HIV مثبت یا همان HIV+ چیست و به چهکسی میگویند؟
شاید تاکنون شنیدهاید که میگویند فردی اچآیوی مثبت است. این عبارت بهمعنی آلودهبودن آن فرد به ویروس اچآیویست. بهعبارتی، به فردیکه به HIV آلوده است+HIV اطلاق میشود. همچنین درباره تعریف سیستم ایمنی بدن باید بگوییم که گروهی از سلولها و ارگانها هستند که بدن را در برابر ویروسها و عفونتها محافظت میکنند.
چرا HIV خطرناک است؟
باتوجهبه تعریف سیستم ایمنی بدن، شاید این سؤال برای افراد زیادی پیش آمده که اگر سیستم ایمنی بدن به ویروسها حمله میکند و آنها را میکشد، پس چرا و چه خطری ما را تهدید میکند؟ درپاسخبهاینسؤال باید بگوییم که ویروسهای مختلف به سلولها و بافتهای مختلفی از بدن حمله میکنند؛ برخی ویروسها به پوست، برخی به دستگاه تنفسی و موارد دیگر حمله میکنند. چیزیکه HIV را اینچنین خطرناک کرده ایناستکه HIV به خودِ سیستم ایمنی حمله میکند. سیستم ایمنی، گروهی از سلولها هستند که بدن را در برابر انواع عفونتها محافظت میکند و بدون آنها٬ توانایی بدن برای مبارزه با انواع عفونتها تضعیف میشود. بههمیندلیل، وقتی ویروس HIV وارد بدن فردی شود، بهتدریج قدرت دفاعی بدن او ضعیف و این فرد در برابر انواع بیماریها و عفونتها (حتی آنهایی که درحالتعادی بیماریزا نیستند) آسیبپذیر میشود. اینروند، قابلرؤیت نیست و راهی وجود ندارد تا با نگاهکردن به افراد بگوییم که آیا به HIV مبتلا هستند یا خیر؛ اما آزمایش خون میتواند پس از چندماه از اولین تماس، ویروس را در خون آشکار کند. افراد آلوده به HIV ممکن است سالها کاملاً سالم بمانند و حتی خودشان ندانند که آلوده هستند.
ویروس ایدز دقیقاً با بدن چهکار میکند؟
ویروس ایدز، سلولهای سیستم ایمنی و سیستم عصبی مرکزی را آلوده میکند. درواقع، T- helper lymphocyte (لنفوسیت تی کمککننده) سلول اصلیست که توسط HIV آلوده میشود. سلول T- helper یک سلول سرسخت در سیستم ایمنیست که با تمام سلولهای سیستم ایمنی دیگر همکاری میکند؛ پس صدمه یا ازبینرفتن سلول T- helper تأثیر جدی در سیستم ایمنی میگذارد. ویروس HIV برای ورود به سلول T- helper، به مولکول CD4 سطح سلول متصل شده و آنرا آلوده میکند. بهاینخاطر، به سلول T- helper، لنفوسیت CD4+ یا CD4+ Lymphocyte هم گفته میشود. وقتی سلول T- helper با HIV آلوده شد، HIV در آن تکثیر میشود و طی دو تا ششروز سلول آلوده میمیرد و ویروسها آزاد شده و ویروسهای جدید وارد سلولهای T- helper دیگری میشوند؛ سپس آنها را آلوده میکنند. درمبارزهبا این فرآیند، سیستم ایمنی بهسرعت HIV و سلولهای آلوده با HIV را میکشد و سلولهای T- helper ازدسترفته را جایگزین میکند. HIV علاوهبر لنفوسیتهای T؛ یعنی (CD4)، همچنین لنفوسیتهای B و ماکروفاژها را هم آلوده میکنند. بههمیندلیل، نقص ایمنی براثر اچآیوی، مخلوط (Mixed) است.
چه مدت طول میکشد تا HIV به ایدز تبدیل شود؟
بدون درمان دارویی، بهطورمتوسط طی ۱۰سال آلودگی به ویروس HIV بهسمت ایدز پیش میرود که البته اینمدت ۱۰سال برای فردیست که تغذیه مناسبی دارد؛ اما فردیکه در منطقه فقیرنشین است و بهخوبی تغذیه نمیشود و آشنایی با اچآیوی ندارند، ممکن است سریعتر بهسمت ایدز و نهایتاً مرگ پیش برود. درمان دارویی ضدویروس میتواند مدت بین آلودگی با HIV و شروع ایدز را طولانیتر کند. داروهای جدیدی تولید شدهاند که با مصرف آنها، فرد آلوده به HIV میتواند مدتزمان طولانی قبل از ایجاد ایدز زندگی کند؛ اما این داروها بسیارگران و کمیاب بوده و در بسیاری از کشورهای فقیر دردسترس نیست و آلودهشدگان دراینکشورها٬ سریعتر بهسمت مرگ پیش میروند.
HIV چگونه منتقل میشود؟
ویروس HIV در خون و ترشحات جنسی فرد مبتلا و نیز شیر زن آلوده، یافت میشود. وقتی HIV منتقل میشود که مقدار کافی از این ترشحات، به بدن فردی برسد. بعد از بحث نحوه انتقال اچآیوی، موردی که سؤالات بسیاری برای افراد ایجاد میکنند، راههای ابتلا به ایدز است که باید گفت؛ راههای مختلفی که فرد میتواند به HIV مبتلا شود عبارتاند از:
1. رابطه جنسی محافظتنشده با فرد آلوده خطرناک است؛ زیرا ویروسی که در ترشحات جنسی فرد آلوده وجود دارد، میتواند مستقیم به بدن شریک جنسیاش منتقل شود.
2. تماس با خون فرد آلوده؛ اگر خون بهمیزانکافی از فرد آلوده به بدن فرد غیرآلوده وارد شود، میتواند ویروس را به او منتقل کند.
3. سرایت از مادر حامله آلوده به جنین در داخل رحم یا از شیر مادر آلوده به کودک؛ ویروس HIV از مادر آلوده به کودک ممکن است در دوران حاملگی، هنگام وضع حمل یا کمیبعد از زایمان انتقال یابد. ویروس HIV میتواند در شیر زن آلوده وجود داشته باشد و به نوزادش منتقل شود؛ اما با وجود داروهای خاص٬ شانس این انتقال کاهش مییابد؛ هرچند در بسیاری از کشورهای درحالپیشرفت و فقیر، چنین داروهایی دردسترس نیست.
4. استفاده از محصولات خونی آلوده؛ پیشترها بسیاریازافراد ازطریق انتقال خون و فراوردههای خونی آلوده٬ به HIV مبتلا میشدند. درحالحاضر در اکثر نقاط جهان خونهای اهدایی، آزمایش میشوند و خطری دراینزمینه وجود ندارد.
5. داروهای تزریقی
افرادیکه غیرقانونی داروی تزریقی استفاده میکنند نیز نسبت به عفونت HIV آسیبپذیر هستند. (مثلاً معتادان تزریقی که مخفیانه و غیرقانونی عمل کرده و معمولاً سرنگی برای تزریق دردسترس ندارند و از سرنگ مشترک استفاده میکنند).
علائم بیماری اچآیوی چگونه ظاهر میشود؟
با کاهش قدرت سیستم دفاعی٬ بهمرورزمان، بدن آماده ابتلا به عفونتها و سرطانهایی میشود که بهطورمعمول در مردم عادی دیده نمیشوند. این بیماریها بهصورت بیماریهای ریوی، اسهالهای شدید و مزمن، تبهی طولانی، کاهش وزن، اختلالات شخصیتی، بیماریهای مغزی و پوستی خود را نشان میدهند که نهایتاً منجربهمرگ فرد مبتلا خواهد شد. علائم آلودگی با HIV بسیارپیچیده است و دارای مراحل چندیست که الزاماً همه آنها در افراد آلوده مشاهده نمیشود.
آیا ایدز درمان دارد؟
این بیماری میتواند کنترل شود؛ اما درمان قطعی ندارد. داروهای ضد HIV میتواند به افراد کمک کند تا مدتها سلامت خود را حفظ کنند و شانس انتقال ویروس به دیگران را کاهش میدهد. بهطورکلی، فعلاً درمان ایدز بهصورت: درمان ازطریق ترکیب دارویی، درمان ازطریق مقابله با ویروس، عفونتهای فرصتطلب و داروهای جایگزین انجام میشود. با پیشرفت تکنولوژی و علم پزشکی، پژوهشگران به نتایج مطلوبی جهت درمان بیماریهای صعبالعلاج و ایدز رسیدهاند و اعلام کردند که درحالدستیابی به روش جدیدی برای درمان ایدز هستند. دراینروش سه مرحله طی میشود: 1. تجویز داروهای ضد بازگشت بیماری: ازبینبردن سلولهای لنفاوی آلوده و جلوگیری از تکثیر آنها 2. بهبود سیستم ایمنی: دراینمرحله سیستم ایمنی تقویت و علائم حیاتی امیدوارکننده در فرد دیده میشود 3. خروج سلولهای آلوده از خون با استفاده از دارو.