کد خبر:
406960
| تاریخ مخابره:
1405 دوشنبه 8 تير -
18:54
انرژی؛ دارایی کلیدی عصر هوش مصنوعی
رشد سریع هوش مصنوعی مصرف برق مراکز داده را به سطحی بیسابقه رسانده است؛ بهطوریکه آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند، این مراکز تا سال ۲۰۳۰ روزانه معادل ۱.۵ میلیونبشکه نفت انرژی مصرف کنند. بهگزارش ایسنا؛ نتایج محاسبات سال ۲۰۱۷ نشان داد، استخراج هر بیتکوین به معادل حدود ۲۰ بشکه نفت نیاز دارد، اما اینرقم امروز به حدود ۵۰۰ بشکه رسیده است. شبکه بیتکوین اکنون سالانه بین ۱۳۸ تا ۱۷۵ تراواتساعت برق مصرف میکند و باتوجهبه تولید سالانه حدود ۱۶۴ هزار بیتکوین پس از آخرین هاوینگ، مصرف انرژی هر بیتکوین به حدود ۵۰۰ تا بیش از ۶۰۰ بشکه معادل نفت میرسد. بیتکوین تنها بخشی از داستان است و رشد سریع هوش مصنوعی اکنون به بزرگترین مصرفکننده جدید انرژی در اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است. براساس برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، مراکز داده جهان در سال ۲۰۲۴، حدود ۴۱۵ تراواتساعت برق مصرف کردند. اینمیزان معادل روزانه حدود ۶۷۰ هزاربشکه نفت است؛ انرژی که فقط برای فعالیت مداوم سرورها مورداستفاده قرار میگیرد. این آژانس پیشبینی کرد، مصرف برق مراکز داده تا سال ۲۰۳۰، به ۹۴۵ تراواتساعت در سال افزایش یابد که معادل حدود ۱.۵ میلیونبشکه نفت در روز خواهد بود. اینمیزان تقریباً برابر با تولید روزانه یک کشور یا شرکت نفتی متوسط است؛ انرژی که صرف آموزش مدلهای هوش مصنوعی و پردازش درخواستهای کاربران میشود. رشد انفجاری هوش مصنوعی باعث شده شرکتهای فناوری برای دسترسی به برق وارد رقابتی فشرده شوند، رقابتی که شباهت زیادی به رقابت تاریخی شرکتهای نفتی برای دسترسی به منابع انرژی دارد. شرکت مشاوره «جیالال» (JLL) برآورد کرد که ظرفیت مراکز داده جهان تا سال ۲۰۳۰، تقریباً دوبرابر شود؛ روندیکه به حدود ۱۰۰ گیگاوات ظرفیت جدید و نزدیک به سهتریلیوندلار سرمایهگذاری در زیرساختها و پردازندههای گرافیکی نیاز خواهد داشت. بااینحال، توسعه شبکههای برق با سرعت رشد مراکز داده و تقاضای هوش مصنوعی همگام نیست. زمان انتظار برای اتصال به شبکه در بسیاری از بازارهای بزرگ به بیش از چهارسال رسیده، کمبود ترانسفورماتورها تشدید شده و محدودیتهای انتقال برق درحالافزایش است. دراینمیان، نروژ و فنلاند بهدلیل برخورداری از منابع گسترده برقآبی و هستهای، به یکی از مهمترین مناطق جهان برای توسعه زیرساختهای دیجیتال تبدیل شدهاند. شرکت «بیتزیرو» که در حوزه استخراج بیتکوین فعالیت میکند، پیش از آغاز موج تقاضای هوش مصنوعی، بیش از یکگیگاوات ظرفیت برق در نروژ، فنلاند و داکوتای شمالی آمریکا را تأمین کرده بود. این شرکت اکنون از همین زیرساختها برای میزبانی مراکز داده هوش مصنوعی استفاده میکند. «بیتزیرو» در ماه مه سالجاری، قراردادی با شرکت «وانکود نتورکس» امضا کرد تا تمام ظرفیت ۱۱۰ مگاواتی فاز نخست تأسیسات خود در نروژ را برای پردازشهای مبتنیبر هوش مصنوعی اجاره دهد. ارزش این قرارداد ۱۵ ساله، حدود ۲.۶ میلیارددلار برآورد شده و ورود رسمی «بیتزیرو» به بازار زیرساخت مراکز داده هوش مصنوعی را رقم زده است. براساس اعلام شرکت، این توافق میتواند سالانه حدود ۱۷۶ تا ۱۷۸ میلیوندلار درآمد ایجاد کند، درحالیکه هزینه برق مصرفی سامانههای هوش مصنوعی توسط مستأجر پرداخت خواهد شد. برای نخستینبار، منبع انرژی مورداستفاده در استخراج بیتکوین بیشازآنکه یادآور گذشته باشد، تصویری از آینده را ترسیم میکند. بهجای تکیهبر میدانهای نفتی، برق نیروگاههای آبی درحالتأمین انرژی مزارع استخراج است و بهجای ژنراتورهای دیزلی، برق پایدار نیروگاههای هستهای بهکار گرفته میشود و بازیگران این صنعت نیز دیگر فقط استخراجکننده نیستند، بلکه شبیه توسعهدهندگان زیرساختهای انرژی فعالیت میکنند. مکانیسم «اثبات کار» بیتکوین دراصل رقابتی برای دسترسی به انرژی و برق است. هر استخراجکننده بیتکوین را میتوان معاملهگر انرژی دانست که در قالب یک فعال فناوری فعالیت میکند. امروز دیگر مزیت رقابتی فقط دراختیار الگوریتمها نیست بلکه به عواملی مانند موقعیت جغرافیایی، کیفیت زیرساختها و دسترسی به شبکه برق بستگی دارد. اگر دهه گذشته بیتکوین با نفت کار میکرد، دهه بعدی با انرژی برقآبی، بادی و هستهای کار خواهد کرد که درحالحاضر در نروژ درحالساخت است. درحالیکه شرکتهای انویدیا، آمازون و متا صدهامیلیارددلار برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکنند، همه اینپروژهها درنهایت به عامل حیاتی دسترسی مطمئن به انرژی وابسته هستند. اویل پرایس گزارش کرد، در چرخه بعدی، برندگان واقعی کسانی خواهند بود که به برق ارزان، پاک و پایدار دسترسی دارند. درمقابل، شرکتها و استخراجکنندگانی که از چنین مزیتی برخوردار نباشند، نه بهدلیل رقابت بازار، بلکه بهدلیل واقعیتهای اقتصادی و محدودیتهای فیزیکی تولید انرژی، از میدان رقابت کنار زده خواهند شد.