارکت جامع راهبردی و برمبنای احترام و اعتماد متقابل تأکید کرد. به تأکید رئیس دستگاه دیپلماسی ایران، روابط دو کشور با اراده رهبران ایران و چین و برپایه اعتماد سیاسی موجود، در سطح راهبردی هدایت میشود. بخش مهمی از مذاکرات پکن به تحولات ناشی از جنگ ایران و آمریکا و پیامدهای آن برای منطقه اختصاص داشت. عراقچی درایندیدار، ریشه شرایط کنونی منطقه را «تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران» دانست و از موضع چین در محکومیت نقض اصول بنیادین منشور ملل متحد و آنچه سوءاستفاده آمریکا از شورای امنیت خواند، تقدیر کرد. وزیر امور خارجه همزمان بااشارهبه آمادگی ایران برای دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت سرزمینی، امنیت و منافع ملی خود، تأکید کرد که تهران از راهحلهای دیپلماتیکی که حقوق ملت ایران را تأمین کند، استقبال میکند. عراقچی همچنین بر اینموضع تأکید کرد که شرایط منطقه پس از جنگ علیه ایران دچار تغییرات اساسی شده و در نظم جدید منطقهای که قرار است بر گفتوگو و همکاری کشورهای منطقه استوار باشد، جایی برای حضور و دخالت نیروهای بیگانه وجود ندارد. او بااشارهبه نقض تعهدات آمریکا و مشخصاً توقف اجرای تفاهم اسلامآباد، گفت تهران در عین ایستادگی برای احقاق حقوق خود، خواهان بازگشت آرامش به منطقه و روابط دوستانه و مسالمتآمیز با همسایگان است و گفتوگو با کشورهای منطقه را آغاز کرده است. وزیر خارجه چین نیز درایندیدار بر اهمیت روابط تهران و پکن و تمایل چین برای توسعه و تحکیم مشارکت جامع راهبردی دو کشور تأکید کرد. وانگیی در بخشی از سخنان خود با عراقچی یادآوری کرد که چین بهعنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل، آماده ایفای نقش سازنده برای حلوفصل اختلافات بینالمللی است و در کنار ایران برای حفظ حقوق و منافع مشروع اینکشور بهگفتوگو و همکاری ادامه خواهد داد. یکی از روشنترین پیامهای پکن دراینسفر، تأکید بر احیای تفاهم اسلامآباد بود. وانگیی از ایران و آمریکا خواست در نخستین فرصت به تفاهم اسلامآباد بازگردند و سازوکار مذاکرات را برپایه توافقات حاصلشده بازسازی کنند. خبرگزاری آناتولی اینموضع را یکی از محورهای اصلی اظهارات وزیر خارجه چین در دیدار با عراقچی دانست و یادآور شد که این تفاهم در ماه ژوئن و با میانجیگری پاکستان و قطر امضا شده بود. درهمینرابطه، عراقچی در دیدار با همتای چینی تأکید کرد که ازنظر تهران، تفاهم ایران و آمریکا همچنان معتبر است و تذکر داد که واشنگتن باید به تعهدات خود عمل کند. تنگه هرمز یکیدیگر از محورهای اصلی رایزنیهای عراقچی و وانگیی بود؛ موضوعی که هم بر امنیت منطقهای تأثیرگذار است و هم بهدلیل پیامدهای آن بر انتقال انرژی و تجارت جهانی اهمیت دارد. بهگزارش ساوث چاینا مورنینگ پست، وانگیی از همه طرفها خواست برای بازگشایی هرچهسریعتر تنگه هرمز اقدام مؤثر انجام دهند و بر ضرورت حفظ امنیت و جریان روان آبراههای بینالمللی و ثبات انتقال و تأمین انرژی تأکید کرد. وزیر خارجه ایران در پاسخ اعلام کرد ایران و عمان درباره طرح بازگشایی تنگه هرمز به توافق رسیدهاند و همزمان با تأکید دوباره بر اینکه امریکا باید به یادداشت تفاهم اسلامآباد بازگردد، شروط ایران برای بازگشائی تنگه هرمز را یادآوری کرد. چین درایندیدار علاوهبر هرمز، نسبت به گسترش دامنه درگیریها به یمن و دریای سرخ نیز هشدار داد. وانگیی در سخنان خود بااشارهبهاینکه پکن نمیخواهد تنشهای منطقهای بیشازاین به یمن و دریای سرخ سرایت کند، از طرفهای درگیر خواست از اقداماتی که شرایط را پیچیدهتر میکند، خودداری کنند و مسائل را ازطریق گفتوگو و مذاکره حلوفصل کنند. بهگزارش شینهوا، پکن همچنین از گفتوگوی ایران با کشورهای حاشیه خلیجفارس حمایت کرده و احترام متقابل به حاکمیت سرزمینی و امنیت ملی کشورها را مبنای تأمین منافع مشترک منطقه خواند. یکیدیگر از محورهای مهم مواضع چین درایندیدار، ضرورت بازنگری در ساختار امنیتی منطقه بود. بهگزارش شینهوا، وانگیی باتأکیدبراینکه تحولات اخیر باردیگر نشان داده که معماری امنیتی موجود در خاورمیانه با کاستیهایی روبهروست و نیاز به اصلاح و تقویت دارد، به طرح چهارگانه شی جینپینگ برای ایجاد معماری جدید امنیتی در خاورمیانه اشاره کرد؛ طرحی که بر چهار اصل امنیت مشترک، امنیت جامع، امنیت مبتنیبر همکاری و امنیت پایدار استوار است. وزیر خارجه ایران نیز درایندیدار از پیشنهادهای چهارگانه رئیسجمهور چین برای ارتقای صلح و ثبات و همچنین امنیت مشترک در منطقه استقبال و اعلام کرد تهران آماده است دراینچارچوب همکاری خود با چین را تقویت کند.